Historia zmian - 23 lipca 2026
o bezpieczeństwie żywności i żywienia
PoPrzed
Art. 1.
zmienionyUstawa określa wymagania i procedury niezbędne dla zapewnienia
bezpieczeństwa żywności i żywienia zgodnie z przepisami rozporządzenia (WE)
nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustana-
wiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego
Europejski Urząd do Spraw Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego
procedury w sprawie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002,
str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463), zwanego dalej
„rozporządzeniem nr 178/2002”.
Ustawa określa:
wymagania zdrowotne żywności – w zakresie nieuregulowanym
w rozporządzeniach Unii Europejskiej;
wymagania dotyczące przestrzegania zasad higieny:
żywności – w zakresie nieuregulowanym w rozporządzeniu (WE)
nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r.
w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004,
str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 34, str. 319),
zwanym dalej „rozporządzeniem nr 852/2004”,
materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością –
w zakresie nieuregulowanym w rozporządzeniu (WE)
nr 1935/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 października
2004 r. w sprawie materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu
z żywnością oraz uchylającym dyrektywy 80/590/EWG i 89/109/EWG
(Dz. Urz. UE L 338 z 13.11.2004, str. 4), zwanym dalej „rozporządzeniem
nr 1935/2004”;
właściwość organów w zakresie przeprowadzania urzędowych kontroli
żywności na zasadach określonych w rozporządzeniu (WE)
nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r.
w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia
zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi
zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. UE L 191 z 30.04.2004, str. 1;
Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 200), zwanym dalej
„rozporządzeniem nr 882/2004”;
wymagania dotyczące przeprowadzania urzędowych kontroli żywności –
w zakresie nieuregulowanym w rozporządzeniu nr 882/2004.
Ustawa reguluje również:
zasady sprzedaży, reklamy i promocji środków spożywczych,
wymagania w zakresie żywienia dzieci i młodzieży w ramach żywienia
zbiorowego
– w przedszkolach, innych formach wychowania przedszkolnego, szkołach,
z wyłączeniem szkół dla dorosłych, branżowych szkół II stopnia oraz szkół
policealnych, a także w placówkach systemu oświaty, o których mowa w art. 2 pkt 3,
7 i 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 900),
zwanych dalej „jednostkami systemu oświaty”.
określa wymagania i procedury niezbędne dla zapewnienia
bezpieczeństwa żywności i żywienia zgodnie z przepisami rozporządzenia (WE)
Ustawa wykonuje w zakresie swojej regulacji następujące rozporządzenia Wspólnoty Europejskiej:
dyrektywy Rady 78/142/EWG z dnia 30 stycznia 1978 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw
Państw Członkowskich odnoszących się do materiałów i wyrobów zawierających monomer
chlorku winylu przeznaczonych do kontaktu ze środkami spożywczymi (Dz. Urz. WE L
44 z 15.02.1978, str. 15; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 5, str. 6);
(uchylony)
dyrektywy Rady 89/108/EWG z dnia 21 grudnia 1988 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw
Państw Członkowskich odnoszących się do głęboko mrożonych środków spożywczych
przeznaczonych do spożycia przez ludzi (Dz. Urz. WE L 40 z 11.02.1989, str. 34; Dz. Urz. UE
Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 9, str. 318);
dyrektywy Rady 89/369/EWG z dnia 14 czerwca 1989 r. w sprawie wskazówek lub oznakowań
identyfikacyjnych partii towaru, do której należy dany środek spożywczy (Dz. Urz. WE L
186 z 30.06.1989, str. 21, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 10,
str. 3);
(uchylony)
dyrektywy Komisji 92/2/EWG z dnia 13 stycznia 1992 r. ustanawiającej procedurę pobierania
próbek oraz wspólnotową metodę analizy do celów urzędowej kontroli temperatur głęboko
mrożonych środków spożywczych przeznaczonych do spożycia przez ludzi (Dz. Urz. WE L
34 z 11.02.1992, str. 30; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 11, str. 75);
dyrektywy Rady 92/52/EWG z dnia 18 czerwca 1992 r. w sprawie preparatów dla niemowląt
i receptur przeznaczonych na wywóz do państw trzecich (Dz. Urz. WE L 179 z 01.07.1992, str.
129; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 11, str. 198);
(uchylony)
dyrektywy Komisji 93/11/EWG z dnia 15 marca 1993 r. dotyczącej uwalniania N- nitrozoamin
i substancji zdolnych do tworzenia N- nitrozoamin ze smoczków do karmienia niemowląt
i smoczków do uspokajania wykonanych z kauczuku naturalnego lub elastomerów syntetycznych
(Dz. Urz. WE L 93 z 17.04.1993, str. 37; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13,
t. 12, str. 35);
(uchylony)
(uchylony)
dyrektywy Komisji 80/766/EWG z dnia 8 lipca 1980 r. ustanawiającej wspólnotową metodę
analizy do celów urzędowej kontroli poziomu monomeru chlorku winylu w materiałach
i wyrobach, które przeznaczone są do kontaktu ze środkami spożywczymi (Dz. Urz. WE L
213 z 16.08.1980, str. 42; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 6, str. 45);
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
dyrektywy Komisji 96/8/WE z dnia 26 lutego 1996 r. w sprawie żywności przeznaczonej do
użycia w dietach o obniżonej energetyczności (Dz. Urz. WE L 55 z 06.03.1996, str. 22; Dz. Urz.
UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 15, str. 454);
dyrektywy Komisji 98/28/WE z dnia 29 kwietnia 1998 r. przyznającej odstępstwo od niektórych
przepisów dyrektywy 93/43/EWG w sprawie higieny środków spożywczych w odniesieniu do
transportu morskiego cukru nierafinowanego luzem (Dz. Urz. WE L 140 z 12.05.1998, str. 10; Dz.
Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 20, str. 281);
dyrektywy 1999/2/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 lutego 1999 r. w sprawie
zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich dotyczących środków spożywczych oraz
składników środków spożywczych poddanych działaniu promieniowania jonizującego (Dz. Urz.
WE L 66 z 13.03.1999, str. 16; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 23, str. 236);
dyrektywy 1999/3/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 lutego 1999 r. w sprawie
ustanowienia wspólnotowego wykazu środków spożywczych oraz składników środków
spożywczych poddanych działaniu promieniowania jonizującego (Dz. Urz. WE L
66 z 13.03.1999, str. 24; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 23, str. 244);
dyrektywy Komisji 1999/21/WE z dnia 25 marca 1999 r. w sprawie dietetycznych środków
spożywczych specjalnego przeznaczenia medycznego (Dz. Urz. WE L 91 z 07.04.1999, str. 29;
Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 23, str. 273);
(uchylony)
dyrektywy Komisji 2001/15/WE z dnia 15 lutego 2001 r. w sprawie substancji, które mogą być
dodawane w szczególnych celach odżywczych do żywności specjalnego przeznaczenia
żywieniowego (Dz. Urz. WE L 52 z 22.02.2001, str. 19, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie
specjalne, rozdz. 13, t. 26, str. 188);
dyrektywy Komisji 81/432/EWG z dnia 29 kwietnia 1981 r. ustanawiającej wspólnotową
metodę analizy do celów urzędowej kontroli chlorku winylu uwalnianego z materiałów
i wyrobów do środków spożywczych (Dz. Urz. WE L 167 z 24.06.1981, str. 6; Dz. Urz. UE
Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 6, str. 154);
dyrektywy 2002/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 10 czerwca 2002 r. w sprawie
zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do suplementów
żywnościowych (Dz. Urz. WE L 183 z 12.07.2002, str. 51, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie
wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 29, str. 490);
dyrektywy Komisji 2002/63/WE z dnia 11 lipca 2002 r. ustanawiającej wspólnotowe metody
pobierania próbek do celów urzędowej kontroli pozostałości pestycydów w produktach
pochodzenia roślinnego i zwierzęcego oraz na ich powierzchni oraz uchylającej dyrektywę
79/700/EWG (Dz. Urz. WE L 187 z 16.07.2002, str. 30; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne,
rozdz. 3, t. 36, str. 228);
(uchylony)
dyrektywy Komisji 2002/72/WE z dnia 6 sierpnia 2002 r. w sprawie materiałów i wyrobów
z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu ze środkami spożywczymi (Dz. Urz. WE L
220 z 15.08.2002, str. 18, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 29,
str. 535);
dyrektywy Komisji 2003/40/WE z dnia 16 maja 2003 r. ustanawiającej wykaz, stężenia
graniczne i wymogi w zakresie etykietowania dla składników naturalnych wód mineralnych oraz
warunki zastosowania powietrza wzbogaconego w ozon do oczyszczania naturalnych wód
mineralnych i wód źródlanych (Dz. Urz. UE L 126 z 22.05.2003, str. 34; Dz. Urz. UE Polskie
wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 31, str. 193);
dyrektywy Komisji 2006/125/WE z dnia 5 grudnia 2006 r. w sprawie przetworzonej żywności
na bazie zbóż oraz żywności dla niemowląt i małych dzieci (Dz. Urz. UE L 339 z 06.12.2006,
str. 16);
dyrektywy Komisji 2006/141/WE z dnia 22 grudnia 2006 r. w sprawie preparatów do
początkowego żywienia niemowląt i preparatów do dalszego żywienia niemowląt oraz
zmieniającej dyrektywę 1999/21/WE (Dz. Urz. UE L 401 z 30.12.2006, str. 1);
dyrektywy Komisji 2007/42/WE z dnia 29 czerwca 2007 r. w sprawie materiałów i wyrobów
wykonanych z folii z regenerowanej celulozy przeznaczonych do kontaktu ze środkami
spożywczymi (Dz. Urz. UE L 172 z 30.06.2007, str. 71);
dyrektywy Komisji 2008/60/WE z dnia 17 czerwca 2008 r. ustanawiającej szczególne kryteria
czystości dotyczące substancji słodzących stosowanych w środkach spożywczych (Dz. Urz. UE
L 158 z 18.06.2008, str. 17);
dyrektywy Komisji 2008/84/WE z dnia 27 sierpnia 2008 r. ustanawiającej szczególne kryteria
czystości dla dodatków do środków spożywczych innych niż barwniki i substancje słodzące (Dz.
Urz. UE L 253 z 20.09.2008, str. 1, z późn. zm.);
pierwszej dyrektywy Komisji 81/712/EWG z dnia 28 lipca 1981 r. ustanawiającej wspólnotowe
metody analiz w celu kontroli spełniania kryteriów czystości przez niektóre dodatki stosowane
w środkach spożywczych (Dz. Urz. WE L 257 z 10.09.1981, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie
specjalne, rozdz. 13, t. 6, str. 176);
dyrektywy Komisji 2008/128/WE z dnia 22 grudnia 2008 r. ustanawiającej szczególne kryteria
czystości dotyczące barwników stosowanych w środkach spożywczych (Dz. Urz. UE L
6 z 10.01.2009, str. 20);
dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/32/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie
zbliżenia przepisów ustawowych państw członkowskich dotyczących rozpuszczalników do
ekstrakcji stosowanych w produkcji środków spożywczych i składników żywności (Dz. Urz. UE
L 141 z 06.06.2009, str. 3);
dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/39/WE z dnia 6 maja 2009 r. w sprawie
środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego (Dz. Urz. UE L
124 z 20.05.2009, str. 21);
nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustana-
wiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego
Europejski Urząd do Spraw Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego
procedury w sprawie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002,
str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463), zwanego dalej
„rozporządzeniem nr 178/2002”.
rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1334/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r.
w sprawie środków aromatyzujących i niektórych składników żywności o właściwościach
aromatyzujących do użycia w oraz na środkach spożywczych oraz zmieniające rozporządzenie
Rady (EWG) nr 1601/91, rozporządzenia (WE) nr 2232/96 oraz (WE) nr 110/2008 oraz
dyrektywę 2000/13/WE (Dz. Urz. UE L 354 z 31.12.2008, str. 34);
rozporządzenie Komisji (WE) nr 41/2009 z dnia 20 stycznia 2009 r. dotyczące składu
i etykietowania środków spożywczych odpowiednich dla osób nietolerujących glutenu (Dz. Urz.
UE L 16 z 21.01.2009, str. 3);
rozporządzenie Komisji (WE) nr 124/2009 z dnia 10 lutego 2009 r. ustalające maksymalne
zawartości w żywności kokcydiostatyków i histomonostatyków pochodzących
z nieuniknionego zanieczyszczenia krzyżowego tymi substancjami pasz, dla których nie są one
przeznaczone (Dz. Urz. UE L 40 z 11.02.2009, str. 7);
rozporządzenie Komisji (WE) nr 450/2009 z dnia 29 maja 2009 r. w sprawie aktywnych
i inteligentnych materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością (Dz. Urz. UE
L 135 z 30.05.2009, str. 3);
rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 470/2009 z dnia 6 maja 2009 r.
ustanawiające wspólnotowe procedury określania maksymalnych limitów pozostałości
substancji farmakologicznie czynnych w środkach spożywczych pochodzenia zwierzęcego oraz
uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 2377/90 oraz zmieniające dyrektywę 2001/82/WE
Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie (WE) nr 726/2004 Parlamentu Europejskiego
i Rady (Dz. Urz. UE L 152 z 16.06.2009, str. 11);
rozporządzenie Komisji (WE) nr 669/2009 z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie wykonania
rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zwiększonego
poziomu kontroli urzędowych przywozu niektórych rodzajów pasz i żywności niepochodzących
od zwierząt i zmieniające decyzję 2006/504/WE (Dz. Urz. UE L 194 z 25.07.2009, str. 11);
rozporządzenie Komisji (WE) nr 901/2009 z dnia 28 września 2009 r. dotyczące wieloletniego
skoordynowanego wspólnotowego programu kontroli na lata 2010, 2011 i 2012, mającego na
celu zapewnienie zgodności z najwyższymi dopuszczalnymi poziomami pozostałości
pestycydów w żywności pochodzenia roślinnego i zwierzęcego oraz na jej powierzchni, oraz
ocenę narażenia na nie konsumenta (Dz. Urz. UE L 256 z 29.09.2009, str. 14);
dyrektywy Rady 82/711/EWG z dnia 18 października 1982 r. ustanawiającej podstawowe zasady,
niezbędne w badaniach migracji składników materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych
przeznaczonych do kontaktu ze środkami spożywczymi (Dz. Urz. WE L 297 z 23.10.1982, str.
26, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 6, str. 358);
rozporządzenie Komisji (WE) nr 953/2009 z dnia 13 października 2009 r. w sprawie substancji,
które mogą być dodawane w szczególnych celach odżywczych do środków spożywczych
specjalnego przeznaczenia żywieniowego (Dz. Urz. UE L 269 z 14.10.2009, str. 9);
rozporządzenie Komisji (WE) nr 975/2009 z dnia 19 października 2009 r. zmieniające dyrektywę
2002/72/WE w sprawie materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu
ze środkami spożywczymi (Dz. Urz. UE L 274 z 20.10.2009, str. 3);
rozporządzenie Komisji (WE) nr 983/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie udzielania
i odmowy udzielenia zezwoleń na oświadczenia zdrowotne dotyczące żywności i odnoszące się
do zmniejszenia ryzyka choroby oraz do rozwoju i zdrowia dzieci (Dz. Urz. UE L
277 z 22.10.2009, str. 3);
rozporządzenie Komisji (WE) nr 984/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie odmowy
udzielenia zezwoleń na niektóre oświadczenia zdrowotne dotyczące żywności inne niż
dotyczące zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci (Dz. Urz. UE L
277 z 22.10.2009, str. 13);
rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października
2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany
rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz
uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji
1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji
2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. Urz. UE L
304 z 22.11.2011, str. 18, z późn. zm.);
rozporządzenie Komisji (UE) nr 579/2014 z dnia 28 maja 2014 r. przyznające odstępstwo od
niektórych przepisów załącznika II do rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu
Europejskiego i Rady w odniesieniu do transportu morskiego płynnych olejów i tłuszczów (Dz.
Urz. UE L 160 z 29.05.2014, str. 14 oraz Dz. Urz. UE L 45 z 20.02.2016, str. 1).
Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji transpozycji następujących dyrektyw
Wspólnot Europejskich:
dyrektywy Rady 84/500/EWG z dnia 15 października 1984 r. w sprawie zbliżenia
ustawodawstw Państw Członkowskich dotyczących wyrobów ceramicznych przeznaczonych do
kontaktu ze środkami spożywczymi (Dz. Urz. WE L 277 z 20.10.1984, str. 12, z późn. zm.; Dz.
Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 7, str. 196);
dyrektywy Rady 85/572/EWG z dnia 19 grudnia 1985 r. ustanawiającej wykaz płynów
modelowych do zastosowania w badaniach migracji składników materiałów i wyrobów
z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu ze środkami spożywczymi (Dz. Urz. WE L
372 z 31.12.1985, str. 14; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 8, str. 75);
(uchylony)
(uchylony)
Ustawa określa:
wymagania zdrowotne żywności – w zakresie nieuregulowanym
w rozporządzeniach Unii Europejskiej;
wymagania dotyczące przestrzegania zasad higieny:
żywności – w zakresie nieuregulowanym w rozporządzeniu (WE)
nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r.
w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004,
str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 34, str. 319),
zwanym dalej „rozporządzeniem nr 852/2004”,
materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością –
w zakresie nieuregulowanym w rozporządzeniu (WE)
nr 1935/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 października
2004 r. w sprawie materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu
z żywnością oraz uchylającym dyrektywy 80/590/EWG i 89/109/EWG
(Dz. Urz. UE L 338 z 13.11.2004, str. 4), zwanym dalej „rozporządzeniem
nr 1935/2004”;
właściwość organów w zakresie przeprowadzania urzędowych kontroli
żywności na zasadach określonych w rozporządzeniu (WE)
nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r.
w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia
zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi
zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. UE L 191 z 30.04.2004, str. 1;
Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 200), zwanym dalej
„rozporządzeniem nr 882/2004”;
wymagania dotyczące przeprowadzania urzędowych kontroli żywności –
w zakresie nieuregulowanym w rozporządzeniu nr 882/2004.
dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/54/WE z dnia 18 czerwca 2009 r. w sprawie
wydobywania i wprowadzania do obrotu naturalnych wód mineralnych (Dz. Urz. UE L
164 z 26.06.2009, str. 45).
Ustawa reguluje również:
zasady sprzedaży, reklamy i promocji środków spożywczych,
wymagania w zakresie żywienia dzieci i młodzieży w ramach żywienia
zbiorowego
– w przedszkolach, innych formach wychowania przedszkolnego, szkołach,
z wyłączeniem szkół dla dorosłych, branżowych szkół II stopnia oraz szkół
policealnych, a także w placówkach systemu oświaty, o których mowa w art. 2 pkt 3,
7 i 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 900),
zwanych dalej „jednostkami systemu oświaty”.
Art. 103.
zmienionyKto:
nie przestrzega wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych, w tym
w zakresie prezentacji, reklamy i promocji, określonych w art. 33 ust. 3 i 4,
art. 45 ust. 3 i 4, art. 48 ust. 2 i 3 oraz art. 52a, a także wymagań w tym zakresie
określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 3, art. 22
ust. 1 pkt 3, art. 26 ust. 1 pkt 4, art. 27 ust. 6 pkt 2, art. 39 pkt 3 i art. 44 pkt 2,
prowadząc działalność w zakresie zbiorowego żywienia dzieci i młodzieży
w jednostce systemu oświaty w ramach żywienia zbiorowego stosuje środki
spożywcze nieodpowiadające wymaganiom określonym w przepisach wydanych
na podstawie art. 52c ust. 6 pkt 2
podlega karze pieniężnej w wysokości do trzydziestokrotnego przeciętnego
wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający,
ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie przepisów
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w Dzienniku
Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.
(utracił moc)<sup>10)</sup>
nie przestrzega wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych,
określonych w przepisach:
rozporządzenia nr 1333/2008 – w zakresie substancji dodatkowych,
rozporządzenia nr 1334/2008 – w zakresie aromatów,
rozporządzenia nr 1169/2011,
wprowadza do obrotu jako żywność produkt niebędący żywnością,
nie wycofuje z obrotu środka spożywczego szkodliwego dla zdrowia lub życia
człowieka, środka spożywczego zepsutego oraz środka spożywczego
zafałszowanego,
prowadzi działalność w zakresie produkcji lub obrotu żywnością bez złożenia
wniosku o wpis do rejestru zakładów lub o zatwierdzenie zakładu i wpis do
rejestru zakładów lub wbrew decyzji o odmowie zatwierdzenia zakładu w trybie
i na zasadach określonych w art. 6 rozporządzenia nr 852/2004 oraz art. 63,
produkuje lub wprowadza do obrotu żywność w zakresie niezgodnym z decyzją
o zatwierdzeniu zakładu, o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt 2,
prowadzi działalność w zakresie produkcji lub obrotu żywnością wbrew decyzji
o cofnięciu lub zawieszeniu zatwierdzenia zakładu, o której mowa w art. 66
ust. 1, lub wbrew decyzji o czasowym zawieszeniu działania lub zamknięciu
całego lub części danego zakładu na podstawie art. 54 ust. 2 lit. e rozporządzenia
nr 882/2004,
utrudnia lub uniemożliwia przeprowadzenie urzędowej kontroli żywności,
w ramach prowadzonej działalności sprzedaje w jednostce systemu oświaty
środki spożywcze inne niż objęte grupami środków spożywczych
przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży określonymi w przepisach
wydanych na podstawie art. 52c ust. 6 pkt 1,
w ramach prowadzonej działalności reklamuje lub promuje w jednostce systemu
oświaty środki spożywcze inne niż objęte grupami środków spożywczych
przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży określonymi w przepisach
wydanych na podstawie art. 52c ust. 6 pkt 1 lub niespełniające wymagań
określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 52c ust. 6 pkt 2,
W przypadkach, o których mowa w ust. 1:
pkt 1–3 – wysokość kary pieniężnej może być wymierzona do pięciokrotnej
wartości brutto zakwestionowanej ilości środka spożywczego lub produktu
niebędącego żywnością wprowadzonego do obrotu jako żywność;
pkt 4, 8–10 – wysokość kary pieniężnej może być wymierzona do 5000 zł, nie
mniej niż 1000 zł;
pkt 5 – wysokość kary nie może być mniejsza niż 500 zł.
nie przestrzega wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych, w tym
w zakresie prezentacji, reklamy i promocji, określonych w art. 33 ust. 3 i 4,
art. 45 ust. 3 i 4, art. 48 ust. 2 i 3 oraz art. 52a, a także wymagań w tym zakresie
określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 3, art. 22
ust. 1 pkt 3, art. 26 ust. 1 pkt 4, art. 27 ust. 6 pkt 2, art. 39 pkt 3 i art. 44 pkt 2,
prowadząc działalność w zakresie zbiorowego żywienia dzieci i młodzieży
w jednostce systemu oświaty w ramach żywienia zbiorowego stosuje środki
spożywcze nieodpowiadające wymaganiom określonym w przepisach wydanych
na podstawie art. 52c ust. 6 pkt 2
podlega karze pieniężnej w wysokości do trzydziestokrotnego przeciętnego
wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający,
ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie przepisów
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w Dzienniku
Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.
(utracił moc)<sup>10)</sup>
nie przestrzega wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych,
określonych w przepisach:
rozporządzenia nr 1333/2008 – w zakresie substancji dodatkowych,
rozporządzenia nr 1334/2008 – w zakresie aromatów,
rozporządzenia nr 1169/2011,
wprowadza do obrotu jako żywność produkt niebędący żywnością,
nie wycofuje z obrotu środka spożywczego szkodliwego dla zdrowia lub życia
człowieka, środka spożywczego zepsutego oraz środka spożywczego
zafałszowanego,
prowadzi działalność w zakresie produkcji lub obrotu żywnością bez złożenia
wniosku o wpis do rejestru zakładów lub o zatwierdzenie zakładu i wpis do
rejestru zakładów lub wbrew decyzji o odmowie zatwierdzenia zakładu w trybie
i na zasadach określonych w art. 6 rozporządzenia nr 852/2004 oraz art. 63,
produkuje lub wprowadza do obrotu żywność w zakresie niezgodnym z decyzją
o zatwierdzeniu zakładu, o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt 2,
prowadzi działalność w zakresie produkcji lub obrotu żywnością wbrew decyzji
o cofnięciu lub zawieszeniu zatwierdzenia zakładu, o której mowa w art. 66
ust. 1, lub wbrew decyzji o czasowym zawieszeniu działania lub zamknięciu
całego lub części danego zakładu na podstawie art. 54 ust. 2 lit. e rozporządzenia
nr 882/2004,
utrudnia lub uniemożliwia przeprowadzenie urzędowej kontroli żywności,
w ramach prowadzonej działalności sprzedaje w jednostce systemu oświaty
środki spożywcze inne niż objęte grupami środków spożywczych
przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży określonymi w przepisach
wydanych na podstawie art. 52c ust. 6 pkt 1,
w ramach prowadzonej działalności reklamuje lub promuje w jednostce systemu
oświaty środki spożywcze inne niż objęte grupami środków spożywczych
przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży określonymi w przepisach
Z dniem 20 stycznia 2011 r. na podstawie art. 12 ustawy z dnia 8 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy
o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 105), która
weszła w życie z dniem 11 marca 2010 r.
wydanych na podstawie art. 52c ust. 6 pkt 1 lub niespełniające wymagań
określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 52c ust. 6 pkt 2,
W przypadkach, o których mowa w ust. 1:
pkt 1–3 – wysokość kary pieniężnej może być wymierzona do pięciokrotnej
wartości brutto zakwestionowanej ilości środka spożywczego lub produktu
niebędącego żywnością wprowadzonego do obrotu jako żywność;
pkt 4, 8–10 – wysokość kary pieniężnej może być wymierzona do 5000 zł, nie
mniej niż 1000 zł;
pkt 5 – wysokość kary nie może być mniejsza niż 500 zł.
Art. 104.
zmienionyKary pieniężne, o których mowa w art. 103, wymierza, w drodze
decyzji, właściwy państwowy wojewódzki inspektor sanitarny.
Ustalając wysokość kary pieniężnej, właściwy państwowy wojewódzki
inspektor sanitarny uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia i
zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku
spożywczym i wielkość produkcji zakładu.
Do kar pieniężnych, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się
odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja
podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.<sup>11)</sup>), z tym że organowi, o którym
mowa w ust. 1, przysługują uprawnienia organu podatkowego.
Kary pieniężne stanowią dochód budżetu państwa.
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2022 r. poz. 2707 oraz
z 2023 r. poz. 180, 326, 511, 556 i 614.
Art. 126.
zmienionyPrzepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 8 ust. 3, art. 9 ust. 4
pkt 1, 2 i 3, ust. 5, 6 i 7, art. 9a ust. 1, art. 10 ust. 3, art. 20 ust. 2, art. 22 ust. 4, art. 24
ust. 5, art. 40a ust. 2 i 8, art. 41 ust. 6, 7 i 8, art. 44 ust. 4 i art. 48 ust. 2 ustawy, o której
mowa w art. 127 pkt 1, zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów
wykonawczych wydanych na podstawie art. 10, art. 13 ust. 2, art. 14 ust. 2, art. 15, 16,
art. 22 ust. 1, art. 26 ust. 1, art. 27 ust. 6, art. 28 ust. 3, art. 31 ust. 4, art. 39, art. 44,
art. 50 ust. 1, art. 73 ust. 5, art. 83 ust. 2 i 3, art. 86 ust. 2 i art. 87 ust. 7 niniejszej
ustawy.
(uchylony)
Przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 3 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy,
o której mowa w art. 127 pkt 2, zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów
wykonawczych wydanych na podstawie art. 54 pkt 1 i 2 niniejszej ustawy.
Przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 15 pkt 1 ustawy, o której
mowa w art. 107<sup>12)</sup>, zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów
wykonawczych wydanych na podstawie art. 15 tej ustawy, w brzmieniu nadanym
niniejszą ustawą.
Artykuł 107 zawiera zmiany do ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów
rolno-spożywczych.
Art. 128.
zmienionyUstawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia<sup>13)</sup>.
Ustawa została ogłoszona w dniu 27 września 2006 r.
Art. 18.
zmienionyŚrodki spożywcze mogą być poddawane napromienianiu
promieniowaniem jonizującym wyłącznie w celu:
zmniejszenia liczby przypadków chorób spowodowanych spożyciem żywności
przez niszczenie drobnoustrojów chorobotwórczych;
zapobiegania psuciu się żywności przez opóźnienie lub powstrzymanie procesów
rozkładu i przez niszczenie mikroorganizmów odpowiedzialnych za te procesy;
przedłużenia okresu przydatności do spożycia przez hamowanie naturalnych
procesów biologicznych związanych z dojrzewaniem lub kiełkowaniem;
usunięcia organizmów szkodliwych dla zdrowia roślin lub dla żywności
pochodzenia roślinnego.
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 401/2006 z dnia 23 lutego 2006 r. ustanawiające metody
pobierania próbek i analizy do celów urzędowej kontroli poziomów mikotoksyn w środkach
spożywczych (Dz. Urz. UE L 70 z 23.02.2006, str. 12); rozporządzenie Komisji (WE)
nr 1882/2006 z dnia 19 grudnia 2006 r. ustanawiające metody pobierania próbek do celów urzędowej
kontroli poziomów azotanów w niektórych środkach spożywczych (Dz. Urz. UE L
364 z 20.12.2006, str. 25), rozporządzenie Komisji (WE) nr 1883/2006 z dnia 19 grudnia 2006 r.
ustanawiające metody pobierania próbek i metody analizy do celów urzędowej kontroli dioksyn
i dioksynopodobnych polichlorowanych bifenyli (PCB) w środkach spożywczych (Dz. Urz. UE L
364 z 20.12.2006, str. 32), rozporządzenie Komisji (WE) nr 333/2007 z dnia 28 marca 2007 r.
ustanawiające metody pobierania próbek i metody analiz do celów urzędowej kontroli poziomów
ołowiu, kadmu, rtęci, cyny nieorganicznej, 3-MCPD i benzoapirenu w środkach spożywczych (Dz.
Urz. UE L 88 z 29.03.2007, str. 29).
Art. 29.
zmienionyW celu monitorowania produktów wprowadzanych do obrotu na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podmiot działający na rynku spożywczym,
który wprowadza lub ma zamiar wprowadzić po raz pierwszy do obrotu:
preparaty do początkowego żywienia niemowląt oraz środki spożywcze
specjalnego przeznaczenia żywieniowego, które nie należą do grup określonych
w art. 24 ust. 2 pkt 1–3,
suplementy diety,
środki spożywcze, do których dodawane są witaminy, składniki mineralne lub
substancje, o których mowa w załączniku III część B i C do rozporządzenia
nr 1925/2006
– jest obowiązany powiadomić o tym Głównego Inspektora Sanitarnego.
W powiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, podmiot działający na rynku
spożywczym podaje następujące dane:
nazwę produktu oraz jego producenta;
postać produktu, w jakiej jest on wprowadzany do obrotu;
wzór oznakowania w języku polskim;
kwalifikację/rodzaj środka spożywczego przyjętą przez podmiot działający na
rynku spożywczym;
skład jakościowy obejmujący dane dotyczące składników zawartych
w produkcie, w tym substancji czynnych;
skład ilościowy składników;
imię i nazwisko albo nazwę, adres oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP)
podmiotu powiadamiającego o pierwszym wprowadzeniu do obrotu.
Jeżeli środek spożywczy, o którym mowa w ust. 1, znajduje się w obrocie
w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, w powiadomieniu należy
ponadto wskazać właściwy organ tego państwa, który został powiadomiony
o wprowadzeniu środka spożywczego do obrotu lub zezwolił na wprowadzenie środka
spożywczego do obrotu w tym państwie, załączając równocześnie kopię uprzedniego
powiadomienia lub zezwolenia.
Powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, dokonuje się w formie dokumentu
elektronicznego powstałego przez wprowadzenie danych do elektronicznego
formularza powiadomienia, którego wzór określają przepisy wydane na podstawie
art. 31 ust. 6 pkt 1.
Jeżeli dokument elektroniczny, o którym mowa w ust. 4, nie został opatrzony
kwalifikowanym podpisem elektronicznym, powiadomienia, o którym mowa w ust. 1,
należy dokonać również w formie pisemnej na formularzu według wzoru, o którym
mowa w ust. 4.
Za dzień złożenia powiadomienia, o którymktórych mowa w ust. 1, uznaje się dzień
otrzymania przez Głównego Inspektora Sanitarnego powiadomienia opatrzonego
kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub własnoręcznymzałączniku podpisem.
III
Art. 29a.
zmienionyDopuszcza się wprowadzenie do obrotu środków spożywczych
specjalnego przeznaczenia żywieniowego, o których mowa w art. 24 ust. 2 pkt 1
i 4 sprowadzanych z zagranicy, bez konieczności realizowania obowiązku okreś-
lonego w art. 29, jeżeli ich zastosowanie jest niezbędne dla ratowania życia lub
zdrowia, pod warunkiem, że dany środek jest dopuszczony do obrotu w kraju,
z którego jest sprowadzany.
Podstawą wprowadzenia do obrotu środków, o których mowa w ust. 1, jest
zapotrzebowanie wystawione przez lekarza w podmiocie wykonującym działalność
leczniczą na środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego stosowany
w podmiocie wykonującym działalność leczniczą lub stosowany poza podmiotem
wykonującym działalność leczniczą, którego zasadność wystawienia została
potwierdzona przez konsultanta z danej dziedziny medycyny.
Zapotrzebowanie, o którym mowa w ust. 2, składa się do ministra
właściwego do spraw zdrowia za pośrednictwem Systemu Obsługi Importu
Docelowego, o którym mowa w art. 31c ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie
informacji w ochronie zdrowia (Dz. U. z 2022 r. poz. 1555, 2280 i 2705 oraz z 2023
r. poz. 650), zwanego dalej „SOID”.
Założenie konta w SOID następuje na zasadach przewidzianych w art. 4ab
ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (Dz. U.
z 2022 r. poz. 2301 oraz z 2023 r. poz. 605 i 650).
Zapotrzebowania, o których mowa w ust. 2, podpisują odpowiednio:
lekarz wystawiający zapotrzebowanie, osoba uprawniona do reprezentacji
podmiotu wykonującego działalność leczniczą oraz konsultant potwierdzający
zasadność wystawienia zapotrzebowania – w przypadku zapotrzebowania na
środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego stosowany
w podmiocie wykonującym działalność leczniczą,
lekarz wystawiający zapotrzebowanie oraz konsultant potwierdzający zasadność
wystawienia zapotrzebowania – w przypadku zapotrzebowania na środek
spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego stosowany poza
podmiotem wykonującym działalność leczniczą
– kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem
osobistym albo z wykorzystaniem sposobu potwierdzenia pochodzenia i integralności
danych w postaci elektronicznej dostępnego w systemie teleinformatycznym
udostępnionym bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Zapotrzebowanie na środek spożywczy specjalnego przeznaczenia
żywieniowego stosowany w podmiocie wykonującym działalność leczniczą zawiera:
dane podmiotu wykonującego działalność leczniczą składającego
zapotrzebowanie:
nazwę (firmę) łącznie z nazwą jednostki organizacyjnej lub nazwą komórki
organizacyjnej, jeżeli dotyczy,
numer identyfikacji podatkowej (NIP),
numer wpisu do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą,
resortowy kod identyfikacyjny jednostki organizacyjnej lub komórki
organizacyjnej, o którym mowa w art. 105 ust. 4a ustawy z dnia 15 kwietnia
2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2022 r. poz. 633, z późn. zm.<sup>7)</sup>),
jeżeli dotyczy,
dane adresowe,
adres poczty elektronicznej, na który zostanie wysłana informacja
o rozpatrzeniu zapotrzebowania;
dane lekarza wystawiającego zapotrzebowanie:
imię i nazwisko,
numer prawa wykonywania zawodu;
dane osoby uprawnionej do reprezentacji:
imię i nazwisko,
stanowisko,
adres poczty elektronicznej;
dane pacjenta, dla którego wystawiono zapotrzebowanie, jeżeli dotyczy:
imię i nazwisko pacjenta,
numer PESEL pacjenta, a w przypadku jego braku – serię i numer dowodu
osobistego lub paszportu,
w przypadku osób małoletnich, którym nie nadano numeru PESEL – numer
PESEL przedstawiciela ustawowego albo opiekuna, jeżeli został
ustanowiony, a w przypadku jego braku – serię i numer dowodu osobistego
lub paszportu przedstawiciela ustawowego albo opiekuna;
dane dotyczące środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego:
nazwę środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego,
skład środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego,
postać środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego,
ilość i jednostkę ilości,
czas trwania kuracji – w dniach, jeżeli dotyczy,
uzasadnienie zapotrzebowania,
nazwę producenta,
rozpoznanie według Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób
i Problemów Zdrowotnych;
dane konsultanta z danej dziedziny medycyny potwierdzającego zasadność
wystawienia zapotrzebowania:
imię i nazwisko,
numer prawa wykonywania zawodu,
kwalifikacje zawodowe, w tym posiadane tytuły: zawodowy i naukowy,
oznaczenie typu konsultanta (wojewódzki albo krajowy),
oznaczenie dziedziny medycyny.
Zapotrzebowanie na środek spożywczy specjalnego przeznaczenia
żywieniowego stosowany poza podmiotem wykonującym działalność leczniczą
zawiera:
dane podmiotu wykonującego działalność leczniczą składającego
zapotrzebowanie:
nazwę (firmę) łącznie z nazwą jednostki organizacyjnej lub nazwą komórki
organizacyjnej – jeżeli dotyczy,
numer identyfikacji podatkowej (NIP),
numer wpisu do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą,
resortowy kod identyfikacyjny jednostki organizacyjnej lub komórki
organizacyjnej, o którym mowa w art. 105 ust. 4a ustawy z dnia 15 kwietnia
2011 r. o działalności leczniczej, jeżeli dotyczy,
dane adresowe;
dane lekarza wystawiającego zapotrzebowanie:
imię i nazwisko,
numer prawa wykonywania zawodu;
dane pacjenta, dla którego wystawiono zapotrzebowanie:
imię i nazwisko pacjenta,
numer PESEL pacjenta, a w przypadku jego braku – serię i numer dowodu
osobistego lub paszportu,
w przypadku osób małoletnich, którym nie nadano numeru PESEL – numer
PESEL przedstawiciela ustawowego albo opiekuna, jeżeli został
ustanowiony, a w przypadku jego braku – serię i numer dowodu osobistego
lub paszportu przedstawiciela ustawowego albo opiekuna,
adres poczty elektronicznej, na który zostanie wysłana informacja
o rozpatrzeniu zapotrzebowania,
adres pacjenta;
dane dotyczące środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego:
nazwę środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego,
skład środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego,
postać środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego,
ilość i jednostkę ilości,
czas trwania kuracji – w dniach,
uzasadnienie zapotrzebowania,
nazwę producenta,
rozpoznanie według Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób
i Problemów Zdrowotnych;
dane konsultanta z danej dziedziny medycyny potwierdzającego zasadność
wystawienia zapotrzebowania:
imię i nazwisko,
numer prawa wykonywania zawodu,
kwalifikacje zawodowe, w tym posiadane tytuły: zawodowy i naukowy,
oznaczenie typu konsultanta (wojewódzki albo krajowy),
oznaczenie dziedziny medycyny.
Przepisy art. 4ad ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne
stosuje się odpowiednio.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do środków spożywczych specjalnego
przeznaczenia żywieniowego, które z uwagi na bezpieczeństwo ich stosowania oraz
wielkość obrotu powinny być wprowadzone do obrotu z uwzględnieniem obowiązków
wynikających z art. 29.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się również do środka spożywczego specjalnego
przeznaczenia żywieniowego, o którym mowa w art. 24 ust. 2 pkt 1 i 4, jeżeli jego
odpowiednik w rozumieniu ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków,
środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów
medycznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 826) – zwanej dalej „ustawą o refundacji”, jest już
wprowadzony do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub w odniesieniu do
którego wydano decyzję, o której mowa w art. 32.
Minister właściwy do spraw zdrowia wydaje zgodę na sprowadzenie
z zagranicy środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego, o którym
mowa w art. 24 ust. 2 pkt 1 i 4. Zgoda jest udostępniana niezwłocznie Głównemu
Inspektorowi Sanitarnemu w SOID. Zgoda na sprowadzenie z zagranicy środka
spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego nie ma formy decyzji
administracyjnej i nie mają do niej zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca
1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803).
(uchylony)
się wprowadzenie do obrotu środków spożywczych
specjalnego przeznaczenia żywieniowego, o których mowa w art. 24 ust. 2 pkt 1
i 4 sprowadzanych z zagranicy, bez konieczności realizowania obowiązku okreś-
lonego w art. 29, jeżeli ich zastosowanie jest niezbędne dla ratowania życia lub
zdrowia, pod warunkiem, że dany środek jest dopuszczony do obrotu w kraju,
z którego jest sprowadzany.
Podstawą wprowadzenia do obrotu środków, o których mowa w ust. 1, jest
zapotrzebowanie wystawione przez lekarza w podmiocie wykonującym działalność
leczniczą na środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego stosowany
w podmiocie wykonującym działalność leczniczą lub stosowany poza podmiotem
wykonującym działalność leczniczą, którego zasadność wystawienia została
potwierdzona przez konsultanta z danej dziedziny medycyny.
Zapotrzebowanie, o którym mowa w ust. 2, składa się do ministra
właściwego do spraw zdrowia za pośrednictwem Systemu Obsługi Importu
Docelowego, o którym mowa w art. 31c ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie
informacji w ochronie zdrowia (Dz. U. z 2022 r. poz. 1555, 2280 i 2705 oraz z 2023
r. poz. 650), zwanego dalej „SOID”.
Założenie konta w SOID następuje na zasadach przewidzianych w art. 4ab
ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (Dz. U.
z 2022 r. poz. 2301 oraz z 2023 r. poz. 605 i 650).
Zapotrzebowania, o których mowa w ust. 2, podpisują odpowiednio:
lekarz wystawiający zapotrzebowanie, osoba uprawniona do reprezentacji
podmiotu wykonującego działalność leczniczą oraz konsultant potwierdzający
zasadność wystawienia zapotrzebowania – w przypadku zapotrzebowania na
środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego stosowany
w podmiocie wykonującym działalność leczniczą,
lekarz wystawiający zapotrzebowanie oraz konsultant potwierdzający zasadność
wystawienia zapotrzebowania – w przypadku zapotrzebowania na środek
spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego stosowany poza
podmiotem wykonującym działalność leczniczą
– kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem
osobistym albo z wykorzystaniem sposobu potwierdzenia pochodzenia i integralności
danych w postaci elektronicznej dostępnego w systemie teleinformatycznym
udostępnionym bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Zapotrzebowanie na środek spożywczy specjalnego przeznaczenia
żywieniowego stosowany w podmiocie wykonującym działalność leczniczą zawiera:
dane podmiotu wykonującego działalność leczniczą składającego
zapotrzebowanie:
nazwę (firmę) łącznie z nazwą jednostki organizacyjnej lub nazwą komórki
organizacyjnej, jeżeli dotyczy,
numer identyfikacji podatkowej (NIP),
numer wpisu do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą,
resortowy kod identyfikacyjny jednostki organizacyjnej lub komórki
organizacyjnej, o którym mowa w art. 105 ust. 4a ustawy z dnia 15 kwietnia
2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2022 r. poz. 633, z późn. zm.<sup>7)</sup>),
jeżeli dotyczy,
dane adresowe,
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2022 r. poz. 655, 974,
1079, 2280, 2705 i 2770.
adres poczty elektronicznej, na który zostanie wysłana informacja
o rozpatrzeniu zapotrzebowania;
dane lekarza wystawiającego zapotrzebowanie:
imię i nazwisko,
numer prawa wykonywania zawodu;
dane osoby uprawnionej do reprezentacji:
imię i nazwisko,
stanowisko,
adres poczty elektronicznej;
dane pacjenta, dla którego wystawiono zapotrzebowanie, jeżeli dotyczy:
imię i nazwisko pacjenta,
numer PESEL pacjenta, a w przypadku jego braku – serię i numer dowodu
osobistego lub paszportu,
w przypadku osób małoletnich, którym nie nadano numeru PESEL – numer
PESEL przedstawiciela ustawowego albo opiekuna, jeżeli został
ustanowiony, a w przypadku jego braku – serię i numer dowodu osobistego
lub paszportu przedstawiciela ustawowego albo opiekuna;
dane dotyczące środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego:
nazwę środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego,
skład środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego,
postać środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego,
ilość i jednostkę ilości,
czas trwania kuracji – w dniach, jeżeli dotyczy,
uzasadnienie zapotrzebowania,
nazwę producenta,
rozpoznanie według Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób
i Problemów Zdrowotnych;
dane konsultanta z danej dziedziny medycyny potwierdzającego zasadność
wystawienia zapotrzebowania:
imię i nazwisko,
numer prawa wykonywania zawodu,
kwalifikacje zawodowe, w tym posiadane tytuły: zawodowy i naukowy,
oznaczenie typu konsultanta (wojewódzki albo krajowy),
oznaczenie dziedziny medycyny.
Zapotrzebowanie na środek spożywczy specjalnego przeznaczenia
żywieniowego stosowany poza podmiotem wykonującym działalność leczniczą
zawiera:
dane podmiotu wykonującego działalność leczniczą składającego
zapotrzebowanie:
nazwę (firmę) łącznie z nazwą jednostki organizacyjnej lub nazwą komórki
organizacyjnej – jeżeli dotyczy,
numer identyfikacji podatkowej (NIP),
numer wpisu do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą,
resortowy kod identyfikacyjny jednostki organizacyjnej lub komórki
organizacyjnej, o którym mowa w art. 105 ust. 4a ustawy z dnia 15 kwietnia
2011 r. o działalności leczniczej, jeżeli dotyczy,
dane adresowe;
dane lekarza wystawiającego zapotrzebowanie:
imię i nazwisko,
numer prawa wykonywania zawodu;
dane pacjenta, dla którego wystawiono zapotrzebowanie:
imię i nazwisko pacjenta,
numer PESEL pacjenta, a w przypadku jego braku – serię i numer dowodu
osobistego lub paszportu,
w przypadku osób małoletnich, którym nie nadano numeru PESEL – numer
PESEL przedstawiciela ustawowego albo opiekuna, jeżeli został
ustanowiony, a w przypadku jego braku – serię i numer dowodu osobistego
lub paszportu przedstawiciela ustawowego albo opiekuna,
adres poczty elektronicznej, na który zostanie wysłana informacja
o rozpatrzeniu zapotrzebowania,
adres pacjenta;
dane dotyczące środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego:
nazwę środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego,
skład środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego,
postać środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego,
ilość i jednostkę ilości,
czas trwania kuracji – w dniach,
uzasadnienie zapotrzebowania,
nazwę producenta,
rozpoznanie według Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób
i Problemów Zdrowotnych;
dane konsultanta z danej dziedziny medycyny potwierdzającego zasadność
wystawienia zapotrzebowania:
imię i nazwisko,
numer prawa wykonywania zawodu,
kwalifikacje zawodowe, w tym posiadane tytuły: zawodowy i naukowy,
oznaczenie typu konsultanta (wojewódzki albo krajowy),
oznaczenie dziedziny medycyny.
Przepisy art. 4ad ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne
stosuje się odpowiednio.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do środków spożywczych specjalnego
przeznaczenia żywieniowego, które z uwagi na bezpieczeństwo ich stosowania oraz
wielkość obrotu powinny być wprowadzone do obrotu z uwzględnieniem obowiązków
wynikających z art. 29.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się również do środka spożywczego specjalnego
przeznaczenia żywieniowego, o którym mowa w art. 24 ust. 2 pkt 1 i 4, jeżeli jego
odpowiednik w rozumieniu ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków,
środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów
medycznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 826) – zwanej dalej „ustawą o refundacji”, jest już
wprowadzony do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub w odniesieniu do
którego wydano decyzję, o której mowa w art. 32.
Minister właściwy do spraw zdrowia wydaje zgodę na sprowadzenie
z zagranicy środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego, o którym
mowa w art. 24 ust. 2 pkt 1 i 4. Zgoda jest udostępniana niezwłocznie Głównemu
Inspektorowi Sanitarnemu w SOID. Zgoda na sprowadzenie z zagranicy środka
spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego nie ma formy decyzji
administracyjnej i nie mają do niej zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca
1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803).
(uchylony)
Art. 3.
zmienionyŻywnością (środkiem spożywczym) jest każda substancja lub produkt
w rozumieniu art. 2 rozporządzenia nr 178/2002.
Produkty niespełniające wymagań prawa żywnościowego nie mogą być
oznakowane i wprowadzane do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jako
żywność.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
analiza ryzyka – analizę ryzyka w rozumieniu art. 3 pkt 10 rozporządzenia
nr 178/2002;
dostawy bezpośrednie – działalność, o której mowa w art. 1 ust. 2 lit. c
rozporządzenia nr 852/2004;
enzym spożywczy – enzym spożywczy w rozumieniu art. 3 ust. 2
lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE)
nr 1332/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie enzymów spożywczych,
zmieniającego dyrektywę Rady 83/417/EWG, rozporządzenie Rady (WE)
nr 1493/1999, dyrektywę 2000/13/WE, dyrektywę Rady 2001/112/WE oraz
rozporządzenie (WE) nr 258/97 (Dz. Urz. UE L 354 z 31.12.2008, str. 7),
zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1332/2008”;
informowanie o ryzyku – informowanie o ryzyku w rozumieniu art. 3
pkt 13 rozporządzenia nr 178/2002;
materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością – materiały i wyroby,
do których ma zastosowanie rozporządzenie nr 1935/2004, zgodnie z art. 1 ust. 2
i 3 tego rozporządzenia;
monitoring – monitorowanie w rozumieniu art. 2 pkt 8 rozporządzenia
nr 882/2004;
najwyższy dopuszczalny poziom pozostałości pestycydów – najwyższy
dopuszczalny poziom pozostałości (Najwyższy Dopuszczalny Poziom – NDP)
w rozumieniu art. 3 ust. 2 lit. d rozporządzenia (WE) nr 396/2005 Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 23 lutego 2005 r. w sprawie najwyższych
dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów w żywności i paszy
pochodzenia roślinnego i zwierzęcego oraz na ich powierzchni, zmieniającego
dyrektywę Rady 91/414/EWG (Dz. Urz. UE L 70 z 16.03.2005, str. 1), zwanego
dalej „rozporządzeniem nr 396/2005”;
naturalna woda mineralna – wodę podziemną wydobywaną jednym lub kilkoma
otworami naturalnymi lub wierconymi, różniącą się od wody przeznaczonej do
spożycia przez ludzi pierwotną czystością pod względem chemicznym
i mikrobiologicznym oraz charakterystycznym stabilnym składem mineralnym,
a w określonych przypadkach także właściwościami mającymi znaczenie
fizjologiczne, powodującymi korzystne oddziaływanie na zdrowie ludzi;
(uchylony)
nowa żywność – żywność i składniki żywności, do których ma zastosowanie
rozporządzenie (WE) nr 258/97 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia
27 stycznia 1997 r. dotyczące nowej żywności i nowych składników żywności
(Dz. Urz. WE L 43 z 14.02.1997, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne,
rozdz. 13, t. 18, str. 244), zwane dalej „rozporządzeniem nr 258/97”, zgodnie
z art. 1 tego rozporządzenia;
ocena ryzyka – ocenę ryzyka w rozumieniu art. 3 pkt 11 rozporządzenia
nr 178/2002;
opakowany środek spożywczy – żywność opakowaną w rozumieniu art. 2 ust. 2
lit. e rozporządzenia nr 1169/2011;
aromat (środek aromatyzujący) – środek aromatyzujący w rozumieniu art. 3
ust. 2 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE)
nr 1334/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie środków aromatyzujących
i niektórych składników żywności o właściwościach aromatyzujących do użycia
w oraz na środkach spożywczych oraz zmieniającego rozporządzenie Rady
(EWG) nr 1601/91, rozporządzenia (WE) nr 2232/96 oraz (WE) nr 110/2008
oraz dyrektywę 2000/13/WE (Dz. Urz. UE L 354 z 31.12.2008, str. 34), zwanego
dalej „rozporządzeniem nr 1334/2008”;
otwór – miejsce czerpania (wydobywania) naturalnej wody mineralnej lub wody
źródlanej z naturalnego źródła lub z odwiertu;
oświadczenie zdrowotne – oświadczenie zdrowotne w rozumieniu art. 2 ust. 2
pkt 5 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady
z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych
dotyczących żywności (Dz. Urz. UE L 12 z 18.01.2007, str. 3), zwanego dalej
„rozporządzeniem nr 1924/2006”;
oświadczenie żywieniowe – oświadczenie żywieniowe w rozumieniu art. 2 ust. 2
pkt 4 rozporządzenia nr 1924/2006;
podmiot działający na rynku materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu
z żywnością – podmiot działający na rynku w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. d
rozporządzenia nr 1935/2004;
podmiot działający na rynku spożywczym – podmiot w rozumieniu art. 3
pkt 3 rozporządzenia nr 178/2002;
podmiot zajmujący się recyklingiem – podmiot zajmujący się recyklingiem
materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. f
rozporządzenia Komisji (WE) nr 282/2008 z dnia 27 marca 2008 r. w sprawie
materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych pochodzących z recyklingu
przeznaczonych do kontaktu z żywnością oraz zmieniającego rozporządzenie
(WE) nr 2023/2006 (Dz. Urz. UE L 86 z 28.03.2008, str. 9), zwanego dalej
„rozporządzeniem nr 282/2008”;
pozostałości pestycydów – pozostałości pestycydów w rozumieniu art. 3 ust. 2
lit. c rozporządzenia nr 396/2005;
prawo żywnościowe – prawo żywnościowe w rozumieniu art. 3
pkt 1 rozporządzenia nr 178/2002;
(uchylony)
preparat do dalszego żywienia niemowląt – środek spożywczy specjalnego
przeznaczenia żywieniowego stanowiący podstawowy płynny składnik
stopniowo różnicującej się diety, stosowany w żywieniu niemowląt od momentu
wprowadzenia odpowiedniego żywienia uzupełniającego;
preparat do początkowego żywienia niemowląt – środek spożywczy specjalnego
przeznaczenia żywieniowego stosowany w żywieniu niemowląt przez pierwsze
miesiące życia, pokrywający całkowite zapotrzebowanie żywieniowe do czasu
wprowadzenia odpowiedniego żywienia uzupełniającego;
produkcja pierwotna – produkcję podstawową w rozumieniu art. 3
pkt 17 rozporządzenia nr 178/2002;
produkcja środków spożywczych – czynności obejmujące przygotowywanie
surowców do przerobu, ich przechowywanie, poddawanie procesom
technologicznym, pakowanie i znakowanie oraz wszelkie inne czynności
związane z przygotowywaniem do obrotu, a także przechowywanie wyrobów
gotowych do czasu wprowadzenia ich do obrotu;
przetwórca – przetwórcę w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. e rozporządzenia
nr 282/2008;
rolniczy handel detaliczny – handel detaliczny w rozumieniu
art. 3 ust. 7 rozporządzenia nr 178/2002, polegający na:
produkcji żywności zawierającej co najmniej jeden składnik pochodzący
w całości z własnej uprawy, hodowli lub chowu podmiotu działającego na
rynku spożywczym oraz
zbywaniu żywności, o której mowa w lit. a, konsumentowi finalnemu,
o którym mowa w art. 3 ust. 18 rozporządzenia nr 178/2002, lub zakładom
prowadzącym handel detaliczny z przeznaczeniem dla konsumenta
finalnego;
(uchylony)
rozpuszczalnik – substancję przeznaczoną do rozpuszczania środków
spożywczych lub ich składników, łącznie z substancjami zanieczyszczającymi
obecnymi w tych środkach spożywczych lub na ich powierzchni albo w ich
składnikach;
rozpuszczalnik ekstrakcyjny – rozpuszczalnik użyty do ekstrakcji w procesie
przetwarzania surowców, środków spożywczych, ich komponentów lub
składników, który jest z nich usunięty, chyba że znajduje się w tych środkach
spożywczych lub składnikach jako pozostałość lub pochodne z powodów
niezamierzonych, lecz technologicznie nieuniknionych;
ryzyko – ryzyko w rozumieniu art. 3 pkt 9 rozporządzenia nr 178/2002;
składnik odżywczy – składnik odżywczy w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. s
rozporządzenia nr 1169/2011;
składnik żywności – składnik w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. f rozporządzenia
nr 1169/2011;
składnik żywności o właściwościach aromatyzujących – składnik żywności
o właściwościach aromatyzujących w rozumieniu art. 3 ust. 2
lit. i rozporządzenia nr 1334/2008;
(uchylony)
substancja dodatkowa – dodatek do żywności w rozumieniu art. 3 ust. 2
lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE)
nr 1333/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie dodatków do żywności (Dz.
Urz. UE L 354 z 31.12.2008, str. 16), zwanego dalej „rozporządzeniem
nr 1333/2008”;
substancja pomagająca w przetwarzaniu – substancję pomocniczą
w przetwórstwie w rozumieniu art. 3 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 1333/2008;
substancja zanieczyszczająca – substancję zanieczyszczającą w rozumieniu
art. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 315/93 z dnia 8 lutego 1993 r.
ustanawiającego procedury Wspólnoty w odniesieniu do substancji skażających
w żywności (Dz. Urz. WE L 37 z 13.02.1993, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie
wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 2, str. 204), zwanego dalej „rozporządzeniem
nr 315/93”;
suplement diety – środek spożywczy, którego celem jest uzupełnienie normalnej
diety, będący skoncentrowanym źródłem witamin lub składników mineralnych
lub innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny,
pojedynczych lub złożonych, wprowadzany do obrotu w formie umożliwiającej
dawkowanie, w postaci: kapsułek, tabletek, drażetek i w innych podobnych
postaciach, saszetek z proszkiem, ampułek z płynem, butelek z kroplomierzem
i w innych podobnych postaciach płynów i proszków przeznaczonych do
spożywania w małych, odmierzonych ilościach jednostkowych, z wyłączeniem
produktów posiadających właściwości produktu leczniczego w rozumieniu
przepisów prawa farmaceutycznego;
(uchylony)
surowce – produkty produkcji pierwotnej w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. b
rozporządzenia nr 852/2004;
system analizy zagrożeń i krytycznych punktów kontroli (Hazard Analysis and
Critical Control Points), zwany dalej „systemem HACCP” – postępowanie
mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa żywności przez identyfikację
i oszacowanie skali zagrożeń z punktu widzenia wymagań zdrowotnych
żywności oraz ryzyka wystąpienia zagrożeń podczas przebiegu wszystkich
etapów produkcji i obrotu żywnością; system ten ma również na celu określenie
metod eliminacji lub ograniczania zagrożeń oraz ustalenie działań korygujących;
system wczesnego ostrzegania o niebezpiecznej żywności i paszach (Rapid Alert
System for Food and Feed), zwany dalej „systemem RASFF” – postępowanie
organów urzędowej kontroli żywności i innych podmiotów realizujących zadania
z zakresu bezpieczeństwa żywności, zgodnie z zasadami określonymi w art. 50–
52 rozporządzenia nr 178/2002;
środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego – środek
spożywczy, który ze względu na specjalny skład lub sposób przygotowania
wyraźnie różni się od środków spożywczych powszechnie spożywanych
i zgodnie z informacją zamieszczoną na opakowaniu jest wprowadzany do
obrotu z przeznaczeniem do zaspokajania szczególnych potrzeb żywieniowych:
osób, których procesy trawienia i metabolizmu są zachwiane lub osób, które
ze względu na specjalny stan fizjologiczny mogą odnieść szczególne
korzyści z kontrolowanego spożycia określonych substancji zawartych
w żywności – taki środek spożywczy może być określany jako
„dietetyczny”,
zdrowych niemowląt i małych dzieci w wieku od roku do 3 lat;
środek spożywczy szkodliwy dla zdrowia lub życia człowieka – środek
spożywczy, którego spożycie w warunkach normalnych i zgodnie
z przeznaczeniem może spowodować negatywne skutki dla zdrowia lub życia
człowieka, w szczególności, jeżeli:
nie spełnia wymagań zdrowotnych określonych w dziale II,
zawiera:
– substancje zanieczyszczające lub zanieczyszczenia mikrobiologiczne
w ilościach przekraczających dopuszczalne poziomy określone
w rozporządzeniach Unii Europejskiej<sup>2)</sup> oraz inne zanieczyszczenia,
– pozostałości skażeń promieniotwórczych w ilościach przekraczających
poziomy określone w rozporządzeniach Unii Europejskiej<sup>3)</sup>,
– weterynaryjne produkty lecznicze w ilościach przekraczających
dopuszczalne poziomy lub zabronione określone w rozporządzeniach
Unii Europejskiej<sup>4)</sup>,
– inne substancje szkodliwe dla zdrowia lub życia człowieka określone
w przepisach Unii Europejskiej<sup>5)</sup>;
środek spożywczy zafałszowany – środek spożywczy, którego skład lub inne
właściwości zostały zmienione, a konsument nie został o tym poinformowany
w sposób określony w przepisach rozporządzenia nr 1169/2011, albo środek
spożywczy, w którym zostały wprowadzone zmiany mające na celu ukrycie jego
rzeczywistego składu lub innych właściwości; środek spożywczy jest środkiem
spożywczym zafałszowanym, w szczególności jeżeli:
dodano do niego substancje zmieniające jego skład lub obniżające jego
wartość odżywczą,
odjęto składnik lub zmniejszono zawartość jednego lub kilku składników
decydujących o wartości odżywczej lub innej właściwości środka
spożywczego,
dokonano zabiegów, które ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu
wygląd środka spożywczego o należytej jakości,
niezgodnie z prawdą podano jego nazwę, skład, datę lub miejsce produkcji,
termin przydatności do spożycia lub datę minimalnej trwałości albo w inny
sposób nieprawidłowo go oznakowano
– wpływając przez te działania na bezpieczeństwo środka spożywczego;
środek spożywczy zepsuty – środek spożywczy, którego skład lub właściwości
uległy zmianom wskutek nieprawidłowości zaistniałych na etapie produkcji,
obrotu lub pod wpływem działań czynników naturalnych, takich jak: wilgotność,
czas, temperatura lub światło, albo wskutek obecności drobnoustrojów, a także
zanieczyszczeń, powodujących, że nie nadaje się on do spożycia zgodnie z jego
przeznaczeniem w rozumieniu art. 14 ust. 2 lit. b i ust. 5 rozporządzenia
nr 178/2002;
termin przydatności do spożycia – termin, o którym mowa
w art. 24 rozporządzenia nr 1169/2011;
ujęcie wód podziemnych – zespół urządzeń wodnych służących do wydobywania
wody podziemnej i jednocześnie zabezpieczających tę wodę przed
zanieczyszczeniem;
urzędowe kontrole żywności – urzędowe kontrole w rozumieniu art. 2
pkt 1 rozporządzenia nr 882/2004 w zakresie odnoszącym się do bezpieczeństwa
żywności;
bezpieczeństwo żywności – ogół warunków, które muszą być spełniane,
dotyczących w szczególności:
stosowanych substancji dodatkowych i aromatów,
poziomów substancji zanieczyszczających,
pozostałości pestycydów,
warunków napromieniania żywności,
cech organoleptycznych,
i działań, które muszą być podejmowane na wszystkich etapach produkcji lub
obrotu żywnością
– w celu zapewnienia zdrowia i życia człowieka;
wartość odżywcza – szczególne wartości środka spożywczego ze względu na:
energię (wartość kaloryczną), niezależnie od tego, czy środek spożywczy jej
dostarcza i w jakiej ilości, lub
składniki odżywcze, niezależnie od tego, czy środek spożywczy je zawiera,
czy nie;
woda stołowa – wodę powstałą przez dodanie:
naturalnej wody mineralnej lub soli mineralnych zawierających co najmniej
jeden składnik mający znaczenie fizjologiczne, taki jak: sód, magnez, wapń,
chlorki, siarczany, wodorowęglany lub węglany do wody źródlanej albo
wody źródlanej lub soli mineralnych, o których mowa w lit. a, do naturalnej
wody mineralnej;
woda źródlana – wodę podziemną wydobywaną jednym lub kilkoma otworami
naturalnymi lub wierconymi, pierwotnie czystą pod względem chemicznym
i mikrobiologicznym, nieróżniącą się właściwościami i składem mineralnym od
wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi określonej w przepisach ustawy
z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym
odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2023 r. poz. 537);
wprowadzanie żywności do obrotu – wprowadzanie na rynek w rozumieniu art. 3
pkt 8 rozporządzenia nr 178/2002;
(uchylony)
zakład – przedsiębiorstwo spożywcze w rozumieniu art. 3 pkt 2 rozporządzenia
nr 178/2002;
zakład działający na rynku materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu
z żywnością – przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. c rozporządzenia
nr 1935/2004;
zakład żywienia zbiorowego – zakład żywienia zbiorowego w rozumieniu art. 2
ust. 2 lit. d rozporządzenia nr 1169/2011;
zakład żywienia zbiorowego typu zamkniętego – zakład wykonujący działalność
w zakresie zorganizowanego żywienia określonych grup konsumentów,
w szczególności w szpitalach, zakładach opiekuńczo-wychowawczych, żłob-
kach, przedszkolach, szkołach, internatach, zakładach pracy, z wyłączeniem
żywienia w samolotach i innych środkach transportu oraz wojskowych polowych
punktów żywieniowych;
zanieczyszczenia – substancje zanieczyszczające, zanieczyszczenia biologiczne
oraz ciała obce, szkodniki lub ich części;
zarządzanie ryzykiem – zarządzanie ryzykiem w rozumieniu art. 3
pkt 12 rozporządzenia nr 178/2002;
żywność genetycznie zmodyfikowana – genetycznie zmodyfikowaną żywność
w rozumieniu art. 2 pkt 6 rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 22 września 2003 r. w sprawie genetycznie zmody-
fikowanej żywności i paszy (Dz. Urz. UE L 268 z 18.10.2003, str. 1; Dz. Urz.
UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 32, str. 432), zwanego dalej
„rozporządzeniem nr 1829/2003”;
cechy organoleptyczne – zespół cech obejmujących smak, zapach, wygląd,
w tym barwę i konsystencję, środków spożywczych, które można wyodrębnić
i ocenić przy pomocy zmysłów człowieka;
żywność tradycyjna – produkty rolne i środki spożywcze:
których nazwy są zarejestrowane zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE)
nr 509/2006 z dnia 20 marca 2006 r. w sprawie produktów rolnych
i środków spożywczych będących gwarantowanymi tradycyjnymi
specjalnościami (Dz. Urz. UE L 93 z 31.03.2006, str. 1) lub
rozporządzeniem Rady (WE) nr 510/2006 z dnia 20 marca 2006 r.
w sprawie ochrony oznaczeń geograficznych i nazw pochodzenia
produktów rolnych i środków spożywczych (Dz. Urz. UE L
93 z 31.03.2006, str. 12), lub
w stosunku do których wnioski o rejestrację zostały wysłane do Komisji
Europejskiej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o
rejestracji i ochronie nazw pochodzenia, oznaczeń geograficznych oraz
gwarantowanych tradycyjnych specjalności produktów rolnych i środków
spożywczych, win lub napojów spirytusowych oraz o produktach
tradycyjnych (Dz. U. poz. 588), lub
umieszczone na liście produktów tradycyjnych prowadzonej przez ministra
właściwego do spraw rynków rolnych;
żywność przeznaczona bezpośrednio dla konsumenta finalnego – żywność
przeznaczoną bezpośrednio dla konsumentów finalnych w rozumieniu art. 3
pkt 18 rozporządzenia nr 178/2002.
data minimalnej trwałości – datę w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. r rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r.
w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany
rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE)
nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady
90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE
Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE
oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. Urz. UE L
304 z 22.11.2011, str. 18, z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem
nr 1169/2011”;
dobra praktyka higieniczna (Good Hygienic Practice – GHP) – działania, które
muszą być podjęte, i warunki higieniczne, które muszą być spełniane
i kontrolowane na wszystkich etapach produkcji lub obrotu, aby zapewnić
bezpieczeństwo żywności;
dobra praktyka produkcyjna (Good Manufacturing Practice – GMP) –
w odniesieniu do produkcji żywności: działania, które muszą być podjęte,
i warunki, które muszą być spełniane, aby produkcja żywności odbywała się
w sposób za
w rozumieniu art. 2 rozporządzenia nr 178/2002.
Produkty niespełniające wymagań prawa żywnościowego nie mogą być
oznakowane i wprowadzane do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jako
żywność.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
analiza ryzyka – analizę ryzyka w rozumieniu art. 3 pkt 10 rozporządzenia
nr 178/2002;
dostawy bezpośrednie – działalność, o której mowa w art. 1 ust. 2 lit. c
rozporządzenia nr 852/2004;
enzym spożywczy – enzym spożywczy w rozumieniu art. 3 ust. 2
lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE)
nr 1332/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie enzymów spożywczych,
zmieniającego dyrektywę Rady 83/417/EWG, rozporządzenie Rady (WE)
nr 1493/1999, dyrektywę 2000/13/WE, dyrektywę Rady 2001/112/WE oraz
rozporządzenie (WE) nr 258/97 (Dz. Urz. UE L 354 z 31.12.2008, str. 7),
zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1332/2008”;
informowanie o ryzyku – informowanie o ryzyku w rozumieniu art. 3
pkt 13 rozporządzenia nr 178/2002;
materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością – materiały i wyroby,
do których ma zastosowanie rozporządzenie nr 1935/2004, zgodnie z art. 1 ust. 2
i 3 tego rozporządzenia;
monitoring – monitorowanie w rozumieniu art. 2 pkt 8 rozporządzenia
nr 882/2004;
najwyższy dopuszczalny poziom pozostałości pestycydów – najwyższy
dopuszczalny poziom pozostałości (Najwyższy Dopuszczalny Poziom – NDP)
w rozumieniu art. 3 ust. 2 lit. d rozporządzenia (WE) nr 396/2005 Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 23 lutego 2005 r. w sprawie najwyższych
dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów w żywności i paszy
pochodzenia roślinnego i zwierzęcego oraz na ich powierzchni, zmieniającego
dyrektywę Rady 91/414/EWG (Dz. Urz. UE L 70 z 16.03.2005, str. 1), zwanego
dalej „rozporządzeniem nr 396/2005”;
naturalna woda mineralna – wodę podziemną wydobywaną jednym lub kilkoma
otworami naturalnymi lub wierconymi, różniącą się od wody przeznaczonej do
spożycia przez ludzi pierwotną czystością pod względem chemicznym
i mikrobiologicznym oraz charakterystycznym stabilnym składem mineralnym,
a w określonych przypadkach także właściwościami mającymi znaczenie
fizjologiczne, powodującymi korzystne oddziaływanie na zdrowie ludzi;
(uchylony)
nowa żywność – żywność i składniki żywności, do których ma zastosowanie
rozporządzenie (WE) nr 258/97 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia
27 stycznia 1997 r. dotyczące nowej żywności i nowych składników żywności
(Dz. Urz. WE L 43 z 14.02.1997, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne,
rozdz. 13, t. 18, str. 244), zwane dalej „rozporządzeniem nr 258/97”, zgodnie
z art. 1 tego rozporządzenia;
ocena ryzyka – ocenę ryzyka w rozumieniu art. 3 pkt 11 rozporządzenia
nr 178/2002;
opakowany środek spożywczy – żywność opakowaną w rozumieniu art. 2 ust. 2
lit. e rozporządzenia nr 1169/2011;
aromat (środek aromatyzujący) – środek aromatyzujący w rozumieniu art. 3
ust. 2 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE)
nr 1334/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie środków aromatyzujących
i niektórych składników żywności o właściwościach aromatyzujących do użycia
w oraz na środkach spożywczych oraz zmieniającego rozporządzenie Rady
(EWG) nr 1601/91, rozporządzenia (WE) nr 2232/96 oraz (WE) nr 110/2008
oraz dyrektywę 2000/13/WE (Dz. Urz. UE L 354 z 31.12.2008, str. 34), zwanego
dalej „rozporządzeniem nr 1334/2008”;
otwór – miejsce czerpania (wydobywania) naturalnej wody mineralnej lub wody
źródlanej z naturalnego źródła lub z odwiertu;
oświadczenie zdrowotne – oświadczenie zdrowotne w rozumieniu art. 2 ust. 2
pkt 5 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady
z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych
dotyczących żywności (Dz. Urz. UE L 12 z 18.01.2007, str. 3), zwanego dalej
„rozporządzeniem nr 1924/2006”;
oświadczenie żywieniowe – oświadczenie żywieniowe w rozumieniu art. 2 ust. 2
pkt 4 rozporządzenia nr 1924/2006;
podmiot działający na rynku materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu
z żywnością – podmiot działający na rynku w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. d
rozporządzenia nr 1935/2004;
podmiot działający na rynku spożywczym – podmiot w rozumieniu art. 3
pkt 3 rozporządzenia nr 178/2002;
podmiot zajmujący się recyklingiem – podmiot zajmujący się recyklingiem
materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. f
rozporządzenia Komisji (WE) nr 282/2008 z dnia 27 marca 2008 r. w sprawie
materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych pochodzących z recyklingu
przeznaczonych do kontaktu z żywnością oraz zmieniającego rozporządzenie
(WE) nr 2023/2006 (Dz. Urz. UE L 86 z 28.03.2008, str. 9), zwanego dalej
„rozporządzeniem nr 282/2008”;
pozostałości pestycydów – pozostałości pestycydów w rozumieniu art. 3 ust. 2
lit. c rozporządzenia nr 396/2005;
prawo żywnościowe – prawo żywnościowe w rozumieniu art. 3
pkt 1 rozporządzenia nr 178/2002;
(uchylony)
preparat do dalszego żywienia niemowląt – środek spożywczy specjalnego
przeznaczenia żywieniowego stanowiący podstawowy płynny składnik
stopniowo różnicującej się diety, stosowany w żywieniu niemowląt od momentu
wprowadzenia odpowiedniego żywienia uzupełniającego;
preparat do początkowego żywienia niemowląt – środek spożywczy specjalnego
przeznaczenia żywieniowego stosowany w żywieniu niemowląt przez pierwsze
miesiące życia, pokrywający całkowite zapotrzebowanie żywieniowe do czasu
wprowadzenia odpowiedniego żywienia uzupełniającego;
produkcja pierwotna – produkcję podstawową w rozumieniu art. 3
pkt 17 rozporządzenia nr 178/2002;
produkcja środków spożywczych – czynności obejmujące przygotowywanie
surowców do przerobu, ich przechowywanie, poddawanie procesom
technologicznym, pakowanie i znakowanie oraz wszelkie inne czynności
związane z przygotowywaniem do obrotu, a także przechowywanie wyrobów
gotowych do czasu wprowadzenia ich do obrotu;
przetwórca – przetwórcę w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. e rozporządzenia
nr 282/2008;
rolniczy handel detaliczny – handel detaliczny w rozumieniu
art. 3 ust. 7 rozporządzenia nr 178/2002, polegający na:
produkcji żywności zawierającej co najmniej jeden składnik pochodzący
w całości z własnej uprawy, hodowli lub chowu podmiotu działającego na
rynku spożywczym oraz
zbywaniu żywności, o której mowa w lit. a, konsumentowi finalnemu,
o którym mowa w art. 3 ust. 18 rozporządzenia nr 178/2002, lub zakładom
prowadzącym handel detaliczny z przeznaczeniem dla konsumenta
finalnego;
(uchylony)
rozpuszczalnik – substancję przeznaczoną do rozpuszczania środków
spożywczych lub ich składników, łącznie z substancjami zanieczyszczającymi
obecnymi w tych środkach spożywczych lub na ich powierzchni albo w ich
składnikach;
rozpuszczalnik ekstrakcyjny – rozpuszczalnik użyty do ekstrakcji w procesie
przetwarzania surowców, środków spożywczych, ich komponentów lub
składników, który jest z nich usunięty, chyba że znajduje się w tych środkach
spożywczych lub składnikach jako pozostałość lub pochodne z powodów
niezamierzonych, lecz technologicznie nieuniknionych;
ryzyko – ryzyko w rozumieniu art. 3 pkt 9 rozporządzenia nr 178/2002;
składnik odżywczy – składnik odżywczy w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. s
rozporządzenia nr 1169/2011;
składnik żywności – składnik w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. f rozporządzenia
nr 1169/2011;
składnik żywności o właściwościach aromatyzujących – składnik żywności
o właściwościach aromatyzujących w rozumieniu art. 3 ust. 2
lit. i rozporządzenia nr 1334/2008;
(uchylony)
substancja dodatkowa – dodatek do żywności w rozumieniu art. 3 ust. 2
lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE)
nr 1333/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie dodatków do żywności (Dz.
Urz. UE L 354 z 31.12.2008, str. 16), zwanego dalej „rozporządzeniem
nr 1333/2008”;
substancja pomagająca w przetwarzaniu – substancję pomocniczą
w przetwórstwie w rozumieniu art. 3 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 1333/2008;
substancja zanieczyszczająca – substancję zanieczyszczającą w rozumieniu
art. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 315/93 z dnia 8 lutego 1993 r.
ustanawiającego procedury Wspólnoty w odniesieniu do substancji skażających
w żywności (Dz. Urz. WE L 37 z 13.02.1993, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie
wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 2, str. 204), zwanego dalej „rozporządzeniem
nr 315/93”;
suplement diety – środek spożywczy, którego celem jest uzupełnienie normalnej
diety, będący skoncentrowanym źródłem witamin lub składników mineralnych
lub innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny,
pojedynczych lub złożonych, wprowadzany do obrotu w formie umożliwiającej
dawkowanie, w postaci: kapsułek, tabletek, drażetek i w innych podobnych
postaciach, saszetek z proszkiem, ampułek z płynem, butelek z kroplomierzem
i w innych podobnych postaciach płynów i proszków przeznaczonych do
spożywania w małych, odmierzonych ilościach jednostkowych, z wyłączeniem
produktów posiadających właściwości produktu leczniczego w rozumieniu
przepisów prawa farmaceutycznego;
(uchylony)
surowce – produkty produkcji pierwotnej w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. b
rozporządzenia nr 852/2004;
system analizy zagrożeń i krytycznych punktów kontroli (Hazard Analysis and
Critical Control Points), zwany dalej „systemem HACCP” – postępowanie
mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa żywności przez identyfikację
i oszacowanie skali zagrożeń z punktu widzenia wymagań zdrowotnych
żywności oraz ryzyka wystąpienia zagrożeń podczas przebiegu wszystkich
etapów produkcji i obrotu żywnością; system ten ma również na celu określenie
metod eliminacji lub ograniczania zagrożeń oraz ustalenie działań korygujących;
system wczesnego ostrzegania o niebezpiecznej żywności i paszach (Rapid Alert
System for Food and Feed), zwany dalej „systemem RASFF” – postępowanie
organów urzędowej kontroli żywności i innych podmiotów realizujących zadania
z zakresu bezpieczeństwa żywności, zgodnie z zasadami określonymi w art. 50–
52 rozporządzenia nr 178/2002;
środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego – środek
spożywczy, który ze względu na specjalny skład lub sposób przygotowania
wyraźnie różni się od środków spożywczych powszechnie spożywanych
i zgodnie z informacją zamieszczoną na opakowaniu jest wprowadzany do
obrotu z przeznaczeniem do zaspokajania szczególnych potrzeb żywieniowych:
osób, których procesy trawienia i metabolizmu są zachwiane lub osób, które
ze względu na specjalny stan fizjologiczny mogą odnieść szczególne
korzyści z kontrolowanego spożycia określonych substancji zawartych
w żywności – taki środek spożywczy może być określany jako
„dietetyczny”,
zdrowych niemowląt i małych dzieci w wieku od roku do 3 lat;
środek spożywczy szkodliwy dla zdrowia lub życia człowieka – środek
spożywczy, którego spożycie w warunkach normalnych i zgodnie
z przeznaczeniem może spowodować negatywne skutki dla zdrowia lub życia
człowieka, w szczególności, jeżeli:
nie spełnia wymagań zdrowotnych określonych w dziale II,
zawiera:
– substancje zanieczyszczające lub zanieczyszczenia mikrobiologiczne
w ilościach przekraczających dopuszczalne poziomy określone
w rozporządzeniach Unii Europejskiej<sup>2)</sup>oraz inne zanieczyszczenia,
– pozostałości skażeń promieniotwórczych w ilościach przekraczających
poziomy określone w rozporządzeniach Unii Europejskiej<sup>3)</sup>,
– weterynaryjne produkty lecznicze w ilościach przekraczających
dopuszczalne poziomy lub zabronione określone w rozporządzeniach
Unii Europejskiej<sup>4)</sup>,
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 2073/2005 z dnia 15 listopada 2005 r. w sprawie kryteriów
mikrobiologicznych dotyczących środków spożywczych (Dz. Urz. UE L 338 z 22.12.2005, str. 1,
z późn. zm.); rozporządzenie Komisji (WE) nr 1881/2006 z dnia 19 grudnia 2006 r. ustalające
najwyższe dopuszczalne poziomy niektórych zanieczyszczeń w środkach spożywczych (Dz. Urz.
UE L 364 z 20.12.2006, str. 5, z późn. zm.).
Rozporządzenie Rady (EURATOM) nr 3954/87 z dnia 22 grudnia 1987 r. ustanawiające
maksymalne dozwolone poziomy skażenia radioaktywnego środków spożywczych oraz pasz po
wypadku jądrowym lub w każdym innym przypadku pogotowia radiologicznego (Dz. Urz. WE L
371 z 30.12.1987, str. 11, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 1, str. 333);
rozporządzenie Komisji (EURATOM) nr 944/89 z dnia 12 kwietnia 1989 r. ustanawiające
maksymalne dozwolone poziomy skażenia radioaktywnego w środkach spożywczych o mniejszym
znaczeniu w następstwie wypadku jądrowego lub w każdym innym przypadku pogotowia
radiologicznego (Dz. Urz. WE L 101 z 13.04.1989, str. 17; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne,
rozdz. 15, t. 1, str. 347); rozporządzenie Rady (WE) nr 733/2008 z dnia 15 lipca 2008 r. w sprawie
warunków regulujących przywóz produktów rolnych pochodzących z krajów trzecich w następstwie
wypadku w elektrowni jądrowej w Czarnobylu (Dz. Urz. UE L 201 z 30.06.2008, str. 1).
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 470/2009 z dnia 6 maja 2009 r.
ustanawiające wspólnotowe procedury określania maksymalnych limitów pozostałości substancji
farmakologicznie czynnych w środkach spożywczych pochodzenia zwierzęcego oraz uchylające
rozporządzenie Rady (EWG) nr 2377/90 oraz zmieniające dyrektywę 2001/82/WE Parlamentu
Europejskiego i Rady i rozporządzenie (WE) nr 726/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.
Urz. UE L 152 z 16.06.2009, str. 11).
– inne substancje szkodliwe dla zdrowia lub życia człowieka określone
w przepisach Unii Europejskiej<sup>5)</sup>;
środek spożywczy zafałszowany – środek spożywczy, którego skład lub inne
właściwości zostały zmienione, a konsument nie został o tym poinformowany
w sposób określony w przepisach rozporządzenia nr 1169/2011, albo środek
spożywczy, w którym zostały wprowadzone zmiany mające na celu ukrycie jego
rzeczywistego składu lub innych właściwości; środek spożywczy jest środkiem
spożywczym zafałszowanym, w szczególności jeżeli:
dodano do niego substancje zmieniające jego skład lub obniżające jego
wartość odżywczą,
odjęto składnik lub zmniejszono zawartość jednego lub kilku składników
decydujących o wartości odżywczej lub innej właściwości środka
spożywczego,
dokonano zabiegów, które ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu
wygląd środka spożywczego o należytej jakości,
niezgodnie z prawdą podano jego nazwę, skład, datę lub miejsce produkcji,
termin przydatności do spożycia lub datę minimalnej trwałości albo w inny
sposób nieprawidłowo go oznakowano
– wpływając przez te działania na bezpieczeństwo środka spożywczego;
środek spożywczy zepsuty – środek spożywczy, którego skład lub właściwości
uległy zmianom wskutek nieprawidłowości zaistniałych na etapie produkcji,
obrotu lub pod wpływem działań czynników naturalnych, takich jak: wilgotność,
czas, temperatura lub światło, albo wskutek obecności drobnoustrojów, a także
zanieczyszczeń, powodujących, że nie nadaje się on do spożycia zgodnie z jego
przeznaczeniem w rozumieniu art. 14 ust. 2 lit. b i ust. 5 rozporządzenia
nr 178/2002;
termin przydatności do spożycia – termin, o którym mowa
w art. 24 rozporządzenia nr 1169/2011;
ujęcie wód podziemnych – zespół urządzeń wodnych służących do wydobywania
wody podziemnej i jednocześnie zabezpieczających tę wodę przed
zanieczyszczeniem;
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 124/2009 z dnia 10 lutego 2009 r. ustalające maksymalne
zawartości w żywności kokcydiostatyków i histomonostatyków pochodzących z nieuniknionego
zanieczyszczenia krzyżowego tymi substancjami pasz, dla których nie są one przeznaczone (Dz.
Urz. UE L 40 z 11.02.2009, str. 7).
urzędowe kontrole żywności – urzędowe kontrole w rozumieniu art. 2
pkt 1 rozporządzenia nr 882/2004 w zakresie odnoszącym się do bezpieczeństwa
żywności;
bezpieczeństwo żywności – ogół warunków, które muszą być spełniane,
dotyczących w szczególności:
stosowanych substancji dodatkowych i aromatów,
poziomów substancji zanieczyszczających,
pozostałości pestycydów,
warunków napromieniania żywności,
cech organoleptycznych,
i działań, które muszą być podejmowane na wszystkich etapach produkcji lub
obrotu żywnością
– w celu zapewnienia zdrowia i życia człowieka;
wartość odżywcza – szczególne wartości środka spożywczego ze względu na:
energię (wartość kaloryczną), niezależnie od tego, czy środek spożywczy jej
dostarcza i w jakiej ilości, lub
składniki odżywcze, niezależnie od tego, czy środek spożywczy je zawiera,
czy nie;
woda stołowa – wodę powstałą przez dodanie:
naturalnej wody mineralnej lub soli mineralnych zawierających co najmniej
jeden składnik mający znaczenie fizjologiczne, taki jak: sód, magnez, wapń,
chlorki, siarczany, wodorowęglany lub węglany do wody źródlanej albo
wody źródlanej lub soli mineralnych, o których mowa w lit. a, do naturalnej
wody mineralnej;
woda źródlana – wodę podziemną wydobywaną jednym lub kilkoma otworami
naturalnymi lub wierconymi, pierwotnie czystą pod względem chemicznym
i mikrobiologicznym, nieróżniącą się właściwościami i składem mineralnym od
wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi określonej w przepisach ustawy
z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym
odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2023 r. poz. 537);
wprowadzanie żywności do obrotu – wprowadzanie na rynek w rozumieniu art. 3
pkt 8 rozporządzenia nr 178/2002;
(uchylony)
zakład – przedsiębiorstwo spożywcze w rozumieniu art. 3 pkt 2 rozporządzenia
nr 178/2002;
zakład działający na rynku materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu
z żywnością – przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. c rozporządzenia
nr 1935/2004;
zakład żywienia zbiorowego – zakład żywienia zbiorowego w rozumieniu art. 2
ust. 2 lit. d rozporządzenia nr 1169/2011;
zakład żywienia zbiorowego typu zamkniętego – zakład wykonujący działalność
w zakresie zorganizowanego żywienia określonych grup konsumentów,
w szczególności w szpitalach, zakładach opiekuńczo-wychowawczych, żłob-
kach, przedszkolach, szkołach, internatach, zakładach pracy, z wyłączeniem
żywienia w samolotach i innych środkach transportu oraz wojskowych polowych
punktów żywieniowych;
zanieczyszczenia – substancje zanieczyszczające, zanieczyszczenia biologiczne
oraz ciała obce, szkodniki lub ich części;
zarządzanie ryzykiem – zarządzanie ryzykiem w rozumieniu art. 3
pkt 12 rozporządzenia nr 178/2002;
żywność genetycznie zmodyfikowana – genetycznie zmodyfikowaną żywność
w rozumieniu art. 2 pkt 6 rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 22 września 2003 r. w sprawie genetycznie zmody-
fikowanej żywności i paszy (Dz. Urz. UE L 268 z 18.10.2003, str. 1; Dz. Urz.
UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 32, str. 432), zwanego dalej
„rozporządzeniem nr 1829/2003”;
cechy organoleptyczne – zespół cech obejmujących smak, zapach, wygląd,
w tym barwę i konsystencję, środków spożywczych, które można wyodrębnić
i ocenić przy pomocy zmysłów człowieka;
żywność tradycyjna – produkty rolne i środki spożywcze:
których nazwy są zarejestrowane zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE)
nr 509/2006 z dnia 20 marca 2006 r. w sprawie produktów rolnych
i środków spożywczych będących gwarantowanymi tradycyjnymi
specjalnościami (Dz. Urz. UE L 93 z 31.03.2006, str. 1) lub
rozporządzeniem Rady (WE) nr 510/2006 z dnia 20 marca 2006 r.
w sprawie ochrony oznaczeń geograficznych i nazw pochodzenia
produktów rolnych i środków spożywczych (Dz. Urz. UE L
93 z 31.03.2006, str. 12), lub
w stosunku do których wnioski o rejestrację zostały wysłane do Komisji
Europejskiej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o
rejestracji i ochronie nazw pochodzenia, oznaczeń geograficznych oraz
gwarantowanych tradycyjnych specjalności produktów rolnych i środków
spożywczych, win lub napojów spirytusowych oraz o produktach
tradycyjnych (Dz. U. poz. 588), lub
umieszczone na liście produktów tradycyjnych prowadzonej przez ministra
właściwego do spraw rynków rolnych;
żywność przeznaczona bezpośrednio dla konsumenta finalnego – żywność
przeznaczoną bezpośrednio dla konsumentów finalnych w rozumieniu art. 3
pkt 18 rozporządzenia nr 178/2002.
data minimalnej trwałości – datę w rozu
Art. 86.
zmienionyJednostki badawczo-rozwojowe<sup>8)</sup> podlegające badawczo-rozwojowe<sup>8)</sup>podlegające nadzorowi ministra
właściwego do spraw zdrowia oraz ministra właściwego do spraw rolnictwa
opracowują wytyczne do przeprowadzania badań i koordynują te badania w ramach
programu monitoringu żywności i żywienia oraz pasz realizowane przez organy
urzędowej kontroli żywności oraz opracowują opinie naukowe niezbędne dla oceny
ryzyka.
Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, wykaz jednostek badawczo-
-rozwojowych<sup>9)</sup>, o których mowa w ust. 1, nadzorowanych przez tych ministrów,
mając na względzie zapewnienie bezpieczeństwa żywności i żywienia, kompetencje
jednostki i kwalifikacje personelu.
Zadania, o których mowa w ust. 1, realizowane przez jednostki badawczo-
-rozwojowe<sup>8)</sup> są -rozwojowe<sup>8)</sup>są finansowane z budżetu państwa, z części, której dysponentem są
minister właściwy do spraw zdrowia oraz minister właściwy do spraw rolnictwa,
każdy w zakresie swoich kompetencji.
Obecnie instytuty badawcze na podstawie art. 49 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. – Przepisy
wprowadzające ustawy reformujące system nauki (Dz. U. poz. 620), która weszła w życie z dniem
1 października 2010 r.
Obecnie instytutów badawczych na podstawie art. 49 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. – Przepisy
wprowadzające ustawy reformujące system nauki (Dz. U. poz. 620), która weszła w życie z dniem
1 października 2010 r.
Art. 87.
zmienionyZadania związane z funkcjonowaniem programu monitoringu na
potrzeby oceny ryzyka realizuje Rada do Spraw Monitoringu Żywności i Żywienia,
zwana dalej „Radą”, działająca przy ministrze właściwym do spraw zdrowia.
W skład Rady wchodzi:
po jednym przedstawicielu każdej jednostki badawczo-rozwojowej<sup>8)</sup>, o której
mowa w art. 86 ust. 2;
dziewięciu przedstawicieli nauki reprezentujących kierunki badań objęte
zakresem monitoringu, z uczelni oraz jednostek badawczo-rozwojowych<sup>9)</sup>
niebędących wykonawcami tych badań;
po dwóch przedstawicieli ministra właściwego do spraw zdrowia oraz ministra
właściwego do spraw rolnictwa;
jeden przedstawiciel ministra właściwego do spraw środowiska.
Przewodniczącym Rady jest przedstawiciel ministra właściwego do spraw
zdrowia, a zastępcą przewodniczącego – przedstawiciel ministra właściwego do spraw
rolnictwa wskazani przez właściwego ministra.
Członków Rady powołuje i odwołuje minister właściwy do spraw zdrowia
w uzgodnieniu lub na wniosek ministrów i władz uczelni, których przedstawiciele
wchodzą w skład Rady.
Do zadań Rady należy w szczególności:
przygotowywanie perspektywicznych kierunków badań monitoringowych;
przygotowywanie okresowych planów badań monitoringowych;
opiniowanie wykonanych badań monitoringowych w odniesieniu do założonych
celów i uzyskiwanych wyników oraz raportu z badań monitoringowych
przygotowywanego corocznie przez jednostki badawczo-rozwojowe<sup>8)</sup>
prowadzące badania monitoringowe;
współudział w upowszechnianiu wyników badań monitoringowych,
publikowanych w raporcie z badań monitoringowych w ramach działalności
zawodowej członków Rady;
współpraca z organami urzędowej kontroli żywności;
doradztwo naukowe na rzecz organów urzędowej kontroli żywności;
dokonywanie oceny ryzyka.
Dokumenty, o których mowa w ust. 5 pkt 1–3, są przedstawiane przez Radę
do akceptacji przez ministra właściwego do spraw zdrowia i ministra właściwego do
spraw rolnictwa.
Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, regulamin pracy Rady, biorąc
pod uwagę zakres jej zadań.
Członkom Rady, z wyjątkiem członków Rady będących pracownikami
urzędów organów administracji rządowej, za udział w posiedzeniach przysługują diety
oraz zwrot kosztów podróży na obszarze kraju przewidziane w przepisach wydanych
na podstawie art. 77<sup>5</sup> § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U.
z 2022 r. poz. 1510, 1700 i 2140 oraz z 2023 r. poz. 240 i 641).
Obsługę sekretariatu Rady oraz publikację raportu zapewnia minister
związane z funkcjonowaniem programu monitoringu na
potrzeby oceny ryzyka realizuje Rada do Spraw Monitoringu Żywności i Żywienia,
zwana dalej „Radą”, działająca przy ministrze właściwym do spraw zdrowia.
W skład Rady wchodzi:
po jednym przedstawicielu każdej jednostki badawczo-rozwojowej<sup>8)</sup>, o której
mowa w art. 86 ust. 2;
dziewięciu przedstawicieli nauki reprezentujących kierunki badań objęte
zakresem monitoringu, z uczelni oraz jednostek badawczo-rozwojowych<sup>9)</sup>
niebędących wykonawcami tych badań;
po dwóch przedstawicieli ministra właściwego do spraw zdrowia oraz ministra
właściwego do spraw rolnictwa;
jeden przedstawiciel ministra właściwego do spraw środowiska.
Przewodniczącym Rady jest przedstawiciel ministra właściwego do spraw
zdrowia, a zastępcą przewodniczącego – przedstawiciel ministra właściwego do spraw
rolnictwa wskazani przez właściwego ministra.
Członków Rady powołuje i odwołuje minister właściwy do spraw zdrowia
w uzgodnieniu lub na wniosek ministrów i władz uczelni, których przedstawiciele
wchodzą w skład Rady.
Do zadań Rady należy w szczególności:
przygotowywanie perspektywicznych kierunków badań monitoringowych;
przygotowywanie okresowych planów badań monitoringowych;
opiniowanie wykonanych badań monitoringowych w odniesieniu do założonych
celów i uzyskiwanych wyników oraz raportu z badań monitoringowych
przygotowywanego corocznie przez jednostki badawczo-rozwojowe<sup>8)</sup>
prowadzące badania monitoringowe;
współudział w upowszechnianiu wyników badań monitoringowych,
publikowanych w raporcie z badań monitoringowych w ramach działalności
zawodowej członków Rady;
współpraca z organami urzędowej kontroli żywności;
doradztwo naukowe na rzecz organów urzędowej kontroli żywności;
dokonywanie oceny ryzyka.
Dokumenty, o których mowa w ust. 5 pkt 1–3, są przedstawiane przez Radę
do akceptacji przez ministra właściwego do spraw zdrowia i ministra właściwego do
spraw rolnictwa.
Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, regulamin pracy Rady, biorąc
pod uwagę zakres jej zadań.
Członkom Rady, z wyjątkiem członków Rady będących pracownikami
urzędów organów administracji rządowej, za udział w posiedzeniach przysługują diety
oraz zwrot kosztów podróży na obszarze kraju przewidziane w przepisach wydanych
na podstawie art. 77<sup>5</sup>§ 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U.
z 2022 r. poz. 1510, 1700 i 2140 oraz z 2023 r. poz. 240 i 641).
Obsługę sekretariatu Rady oraz publikację raportu zapewnia minister
właściwy do spraw zdrowia.