Historia zmian - 22 lipca 2026
o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej
PoPrzed
Art. 3.
zmienionyUżyte w ustawie określenia oznaczają:
biuro narodowe – biuro narodowe w rozumieniu ustawy z dnia 22 maja
2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu
Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych;
funkcja należąca do systemu zarządzania – zdolność zakładu ubezpieczeń lub
zakładu reasekuracji do wykonywania poszczególnych zadań w ramach
systemu zarządzania;
główny oddział – oddział w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r.
o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób
zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej (Dz. U. z 2025 r. poz. 89, 619 i 621) zakładu ubezpieczeń mającego
siedzibę w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej
lub zakładu reasekuracji mającego siedzibę w państwie niebędącym
państwem członkowskim Unii Europejskiej;
grupa – grupę podmiotów:
w skład której wchodzi podmiot posiadający udziały kapitałowe
w innych podmiotach, jednostki zależne tego podmiotu, oraz podmioty,
w których ten podmiot lub jego jednostki zależne posiadają udziały
kapitałowe, a także grupę podmiotów powiązanych ze sobą umową,
o której mowa w art. 7 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks
spółek handlowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 18 i 96),
opartą na ustanowieniu, w drodze umowy lub w inny sposób, silnych
i trwałych powiązań finansowych do celów nadzoru nad grupą, w skład
której mogą wchodzić towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych,
towarzystwa reasekuracji wzajemnej lub inne zakłady ubezpieczeń
oparte na zasadzie wzajemności, spełniającą poniższe warunki:
– jeden z podmiotów wchodzących w skład grupy, uznawany za
jednostkę dominującą, jest uprawniony do kierowania polityką
finansową i operacyjną innych podmiotów wchodzących w skład
grupy, uznawanych za jednostki zależne,
– ustanowienie i rozwiązanie powiązań finansowych do celów
nadzoru nad grupą podlega zatwierdzeniu przez organ sprawujący
nadzór nad grupą;
instytucja kredytowa – instytucję kredytową w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy
z dnia 15 kwietnia 2005 r. o nadzorze uzupełniającym nad instytucjami
kredytowymi, zakładami ubezpieczeń, zakładami reasekuracji i firmami
inwestycyjnymi wchodzącymi w skład konglomeratu finansowego;
jednostka dominująca – podmiot, który sprawuje nad innym podmiotem
kontrolę w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 37 lit. a–d ustawy z dnia 29 września
1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2023 r. poz. 120, z późn. zm.<sup>3)</sup>), lub
podmiot który w ocenie organu nadzoru w inny sposób sprawuje kontrolę nad
innym podmiotem;
jednostka zależna – podmiot kontrolowany przez jednostkę dominującą;
koasekuracja – umowę ubezpieczenia, na podstawie której co najmniej dwa
zakłady ubezpieczeń, działając w porozumieniu, zobowiązują się do
spełnienia określonego świadczenia w przypadku wystąpienia zdarzenia
losowego przewidzianego w umowie;
koasekurator wiodący ‒ zakład ubezpieczeń wybrany spośród uczestników
umowy koasekuracyjnej do realizacji czynności określonych w tej umowie
w imieniu własnym i pozostałych zakładów ubezpieczeń
współubezpieczających;
kolegium organów nadzoru – stałą, elastyczną strukturę współpracy,
koordynacji i ułatwiania wydawania rozstrzygnięć dotyczących nadzoru nad
grupą;
krajowy zakład ubezpieczeń – przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy
z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r. poz. 236, z
późn. zm.<sup>4)</sup>) z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, który uzyskał
zezwolenie na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej;
krajowy zakład reasekuracji – przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy
z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców z siedzibą na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej, który uzyskał zezwolenie na wykonywanie
działalności reasekuracyjnej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
bliskie powiązania – sytuację, w której:
dwa lub więcej podmiotów jest ze sobą powiązanych przez kontrolę lub
przez udział kapitałowy lub
dwa lub więcej podmiotów jest trwale powiązanych przez kontrolę z tą
samą osobą;
miara ryzyka – funkcję matematyczną, która przyporządkowuje kwotę
pieniężną danej prognozie rozkładu prawdopodobieństwa i rośnie
monotonicznie wraz z poziomem ekspozycji na ryzyko stanowiącym
podstawę danej prognozy rozkładu prawdopodobieństwa;
mieszany dominujący podmiot ubezpieczeniowy – inną niż Skarb Państwa
jednostkę dominującą, której przynajmniej jedną z jednostek zależnych jest
zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji, niebędącą:
zakładem ubezpieczeń,
zakładem reasekuracji,
dominującym podmiotem ubezpieczeniowym,
dominującym podmiotem nieregulowanym;
oddział – każdą formę stałej obecności na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej zakładu ubezpieczeń mającego siedzibę w państwie członkowskim
Unii Europejskiej lub zakładu reasekuracji mającego siedzibę w państwie
członkowskim Unii Europejskiej, w tym oddział, w rozumieniu ustawy z dnia
6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych
i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej;
organ nadzoru – Komisję Nadzoru Finansowego;
organ nadzorczy – organ nadzoru lub organ właściwy w innym niż
Rzeczpospolita Polska państwie do sprawowania nadzoru nad działalnością
ubezpieczeniową lub reasekuracyjną;
organ sprawujący nadzór nad grupą – organ odpowiedzialny za nadzór nad
grupą, wyznaczony zgodnie z art. 404;
osoby pełniące kluczowe funkcje:
członków zarządu i członków rady nadzorczej zakładu ubezpieczeń albo
zakładu reasekuracji oraz osoby nadzorujące w takim zakładzie inne
kluczowe funkcje, w szczególności funkcję zarządzania ryzykiem,
funkcję zgodności z przepisami, funkcję audytu wewnętrznego i funkcję
aktuarialną,
członków rady administrującej spółki europejskiej, w której przyjęto
system monistyczny, oraz osoby nadzorujące w takiej spółce inne
kluczowe funkcje, w szczególności funkcję zarządzania ryzykiem,
funkcję zgodności z przepisami, funkcję audytu wewnętrznego i funkcję
aktuarialną;
outsourcing – umowę między zakładem ubezpieczeń albo zakładem
reasekuracji a dostawcą usług, na podstawie której dostawca usług wykonuje
proces, usługę lub działanie, które w innym przypadku zostałyby wykonane
przez zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji, a także umowę, na
podstawie której dostawca usług powierza wykonanie takiego procesu, usługi
lub działania innym podmiotom, za pośrednictwem których wykonuje on dany
proces, usługę lub działanie;
państwo członkowskie Unii Europejskiej umiejscowienia ryzyka – państwo
członkowskie Unii Europejskiej, w którym:
znajduje się nieruchomość wraz z częściami składowymi
i przynależnościami oraz znajdującym się w niej mieniem, o ile mienie
to jest objęte tą samą umową ubezpieczenia co nieruchomość,
pojazd jest zarejestrowany, w przypadku gdy umowa ubezpieczenia
dotyczy pojazdu podlegającego rejestracji, z zastrzeżeniem lit. c,
pojazd mechaniczny jest zarejestrowany albo pojazd mechaniczny ma
być zarejestrowany, według wyboru posiadacza pojazdu, w przypadku
gdy pojazd mechaniczny został nabyty w państwie członkowskim Unii
Europejskiej innym niż to, w którym ma być zarejestrowany, jednak nie
dłużej niż przez okres 30 dni od dnia objęcia pojazdu mechanicznego
w posiadanie przez jego nabywcę,
została zawarta umowa ubezpieczenia, na okres nie dłuższy niż
4 miesiące, dotycząca ubezpieczenia związanego z podróżą, niezależnie
od grupy określonej w załączniku do ustawy,
ubezpieczający będący osobą fizyczną ma stałe miejsce zamieszkania
albo ubezpieczający będący osobą prawną ma siedzibę jednostki
organizacyjnej objętej umową ubezpieczenia – w przypadkach innych
niż określone w lit. a–d;
pełniący obowiązki organu sprawującego nadzór nad grupą – organ
nadzorczy, który w przypadku, o którym mowa w art. 374 ust. 1 pkt 3, byłby
organem sprawującym nadzór nad grupą zgodnie z art. 404 ust. 2 – do czasu
wydania rozstrzygnięcia w sprawie weryfikacji, czy zakład ubezpieczeń lub
zakład reasekuracji, którego jednostka dominująca ma siedzibę na terytorium
państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej, podlega
nadzorowi wykonywanemu przez organ nadzorczy państwa niebędącego
państwem członkowskim Unii Europejskiej równoważnemu z nadzorem
sprawowanym na podstawie rozdziału 15 nad zakładami ubezpieczeń lub
zakładami reasekuracji, o których mowa w art. 374 ust. 1 pkt 1 i 2;
podmiot finansowy:
instytucję kredytową,
instytucję finansową w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia
29 sierpnia 1997 r. ‒ Prawo bankowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 1646, z późn.
zm.<sup>5)</sup>),
przedsiębiorstwo pomocniczych usług bankowych w rozumieniu
art. 4 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ‒ Prawo bankowe,
zakład ubezpieczeń,
zakład reasekuracji,
dominujący podmiot ubezpieczeniowy,
firmę inwestycyjną,
dominujący podmiot nieregulowany;
cedent – zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji, który w związku
z wykonywaną działalnością ubezpieczeniową lub reasekuracyjną ceduje
ryzyko na zakład reasekuracji lub zakład ubezpieczeń wykonujący działalność
reasekuracyjną;
podmiot posiadający udziały kapitałowe w innym podmiocie – podmiot, który
jest jednostką dominującą albo podmiot niebędący jednostką dominującą,
posiadający udział kapitałowy w innym podmiocie;
podmiot powiązany – podmiot, który jest jednostką zależną albo podmiot
niebędący jednostką zależną, w którym inny podmiot posiada udział
kapitałowy;
podmiot regulowany – podmiot regulowany w rozumieniu ustawy z dnia
15 kwietnia 2005 r. o nadzorze uzupełniającym nad instytucjami
kredytowymi, zakładami ubezpieczeń, zakładami reasekuracji i firmami
inwestycyjnymi wchodzącymi w skład konglomeratu finansowego;
powiązanie przez kontrolę – związek między jednostką dominującą
a jednostką zależną lub podobny związek między jakimkolwiek podmiotem
a zakładem ubezpieczeń lub zakładem reasekuracji;
profilowanie – profilowanie osób fizycznych w rozumieniu
art. 4 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku
z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu
takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie
o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.<sup>6)</sup>),
zwanego dalej „rozporządzeniem 2016/679”;
prognoza rozkładu prawdopodobieństwa – funkcję matematyczną, która
zbiorowi możliwych przyszłych zdarzeń wzajemnie wykluczających się
przyporządkowuje prawdopodobieństwo ich wystąpienia;
przyjmujące państwo członkowskie Unii Europejskiej – państwo
członkowskie Unii Europejskiej, w którym zakład ubezpieczeń lub zakład
reasekuracji ma oddział lub świadczy usługi, inne niż państwo członkowskie
Unii Europejskiej, w którym ten zakład ma siedzibę, przy czym państwem
członkowskim Unii Europejskiej, w którym zakład ubezpieczeń lub zakład
reasekuracji świadczy usługi, jest państwo członkowskie Unii Europejskiej
umiejscowienia ryzyka, jeżeli ryzyko pokrywa zakład ubezpieczeń lub
oddział położony w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej;
reprezentant do spraw roszczeń – pełnomocnika zakładu ubezpieczeń
wykonującego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub innego państwa
członkowskiego Unii Europejskiej działalność w zakresie ubezpieczenia
odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych,
z wyjątkiem odpowiedzialności cywilnej przewoźnika, umocowanego
w państwie członkowskim Unii Europejskiej innym niż państwo
członkowskie Unii Europejskiej, w którym ten zakład ma siedzibę, zgodnie
z prawem państwa, w którym jest ustanowiony, do reprezentowania zakładu
ubezpieczeń oraz rozpatrywania i zaspokajania roszczeń w imieniu i na
rachunek reprezentowanego zakładu ubezpieczeń;
rodzaje reasekuracji:
reasekurację ubezpieczeń na życie, o których mowa w dziale
I załącznika do ustawy,
reasekurację pozostałych ubezpieczeń osobowych oraz ubezpieczeń
majątkowych, o których mowa w dziale II załącznika do ustawy;
ryzyko koncentracji – ekspozycje na ryzyko, w przypadku których wysokość
potencjalnej straty może zagrażać wypłacalności lub sytuacji finansowej
zakładu ubezpieczeń lub zakładu reasekuracji;
ryzyko kredytowe – możliwość poniesienia straty lub niekorzystnej zmiany
sytuacji finansowej wynikającą z wahań zdolności kredytowej emitentów
papierów wartościowych, kontrahentów i dłużników, na które narażone są
zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji, w postaci ryzyka niewykonania
zobowiązania przez kontrahenta, ryzyka spreadu lub ryzyka koncentracji
aktywów;
dominujący podmiot nieregulowany – dominujący podmiot nieregulowany
w rozumieniu ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o nadzorze uzupełniającym
nad instytucjami kredytowymi, zakładami ubezpieczeń, zakładami
reasekuracji i firmami inwestycyjnymi wchodzącymi w skład konglomeratu
finansowego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1413);
ryzyko operacyjne – możliwość poniesienia straty wynikającą
z niewłaściwych lub błędnych procesów wewnętrznych, z działań personelu
lub systemów lub ze zdarzeń zewnętrznych;
ryzyko płynności – możliwość niezrealizowania przez zakład ubezpieczeń lub
zakład reasekuracji lokat i innych aktywów w celu uregulowania swoich
zobowiązań finansowych w momencie, gdy stają się one wymagalne;
ryzyko rynkowe – możliwość poniesienia straty lub niekorzystnej zmiany
sytuacji finansowej wynikającą bezpośrednio lub pośrednio z wahań poziomu
i wahań zmienności rynkowych cen aktywów, zobowiązań i instrumentów
finansowych;
ryzyko aktuarialne – możliwość poniesienia straty lub niekorzystnej zmiany
wartości zobowiązań, jakie mogą wyniknąć z zawartych umów ubezpieczenia
i umów gwarancji ubezpieczeniowych, w związku z niewłaściwymi
założeniami dotyczącymi wyceny składek i tworzenia rezerw techniczno-
-ubezpieczeniowych;
spółka celowa – podmiot niebędący zakładem ubezpieczeń ani zakładem
reasekuracji, który przejmuje ryzyka od zakładu ubezpieczeń lub zakładu
reasekuracji oraz w pełni finansuje ekspozycję z tytułu takich ryzyk
z wpływów z emisji dłużnych papierów wartościowych lub innego
mechanizmu finansowania, w którym prawa spłaty dostawców finansowania
dłużnego lub innego mechanizmu finansowania są podporządkowane
zobowiązaniom reasekuracyjnym tego podmiotu;
spółka publiczna – spółkę publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca
2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów
finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach
publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 592);
system zarządzania – system obejmujący funkcję zarządzania ryzykiem,
funkcję zgodności z przepisami, funkcję audytu wewnętrznego i funkcję
aktuarialną, który zapewnia prawidłowe i ostrożne zarządzanie zakładem
ubezpieczeń lub zakładem reasekuracji;
techniki przenoszenia ryzyka – techniki, które umożliwiają zakładom
ubezpieczeń lub zakładom reasekuracji przeniesienie na inny podmiot części
lub wszystkich ponoszonych ryzyk;
transakcja wewnątrz grupy – transakcję przeprowadzoną przez zakład
ubezpieczeń lub zakład reasekuracji, której stronami są bezpośrednio lub
pośrednio inne podmioty wchodzące w skład tej samej grupy lub osoba
fizyczna lub prawna mająca bliskie powiązania z podmiotami wchodzącymi
w skład grupy, której celem jest realizacja zobowiązania, bez względu na to,
czy transakcja ma charakter umowny, oraz bez względu na to, czy transakcja
ma charakter odpłatny;
trwały nośnik – trwały nośnik w rozumieniu ustawy z dnia 30 maja 2014 r.
o prawach konsumenta (Dz. U. z 2024 r. poz. 1796 oraz z 2025 r. poz. 1172);
dominujący podmiot ubezpieczeniowy – jednostkę dominującą niebędącą
dominującym podmiotem nieregulowanym:
która posiada udziały kapitałowe w jednostkach zależnych oraz
której jednostkami zależnymi są wyłącznie lub w większości zakłady
ubezpieczeń lub zakłady reasekuracji, a przynajmniej jednym z tych
zakładów jest krajowy zakład ubezpieczeń lub krajowy zakład
reasekuracji lub zagraniczny zakład ubezpieczeń, który uzyskał
zezwolenie w jednym z państw członkowskich Unii Europejskiej, lub
zagraniczny zakład reasekuracji, który uzyskał zezwolenie w jednym
z państw członkowskich Unii Europejskiej;
ubezpieczeniowy fundusz kapitałowy – w ubezpieczeniu, o którym mowa
w dziale I w grupie 3 załącznika do ustawy, wydzielony fundusz aktywów
stanowiący rezerwę tworzoną ze składek ubezpieczeniowych, inwestowany
w sposób określony w umowie ubezpieczenia;
udział kapitałowy – posiadanie, bezpośrednio lub w wyniku powiązania przez
kontrolę, co najmniej 20 % praw głosu lub kapitału zakładowego innego
podmiotu;
uprawniony z umowy ubezpieczenia – uprawnionego do żądania spełnienia
przez zakład ubezpieczeń świadczenia z tytułu umowy ubezpieczenia; za
uprawnionego z umowy ubezpieczenia uważa się również poszkodowanego
w przypadku ubezpieczeń odpowiedzialności cywilnej;
Urząd – Urząd Komisji Nadzoru Finansowego;
wewnętrzny zakład ubezpieczeń ‒ zakład ubezpieczeń, którego
akcjonariuszem lub udziałowcem jest:
podmiot finansowy niebędący zakładem ubezpieczeń albo zakładem
reasekuracji albo niewchodzący w skład grupy, w skład której wchodzą
zakłady ubezpieczeń lub zakłady reasekuracji, albo
podmiot niebędący podmiotem finansowym
‒ którego celem jest ubezpieczanie wyłącznie ryzyk podmiotu lub podmiotów
będących jego akcjonariuszami lub udziałowcami lub podmiotów grupy,
w skład której wchodzi;
wewnętrzny zakład reasekuracji ‒ zakład reasekuracji, którego
akcjonariuszem lub udziałowcem jest:
podmiot finansowy niebędący zakładem ubezpieczeń albo zakładem
reasekuracji albo niewchodzący w skład grupy, w skład której wchodzą
zakłady ubezpieczeń lub zakłady reasekuracji, albo
podmiot niebędący podmiotem finansowym
‒ którego celem jest przyjmowanie do reasekuracji wyłącznie ryzyka
podmiotu lub podmiotów będących jego akcjonariuszami lub udziałowcami
lub podmiotów grupy, w skład której wchodzi;
zagraniczny ubezpieczeniowy fundusz gwarancyjny – podmiot, którego
siedziba znajduje się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, gwarantujący
zaspokojenie roszczeń z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia
odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych
w przypadku niespełnienia obowiązku ubezpieczenia lub nieustalenia
sprawcy szkody;
zagraniczny zakład ubezpieczeń – przedsiębiorcę zagranicznego
w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa
przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie
gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wykonującego
działalność ubezpieczeniową;
zagraniczny zakład reasekuracji – przedsiębiorcę zagranicznego
w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa
przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie
gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wykonującego
działalność reasekuracyjną;
zdarzenie losowe – niezależne od woli ubezpieczającego lub ubezpieczonego
zdarzenie przyszłe i niepewne, którego wystąpienie powoduje uszczerbek
w dobrach osobistych
biuro narodowe – biuro narodowe w rozumieniu ustawy z dnia 22 maja
2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu
Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych;
funkcja należąca do systemu zarządzania – zdolność zakładu ubezpieczeń lub
zakładu reasekuracji do wykonywania poszczególnych zadań w ramach
systemu zarządzania;
główny oddział – oddział w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r.
o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób
zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej (Dz. U. z 2025 r. poz. 89, 619 i 621) zakładu ubezpieczeń mającego
siedzibę w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej
lub zakładu reasekuracji mającego siedzibę w państwie niebędącym
państwem członkowskim Unii Europejskiej;
grupa – grupę podmiotów:
w skład której wchodzi podmiot posiadający udziały kapitałowe
w innych podmiotach, jednostki zależne tego podmiotu, oraz podmioty,
w których ten podmiot lub jego jednostki zależne posiadają udziały
kapitałowe, a także grupę podmiotów powiązanych ze sobą umową,
o której mowa w art. 7 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks
spółek handlowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 18 i 96),
opartą na ustanowieniu, w drodze umowy lub w inny sposób, silnych
i trwałych powiązań finansowych do celów nadzoru nad grupą, w skład
której mogą wchodzić towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych,
towarzystwa reasekuracji wzajemnej lub inne zakłady ubezpieczeń
oparte na zasadzie wzajemności, spełniającą poniższe warunki:
– jeden z podmiotów wchodzących w skład grupy, uznawany za
jednostkę dominującą, jest uprawniony do kierowania polityką
finansową i operacyjną innych podmiotów wchodzących w skład
grupy, uznawanych za jednostki zależne,
– ustanowienie i rozwiązanie powiązań finansowych do celów
nadzoru nad grupą podlega zatwierdzeniu przez organ sprawujący
nadzór nad grupą;
instytucja kredytowa – instytucję kredytową w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy
z dnia 15 kwietnia 2005 r. o nadzorze uzupełniającym nad instytucjami
kredytowymi, zakładami ubezpieczeń, zakładami reasekuracji i firmami
inwestycyjnymi wchodzącymi w skład konglomeratu finansowego;
jednostka dominująca – podmiot, który sprawuje nad innym podmiotem
kontrolę w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 37 lit. a–d ustawy z dnia 29 września
1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2023 r. poz. 120, z późn. zm.<sup>4)</sup>), lub
podmiot który w ocenie organu nadzoru w inny sposób sprawuje kontrolę nad
innym podmiotem;
jednostka zależna – podmiot kontrolowany przez jednostkę dominującą;
koasekuracja – umowę ubezpieczenia, na podstawie której co najmniej dwa
zakłady ubezpieczeń, działając w porozumieniu, zobowiązują się do
spełnienia określonego świadczenia w przypadku wystąpienia zdarzenia
losowego przewidzianego w umowie;
koasekurator wiodący ‒ zakład ubezpieczeń wybrany spośród uczestników
umowy koasekuracyjnej do realizacji czynności określonych w tej umowie
w imieniu własnym i pozostałych zakładów ubezpieczeń
współubezpieczających;
kolegium organów nadzoru – stałą, elastyczną strukturę współpracy,
koordynacji i ułatwiania wydawania rozstrzygnięć dotyczących nadzoru nad
grupą;
krajowy zakład ubezpieczeń – przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy
z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r. poz. 236, z
późn. zm.<sup>5)</sup>) z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, który uzyskał
zezwolenie na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej;
krajowy zakład reasekuracji – przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy
z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców z siedzibą na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej, który uzyskał zezwolenie na wykonywanie
działalności reasekuracyjnej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
bliskie powiązania – sytuację, w której:
dwa lub więcej podmiotów jest ze sobą powiązanych przez kontrolę lub
przez udział kapitałowy lub
dwa lub więcej podmiotów jest trwale powiązanych przez kontrolę z tą
samą osobą;
miara ryzyka – funkcję matematyczną, która przyporządkowuje kwotę
pieniężną danej prognozie rozkładu prawdopodobieństwa i rośnie
monotonicznie wraz z poziomem ekspozycji na ryzyko stanowiącym
podstawę danej prognozy rozkładu prawdopodobieństwa;
mieszany dominujący podmiot ubezpieczeniowy – inną niż Skarb Państwa
jednostkę dominującą, której przynajmniej jedną z jednostek zależnych jest
zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji, niebędącą:
zakładem ubezpieczeń,
zakładem reasekuracji,
dominującym podmiotem ubezpieczeniowym,
dominującym podmiotem nieregulowanym;
oddział – każdą formę stałej obecności na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej zakładu ubezpieczeń mającego siedzibę w państwie członkowskim
Unii Europejskiej lub zakładu reasekuracji mającego siedzibę w państwie
członkowskim Unii Europejskiej, w tym oddział, w rozumieniu ustawy z dnia
6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych
i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej;
organ nadzoru – Komisję Nadzoru Finansowego;
organ nadzorczy – organ nadzoru lub organ właściwy w innym niż
Rzeczpospolita Polska państwie do sprawowania nadzoru nad działalnością
ubezpieczeniową lub reasekuracyjną;
organ sprawujący nadzór nad grupą – organ odpowiedzialny za nadzór nad
grupą, wyznaczony zgodnie z art. 404;
osoby pełniące kluczowe funkcje:
członków zarządu i członków rady nadzorczej zakładu ubezpieczeń albo
zakładu reasekuracji oraz osoby nadzorujące w takim zakładzie inne
kluczowe funkcje, w szczególności funkcję zarządzania ryzykiem,
funkcję zgodności z przepisami, funkcję audytu wewnętrznego i funkcję
aktuarialną,
członków rady administrującej spółki europejskiej, w której przyjęto
system monistyczny, oraz osoby nadzorujące w takiej spółce inne
kluczowe funkcje, w szczególności funkcję zarządzania ryzykiem,
funkcję zgodności z przepisami, funkcję audytu wewnętrznego i funkcję
aktuarialną;
outsourcing – umowę między zakładem ubezpieczeń albo zakładem
reasekuracji a dostawcą usług, na podstawie której dostawca usług wykonuje
proces, usługę lub działanie, które w innym przypadku zostałyby wykonane
przez zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji, a także umowę, na
podstawie której dostawca usług powierza wykonanie takiego procesu, usługi
lub działania innym podmiotom, za pośrednictwem których wykonuje on dany
proces, usługę lub działanie;
państwo członkowskie Unii Europejskiej umiejscowienia ryzyka – państwo
członkowskie Unii Europejskiej, w którym:
znajduje się nieruchomość wraz z częściami składowymi
i przynależnościami oraz znajdującym się w niej mieniem, o ile mienie
to jest objęte tą samą umową ubezpieczenia co nieruchomość,
pojazd jest zarejestrowany, w przypadku gdy umowa ubezpieczenia
dotyczy pojazdu podlegającego rejestracji, z zastrzeżeniem lit. c,
pojazd mechaniczny jest zarejestrowany albo pojazd mechaniczny ma
być zarejestrowany, według wyboru posiadacza pojazdu, w przypadku
gdy pojazd mechaniczny został nabyty w państwie członkowskim Unii
Europejskiej innym niż to, w którym ma być zarejestrowany, jednak nie
dłużej niż przez okres 30 dni od dnia objęcia pojazdu mechanicznego
w posiadanie przez jego nabywcę,
została zawarta umowa ubezpieczenia, na okres nie dłuższy niż
4 miesiące, dotycząca ubezpieczenia związanego z podróżą, niezależnie
od grupy określonej w załączniku do ustawy,
ubezpieczający będący osobą fizyczną ma stałe miejsce zamieszkania
albo ubezpieczający będący osobą prawną ma siedzibę jednostki
organizacyjnej objętej umową ubezpieczenia – w przypadkach innych
niż określone w lit. a–d;
pełniący obowiązki organu sprawującego nadzór nad grupą – organ
nadzorczy, który w przypadku, o którym mowa w art. 374 ust. 1 pkt 3, byłby
organem sprawującym nadzór nad grupą zgodnie z art. 404 ust. 2 – do czasu
wydania rozstrzygnięcia w sprawie weryfikacji, czy zakład ubezpieczeń lub
zakład reasekuracji, którego jednostka dominująca ma siedzibę na terytorium
państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej, podlega
nadzorowi wykonywanemu przez organ nadzorczy państwa niebędącego
państwem członkowskim Unii Europejskiej równoważnemu z nadzorem
sprawowanym na podstawie rozdziału 15 nad zakładami ubezpieczeń lub
zakładami reasekuracji, o których mowa w art. 374 ust. 1 pkt 1 i 2;
podmiot finansowy:
instytucję kredytową,
instytucję finansową w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia
29 sierpnia 1997 r. ‒ Prawo bankowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 1646, z późn.
zm.<sup>6)</sup>),
przedsiębiorstwo pomocniczych usług bankowych w rozumieniu
art. 4 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ‒ Prawo bankowe,
zakład ubezpieczeń,
zakład reasekuracji,
dominujący podmiot ubezpieczeniowy,
firmę inwestycyjną,
dominujący podmiot nieregulowany;
cedent – zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji, który w związku
z wykonywaną działalnością ubezpieczeniową lub reasekuracyjną ceduje
ryzyko na zakład reasekuracji lub zakład ubezpieczeń wykonujący działalność
reasekuracyjną;
podmiot posiadający udziały kapitałowe w innym podmiocie – podmiot, który
jest jednostką dominującą albo podmiot niebędący jednostką dominującą,
posiadający udział kapitałowy w innym podmiocie;
podmiot powiązany – podmiot, który jest jednostką zależną albo podmiot
niebędący jednostką zależną, w którym inny podmiot posiada udział
kapitałowy;
podmiot regulowany – podmiot regulowany w rozumieniu ustawy z dnia
15 kwietnia 2005 r. o nadzorze uzupełniającym nad instytucjami
kredytowymi, zakładami ubezpieczeń, zakładami reasekuracji i firmami
inwestycyjnymi wchodzącymi w skład konglomeratu finansowego;
powiązanie przez kontrolę – związek między jednostką dominującą
a jednostką zależną lub podobny związek między jakimkolwiek podmiotem
a zakładem ubezpieczeń lub zakładem reasekuracji;
profilowanie – profilowanie osób fizycznych w rozumieniu
art. 4 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku
z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu
takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie
o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.<sup>7)</sup>),
zwanego dalej „rozporządzeniem 2016/679”;
prognoza rozkładu prawdopodobieństwa – funkcję matematyczną, która
zbiorowi możliwych przyszłych zdarzeń wzajemnie wykluczających się
przyporządkowuje prawdopodobieństwo ich wystąpienia;
przyjmujące państwo członkowskie Unii Europejskiej – państwo
członkowskie Unii Europejskiej, w którym zakład ubezpieczeń lub zakład
reasekuracji ma oddział lub świadczy usługi, inne niż państwo członkowskie
Unii Europejskiej, w którym ten zakład ma siedzibę, przy czym państwem
członkowskim Unii Europejskiej, w którym zakład ubezpieczeń lub zakład
reasekuracji świadczy usługi, jest państwo członkowskie Unii Europejskiej
umiejscowienia ryzyka, jeżeli ryzyko pokrywa zakład ubezpieczeń lub
oddział położony w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej;
reprezentant do spraw roszczeń – pełnomocnika zakładu ubezpieczeń
wykonującego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub innego państwa
członkowskiego Unii Europejskiej działalność w zakresie ubezpieczenia
odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych,
z wyjątkiem odpowiedzialności cywilnej przewoźnika, umocowanego
w państwie członkowskim Unii Europejskiej innym niż państwo
członkowskie Unii Europejskiej, w którym ten zakład ma siedzibę, zgodnie
z prawem państwa, w którym jest ustanowiony, do reprezentowania zakładu
ubezpieczeń oraz rozpatrywania i zaspokajania roszczeń w imieniu i na
rachunek reprezentowanego zakładu ubezpieczeń;
rodzaje reasekuracji:
reasekurację ubezpieczeń na życie, o których mowa w dziale
I załącznika do ustawy,
reasekurację pozostałych ubezpieczeń osobowych oraz ubezpieczeń
majątkowych, o których mowa w dziale II załącznika do ustawy;
ryzyko koncentracji – ekspozycje na ryzyko, w przypadku których wysokość
potencjalnej straty może zagrażać wypłacalności lub sytuacji finansowej
zakładu ubezpieczeń lub zakładu reasekuracji;
ryzyko kredytowe – możliwość poniesienia straty lub niekorzystnej zmiany
sytuacji finansowej wynikającą z wahań zdolności kredytowej emitentów
papierów wartościowych, kontrahentów i dłużników, na które narażone są
zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji, w postaci ryzyka niewykonania
zobowiązania przez kontrahenta, ryzyka spreadu lub ryzyka koncentracji
aktywów;
dominujący podmiot nieregulowany – dominujący podmiot nieregulowany
w rozumieniu ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o nadzorze uzupełniającym
nad instytucjami kredytowymi, zakładami ubezpieczeń, zakładami
reasekuracji i firmami inwestycyjnymi wchodzącymi w skład konglomeratu
finansowego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1413);
ryzyko operacyjne – możliwość poniesienia straty wynikającą
z niewłaściwych lub błędnych procesów wewnętrznych, z działań personelu
lub systemów lub ze zdarzeń zewnętrznych;
ryzyko płynności – możliwość niezrealizowania przez zakład ubezpieczeń lub
zakład reasekuracji lokat i innych aktywów w celu uregulowania swoich
zobowiązań finansowych w momencie, gdy stają się one wymagalne;
ryzyko rynkowe – możliwość poniesienia straty lub niekorzystnej zmiany
sytuacji finansowej wynikającą bezpośrednio lub pośrednio z wahań poziomu
i wahań zmienności rynkowych cen aktywów, zobowiązań i instrumentów
finansowych;
ryzyko aktuarialne – możliwość poniesienia straty lub niekorzystnej zmiany
wartości zobowiązań, jakie mogą wyniknąć z zawartych umów ubezpieczenia
i umów gwarancji ubezpieczeniowych, w związku z niewłaściwymi
założeniami dotyczącymi wyceny składek i tworzenia rezerw techniczno-
-ubezpieczeniowych;
spółka celowa – podmiot niebędący zakładem ubezpieczeń ani zakładem
reasekuracji, który przejmuje ryzyka od zakładu ubezpieczeń lub zakładu
reasekuracji oraz w pełni finansuje ekspozycję z tytułu takich ryzyk
z wpływów z emisji dłużnych papierów wartościowych lub innego
mechanizmu finansowania, w którym prawa spłaty dostawców finansowania
dłużnego lub innego mechanizmu finansowania są podporządkowane
zobowiązaniom reasekuracyjnym tego podmiotu;
spółka publiczna – spółkę publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca
2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów
finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach
publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 592);
system zarządzania – system obejmujący funkcję zarządzania ryzykiem,
funkcję zgodności z przepisami, funkcję audytu wewnętrznego i funkcję
aktuarialną, który zapewnia prawidłowe i ostrożne zarządzanie zakładem
ubezpieczeń lub zakładem reasekuracji;
techniki przenoszenia ryzyka – techniki, które umożliwiają zakładom
ubezpieczeń lub zakładom reasekuracji przeniesienie na inny podmiot części
lub wszystkich ponoszonych ryzyk;
transakcja wewnątrz grupy – transakcję przeprowadzoną przez zakład
ubezpieczeń lub zakład reasekuracji, której stronami są bezpośrednio lub
pośrednio inne podmioty wchodzące w skład tej samej grupy lub osoba
fizyczna lub prawna mająca bliskie powiązania z podmiotami wchodzącymi
w skład grupy, której celem jest realizacja zobowiązania, bez względu na to,
czy transakcja ma charakter umowny, oraz bez względu na to, czy transakcja
ma charakter odpłatny;
trwały nośnik – trwały nośnik w rozumieniu ustawy z dnia 30 maja 2014 r.
o prawach konsumenta (Dz. U. z 2024 r. poz. 1796 oraz z 2025 r. poz. 1172);
dominujący podmiot ubezpieczeniowy – jednostkę dominującą niebędącą
dominującym podmiotem nieregulowanym:
która posiada udziały kapitałowe w jednostkach zależnych oraz
której jednostkami zależnymi są wyłącznie lub w większości zakłady
ubezpieczeń lub zakłady reasekuracji, a przynajmniej jednym z tych
zakładów jest krajowy zakład ubezpieczeń lub krajowy zakład
reasekuracji lub zagraniczny zakład ubezpieczeń, który uzyskał
zezwolenie w jednym z państw członkowskich Unii Europejskiej, lub
zagraniczny zakład reasekuracji, który uzyskał zezwolenie w jednym
z państw członkowskich Unii Europejskiej;
ubezpieczeniowy fundusz kapitałowy – w ubezpieczeniu, o którym mowa
w dziale I w grupie 3 załącznika do ustawy, wydzielony fundusz aktywów
stanowiący rezerwę tworzoną ze składek ubezpieczeniowych, inwestowany
w sposób określony w umowie ubezpieczenia;
udział kapitałowy – posiadanie, bezpośrednio lub w wyniku powiązania przez
kontrolę, co najmniej 20 % praw głosu lub kapitału zakładowego innego
podmiotu;
uprawniony z umowy ubezpieczenia – uprawnionego do żądania spełnienia
przez zakład ubezpieczeń świadczenia z tytułu umowy ubezpieczenia; za
uprawnionego z umowy ubezpieczenia uważa się również poszkodowanego
w przypadku ubezpieczeń odpowiedzialności cywilnej;
Urząd – Urząd Komisji Nadzoru Finansowego;
wewnętrzny zakład ubezpieczeń ‒ zakład ubezpieczeń, którego
akcjonariuszem lub udziałowcem jest:
podmiot finansowy niebędący zakładem ubezpieczeń albo zakładem
reasekuracji albo niewchodzący w skład grupy, w skład której wchodzą
zakłady ubezpieczeń lub zakłady reasekuracji, albo
podmiot niebędący podmiotem finansowym
‒ którego celem jest ubezpieczanie wyłącznie ryzyk podmiotu lub podmiotów
będących jego akcjonariuszami lub udziałowcami lub podmiotów grupy,
w skład której wchodzi;
wewnętrzny zakład reasekuracji ‒ zakład reasekuracji, którego
akcjonariuszem lub udziałowcem jest:
podmiot finansowy niebędący zakładem ubezpieczeń albo zakładem
reasekuracji albo niewchodzący w skład grupy, w skład której wchodzą
zakłady ubezpieczeń lub zakłady reasekuracji, albo
podmiot niebędący podmiotem finansowym
‒ którego celem jest przyjmowanie do reasekuracji wyłącznie ryzyka
podmiotu lub podmiotów będących jego akcjonariuszami lub udziałowcami
lub podmiotów grupy, w skład której wchodzi;
zagraniczny ubezpieczeniowy fundusz gwarancyjny – podmiot, którego
siedziba znajduje się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, gwarantujący
zaspokojenie roszczeń z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia
odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych
w przypadku niespełnienia obowiązku ubezpieczenia lub nieustalenia
sprawcy szkody;
zagraniczny zakład ubezpieczeń – przedsiębiorcę zagranicznego
w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa
przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie
gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wykonującego
działalność ubezpieczeniową;
zagraniczny zakład reasekuracji – przedsiębiorcę zagranicznego
w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa
przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie
gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wykonującego
działalność reasekuracyjną;
zdarzenie losowe – niezależne od woli ubezpieczającego lub ubezpieczonego
zdarzenie przyszłe i niepewne, którego wystąpienie powoduje uszczerbek
w dobrach osobistych lub w dobrach ma
Art. 366.
zmieniony(uchylony)
Organ nadzoru wprowadza zakazy lub ograniczenia, o których mowa w art.
17 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1286/2014 z dnia
26 listopada 2014 r. w sprawie dokumentów zawierających kluczowe informacje,
dotyczących detalicznych produktów zbiorowego inwestowania
i ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych (PRIIP) (Dz. Urz. UE L
352 z 09.12.2014, str. 1, z późn. zm.<sup>11)</sup>),zm.<sup>13)</sup>), w drodze decyzji.
Do decyzji, o których mowa w ust. 2, przepisy ustawy z dnia 14 czerwca
1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio.
Decyzje, o których mowa w ust. 2, podlegają ogłoszeniu w Dzienniku
Urzędowym Komisji Nadzoru Finansowego. Informacje o ich wydaniu organ
nadzoru przekazuje niezwłocznie do publicznej wiadomości za pośrednictwem
agencji informacyjnej, o której mowa w art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.
o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do
zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych.
(uchylony)
W przypadku naruszenia zakazów lub ograniczeń, o których mowa
w art. 16 lub art. 17 rozporządzenia, o którym mowa w ust. 2, organ nadzoru może,
w drodze decyzji, nałożyć karę pieniężną do wysokości nieprzekraczającej:
w przypadku osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej
osobowości prawnej:
kwoty 21 569 000 złotych lub 3 % przychodów netto ze sprzedaży
towarów i usług oraz operacji finansowych, a w przypadku zakładu
ubezpieczeń – 3 % składki przypisanej brutto, wykazanych w ostatnim
sprawozdaniu finansowym za rok obrotowy, zatwierdzonym przez organ
zatwierdzający, lub
trzykrotności kwoty korzyści uzyskanych lub strat unikniętych w wyniku
naruszenia – w przypadku gdy jest możliwe ich ustalenie;
w przypadku osoby fizycznej:
kwoty 3 019 660 złotych lub
trzykrotności kwoty korzyści uzyskanych lub strat unikniętych w wyniku
naruszenia – w przypadku gdy jest możliwe ich ustalenie.
W przypadku gdy osoba prawna lub jednostka organizacyjna
nieposiadająca osobowości prawnej, o której mowa w ust. 6 pkt 1, jest jednostką
dominującą albo jednostką zależną jednostki dominującej, która ma obowiązek
sporządzać skonsolidowane sprawozdania finansowe, zgodnie z przepisami
o rachunkowości, karę pieniężną, o której mowa w ust. 6 pkt 1, ustala się na
podstawie przychodów netto ze sprzedaży towarów i usług oraz operacji
finansowych, a w przypadku zakładu ubezpieczeń – składki przypisanej brutto,
wykazanych w ostatnim rocznym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym
zatwierdzonym przez organ zatwierdzający jednostki dominującej.
Organ nadzoru, nakładając karę pieniężną, o której mowa w ust. 6,
uwzględnia okoliczności, o których mowa w art. 25 rozporządzenia, o którym
mowa w ust. 2.
Art. 374.
zmienionyNadzór nad grupą ma zastosowanie do:
zakładu ubezpieczeń lub zakładu reasekuracji posiadającego udziały
kapitałowe w przynajmniej jednym zakładzie ubezpieczeń, zakładzie
reasekuracji, zakładzie ubezpieczeń z siedzibą w państwie niebędącym
państwem członkowskim Unii Europejskiej lub zakładzie reasekuracji
z siedzibą w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii
Europejskiej;
zakładu ubezpieczeń lub zakładu reasekuracji, którego jednostką dominującą
jest dominujący podmiot ubezpieczeniowy mający siedzibę na terytorium
państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub dominujący podmiot
nieregulowany mający siedzibę na terytorium państwa członkowskiego Unii
Europejskiej;
zakładu ubezpieczeń lub zakładu reasekuracji, którego jednostką dominującą
jest dominujący podmiot ubezpieczeniowy mający siedzibę w państwie
niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej lub dominujący
podmiot nieregulowany mający siedzibę w państwie niebędącym państwem
członkowskim Unii Europejskiej lub zakład ubezpieczeń z siedzibą
w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej albo
zakład reasekuracji z siedzibą w państwie niebędącym państwem
członkowskim Unii Europejskiej;
zakładu ubezpieczeń lub zakładu reasekuracji, którego jednostką dominującą
jest mieszany dominujący podmiot ubezpieczeniowy.
W przypadku gdy dominujący podmiot nieregulowany podlega przepisom
państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej, równoważnym
do przepisów dyrektywy 2009/138/WE oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego
i Rady 2013/36/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie warunków dopuszczenia
instytucji kredytowych do działalności oraz nadzoru ostrożnościowego nad
instytucjami kredytowymi, zmieniającej dyrektywę 2002/87/WE i uchylającej
dyrektywy 2006/48/WE oraz 2006/49/WE (Dz. Urz. UE L 176 z 27.06.2013,
str. 338, z późn. zm.<sup>12)</sup>) i przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego
i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów
ostrożnościowych dla instytucji kredytowych oraz zmieniającego rozporządzenie
(UE) nr 648/2012 (Dz. Urz. UE L 176 z 27.06.2013, str. 1, z późn. zm.<sup>13)</sup>),
w szczególności w zakresie nadzoru bazującego na ocenie ryzyka, organ nadzoru
będący organem sprawującym nadzór nad grupą, w porozumieniu z organem
odpowiedzialnym za nadzór skonsolidowany w sektorze bankowym i w sektorze
usług inwestycyjnych, może, w drodze decyzji, rozstrzygnąć o stosowaniu jedynie
przepisów ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o nadzorze uzupełniającym nad
instytucjami kredytowymi, zakładami ubezpieczeń, zakładami reasekuracji
i firmami inwestycyjnymi wchodzącymi w skład konglomeratu finansowego,
dotyczących najistotniejszego sektora w konglomeracie finansowym, o którym
mowa w art. 6 ust. 6 tej ustawy.
Organ nadzoru będący organem sprawującym nadzór nad grupą informuje
Europejski Urząd Nadzoru Bankowego ustanowiony na mocy rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1093/2010 z dnia 24 listopada 2010 r.
w sprawie ustanowienia Europejskiego Urzędu Nadzoru (Europejskiego Urzędu
Nadzoru Bankowego), zmiany decyzji nr 716/2009/WE oraz uchylenia decyzji
Komisji 2009/78/WE (Dz. Urz. UE L 331 z 15.12.2010, s. 12, z późn. zm.)
i EIOPA o rozstrzygnięciach, o których mowa w ust. 9 i 10.
W przypadkach, o których mowa w ust. 1 w:
pkt 1 i 2 – nadzór nad grupą jest sprawowany zgodnie z przepisami art. 378–
415;
pkt 3 – nadzór nad grupą jest sprawowany zgodnie z przepisami art. 416–418;
pkt 4 – nadzór nad grupą jest sprawowany zgodnie z przepisem art. 419.
W przypadku gdy organ nadzoru nie jest organem sprawującym nadzór nad
grupą, organ nadzoru współpracuje z organem sprawującym nadzór nad grupą oraz
innymi zainteresowanymi organami nadzorczymi, w tym uczestniczy w kon-
sultacjach.
W przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, jeżeli zakład
ubezpieczeń posiadający udziały kapitałowe w innym zakładzie lub zakład
reasekuracji posiadający udziały kapitałowe w innym zakładzie lub dominujący
podmiot ubezpieczeniowy mający siedzibę na terytorium państwa członkowskiego
Unii Europejskiej lub dominujący podmiot nieregulowany mający siedzibę na
terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej jest podmiotem
powiązanym podmiotu regulowanego lub dominującego podmiotu
nieregulowanego, podlegających nadzorowi uzupełniającemu zgodnie z ustawą
z dnia 15 kwietnia 2005 r. o nadzorze uzupełniającym nad instytucjami
kredytowymi, zakładami ubezpieczeń, zakładami reasekuracji i firmami
inwestycyjnymi wchodzącymi w skład konglomeratu finansowego, albo sam jest
podmiotem regulowanym lub dominującym podmiotem nieregulowanym,
podlegającym nadzorowi uzupełniającemu zgodnie z tą ustawą, organ nadzoru
będący organem sprawującym nadzór nad grupą, po przeprowadzeniu konsultacji
z innymi zainteresowanymi organami nadzorczymi, może, w drodze decyzji,
rozstrzygnąć o niesprawowaniu nadzoru w zakresie koncentracji ryzyka, o którym
mowa w art. 401, lub nadzoru w zakresie transakcji wewnątrz grupy, o którym
mowa w art. 402, lub obu tych rodzajów nadzoru, na poziomie danego zakładu
ubezpieczeń posiadającego udziały kapitałowe w innym zakładzie lub zakładu
reasekuracji posiadającego udziały kapitałowe w innym zakładzie lub danego
dominującego podmiotu ubezpieczeniowego lub danego dominującego podmiotu
nieregulowanego.
Organ nadzoru będący organem sprawującym nadzór nad grupą może,
w drodze decyzji, rozstrzygnąć o nieobejmowaniu danego podmiotu nadzorem nad
grupą, jeżeli:
siedziba podmiotu mieści się w państwie niebędącym państwem
członkowskim Unii Europejskiej, w którym istnieją przeszkody prawne
w przekazywaniu niezbędnych informacji;
podmiot mający zostać objęty nadzorem nad grupą nie posiada istotnego
znaczenia dla celów nadzoru nad grupą;
objęcie podmiotu nadzorem nad grupą byłoby niewłaściwe lub
wprowadzałoby w błąd w zakresie celów nadzoru nad grupą.
W przypadku gdy kilka podmiotów wchodzących w skład grupy, które
mogłyby nie zostać objęte nadzorem nad grupą ze względu na brak istotnego
znaczenia dla celów nadzoru nad grupą, posiada łącznie istotne znaczenie dla celów
nadzoru nad grupą, w stosunku do podmiotów takich nie może być wydana decyzja,
o której mowa w ust. 5.
Organ nadzoru będący organem sprawującym nadzór nad grupą przed
wydaniem decyzji, o której mowa w ust. 5, przeprowadza konsultacje
z siedzibą w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii
Europejskiej;
zakładu ubezpieczeń lub zakładu reasekuracji, którego jednostką dominującą
jest dominujący podmiot ubezpieczeniowy mający siedzibę na terytorium
państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub dominujący podmiot
nieregulowany mający siedzibę na terytorium państwa członkowskiego Unii
Europejskiej;
zakładu ubezpieczeń lub zakładu reasekuracji, którego jednostką dominującą
jest dominujący podmiot ubezpieczeniowy mający siedzibę w państwie
niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej lub dominujący
podmiot nieregulowany mający siedzibę w państwie niebędącym państwem
członkowskim Unii Europejskiej lub zakład ubezpieczeń z siedzibą
w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej albo
zakład reasekuracji z siedzibą w państwie niebędącym państwem
członkowskim Unii Europejskiej;
zakładu ubezpieczeń lub zakładu reasekuracji, którego jednostką dominującą
jest mieszany dominujący podmiot ubezpieczeniowy.
W przypadku gdy dominujący podmiot nieregulowany podlega przepisom
państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej, równoważnym
do przepisów dyrektywy 2009/138/WE oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego
i Rady 2013/36/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie warunków dopuszczenia
instytucji kredytowych do działalności oraz nadzoru ostrożnościowego nad
instytucjami kredytowymi, zmieniającej dyrektywę 2002/87/WE i uchylającej
dyrektywy 2006/48/WE oraz 2006/49/WE (Dz. Urz. UE L 176 z 27.06.2013,
str. 338, z późn. zm.<sup>14)</sup>) i przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego
i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów
ostrożnościowych dla instytucji kredytowych oraz zmieniającego rozporządzenie
(UE) nr 648/2012 (Dz. Urz. UE L 176 z 27.06.2013, str. 1, z późn. zm.<sup>15)</sup>),
w szczególności w zakresie nadzoru bazującego na ocenie ryzyka, organ nadzoru
będący organem sprawującym nadzór nad grupą, w porozumieniu z organem
odpowiedzialnym za nadzór skonsolidowany w sektorze bankowym i w sektorze
usług inwestycyjnych, może, w drodze decyzji, rozstrzygnąć o stosowaniu jedynie
przepisów ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o nadzorze uzupełniającym nad
instytucjami kredytowymi, zakładami ubezpieczeń, zakładami reasekuracji
i firmami inwestycyjnymi wchodzącymi w skład konglomeratu finansowego,
dotyczących najistotniejszego sektora w konglomeracie finansowym, o którym
mowa w art. 6 ust. 6 tej ustawy.
Organ nadzoru będący organem sprawującym nadzór nad grupą informuje
Europejski Urząd Nadzoru Bankowego ustanowiony na mocy rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1093/2010 z dnia 24 listopada 2010 r.
w sprawie ustanowienia Europejskiego Urzędu Nadzoru (Europejskiego Urzędu
Nadzoru Bankowego), zmiany decyzji nr 716/2009/WE oraz uchylenia decyzji
Komisji 2009/78/WE (Dz. Urz. UE L 331 z 15.12.2010, s. 12, z późn. zm.)
i EIOPA o rozstrzygnięciach, o których mowa w ust. 9 i 10.
W przypadkach, o których mowa w ust. 1 w:
pkt 1 i 2 – nadzór nad grupą jest sprawowany zgodnie z przepisami art. 378–
415;
pkt 3 – nadzór nad grupą jest sprawowany zgodnie z przepisami art. 416–418;
pkt 4 – nadzór nad grupą jest sprawowany zgodnie z przepisem art. 419.
W przypadku gdy organ nadzoru nie jest organem sprawującym nadzór nad
grupą, organ nadzoru współpracuje z organem sprawującym nadzór nad grupą oraz
innymi zainteresowanymi organami nadzorczymi, w tym uczestniczy w kon-
sultacjach.
W przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, jeżeli zakład
ubezpieczeń posiadający udziały kapitałowe w innym zakładzie lub zakład
reasekuracji posiadający udziały kapitałowe w innym zakładzie lub dominujący
podmiot ubezpieczeniowy mający siedzibę na terytorium państwa członkowskiego
Unii Europejskiej lub dominujący podmiot nieregulowany mający siedzibę na
terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej jest podmiotem
powiązanym podmiotu regulowanego lub dominującego podmiotu
nieregulowanego, podlegających nadzorowi uzupełniającemu zgodnie z ustawą
z dnia 15 kwietnia 2005 r. o nadzorze uzupełniającym nad instytucjami
kredytowymi, zakładami ubezpieczeń, zakładami reasekuracji i firmami
inwestycyjnymi wchodzącymi w skład konglomeratu finansowego, albo sam jest
podmiotem regulowanym lub dominującym podmiotem nieregulowanym,
podlegającym nadzorowi uzupełniającemu zgodnie z tą ustawą, organ nadzoru
będący organem sprawującym nadzór nad grupą, po przeprowadzeniu konsultacji
z innymi zainteresowanymi organami nadzorczymi, może, w drodze decyzji,
rozstrzygnąć o niesprawowaniu nadzoru w zakresie koncentracji ryzyka, o którym
mowa w art. 401, lub nadzoru w zakresie transakcji wewnątrz grupy, o którym
mowa w art. 402, lub obu tych rodzajów nadzoru, na poziomie danego zakładu
ubezpieczeń posiadającego udziały kapitałowe w innym zakładzie lub zakładu
reasekuracji posiadającego udziały kapitałowe w innym zakładzie lub danego
dominującego podmiotu ubezpieczeniowego lub danego dominującego podmiotu
nieregulowanego.
Organ nadzoru będący organem sprawującym nadzór nad grupą może,
w drodze decyzji, rozstrzygnąć o nieobejmowaniu danego podmiotu nadzorem nad
grupą, jeżeli:
siedziba podmiotu mieści się w państwie niebędącym państwem
członkowskim Unii Europejskiej, w którym istnieją przeszkody prawne
w przekazywaniu niezbędnych informacji;
podmiot mający zostać objęty nadzorem nad grupą nie posiada istotnego
znaczenia dla celów nadzoru nad grupą;
objęcie podmiotu nadzorem nad grupą byłoby niewłaściwe lub
wprowadzałoby w błąd w zakresie celów nadzoru nad grupą.
W przypadku gdy kilka podmiotów wchodzących w skład grupy, które
mogłyby nie zostać objęte nadzorem nad grupą ze względu na brak istotnego
znaczenia dla celów nadzoru nad grupą, posiada łącznie istotne znaczenie dla celów
nadzoru nad grupą, w stosunku do podmiotów takich nie może być wydana decyzja,
o której mowa w ust. 5.
Organ nadzoru będący organem sprawującym nadzór nad grupą przed
wydaniem decyzji, o której mowa w ust. 5, przeprowadza konsultacje
z zainteresowanymi organami nadzorczymi, jeżeli decyzja ma być wydana
z przyczyn, o których mowa w ust. 5 pkt 2 lub 3.
Jeżeli organ sprawujący nadzór nad grupą nie obejmie nadzorem nad grupą
krajowego zakładu ubezpieczeń lub krajowego zakładu reasekuracji z przyczyn,
o których mowa w ust. 5 pkt 2 lub 3, organ nadzoru może zwrócić się do podmiotu
stojącego na czele grupy o udzielenie informacji mogących ułatwić nadzór
sprawowany nad danym zakładem ubezpieczeń lub zakładem reasekuracji.
W przypadku gdy dominujący podmiot nieregulowany podlega przepisom
państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej, równoważnym
do przepisów dyrektywy 2009/138/WE oraz dyrektywy 2002/87/WE Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie dodatkowego nadzoru
nad instytucjami kredytowymi, zakładami ubezpieczeń oraz przedsiębiorstwami
inwestycyjnymi konglomeratu finansowego, i zmieniającej dyrektywy Rady
73/239/EWG, 79/267/EWG, 92/49/EWG, 92/96/EWG, 93/6/EWG i 93/22/EWG
oraz dyrektywy 98/78/WE i 2000/12/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
(Dz. Urz. UE L 35 z 11.02.2003, s. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie
specjalne, rozdz. 6, t. 4, s. 340, z późn. zm.), zwanej dalej „dyrektywą
2002/87/WE”, w szczególności w zakresie nadzoru bazującego na ocenie ryzyka,
organ nadzoru będący organem sprawującym nadzór nad grupą, po
przeprowadzeniu konsultacji z innymi zainteresowanymi organami nadzorczymi,
może, w drodze decyzji, rozstrzygnąć o stosowaniu jedynie stosownych przepisów
ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o nadzorze uzupełniającym nad instytucjami
kredytowymi, zakładami ubezpieczeń, zakładami reasekuracji i firmami
inwestycyjnymi wchodzącymi w skład konglomeratu finansowego do tego
dominującego podmiotu nieregulowanego.
Art. 4.
zmienionyPrzez działalność ubezpieczeniową rozumie się wykonywanie
czynności ubezpieczeniowych związanych z oferowaniem i udzielaniem ochrony
na wypadek ryzyka wystąpienia skutków zdarzeń losowych.
Czynności, o których mowa w ust. 8 pkt 5 oraz ust. 9 pkt 1 i 2, a także
wypłacanie odszkodowań i innych świadczeń należnych z tytułu umów, o których
mowa w ust. 7 pkt 1 i 2, uważa się za czynności ubezpieczeniowe także wtedy, gdy
ich wykonywania podejmuje się zakład ubezpieczeń na wniosek innego zakładu
ubezpieczeń, Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, Polskiego Biura
Ubezpieczycieli Komunikacyjnych lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia
i umowy gwarancji ubezpieczeniowej, także w przypadku gdy umowy te zawarte
są z innym zakładem ubezpieczeń.
Zakład ubezpieczeń może bezpośrednio lub przez pośredników
ubezpieczeniowych:
pośredniczyć w imieniu lub na rzecz podmiotów wykonujących czynności
bankowe określone w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ‒
Prawo bankowe przy zawieraniu umów w ramach wykonywania tych
czynności, na zasadach określonych w tej ustawie;
pośredniczyć w zbywaniu i odkupywaniu jednostek uczestnictwa funduszy
inwestycyjnych lub tytułów uczestnictwa funduszy zagranicznych oraz
funduszy inwestycyjnych otwartych z siedzibą w państwach należących do
Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EEA), na zasadach określonych
w ustawie z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu
alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 1034, z
późn. zm.<sup>7)</sup>), zwanej dalej „ustawą o funduszach inwestycyjnych”;
wykonywać działalność akwizycyjną na rzecz dobrowolnych funduszy
emerytalnych, o których mowa w ustawie z dnia 28 sierpnia 1997 r.
o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (Dz. U. z 2024 r. poz.
1113 oraz z 2025 r. poz. 1069 i 1216);
pośredniczyć w imieniu lub na rzecz instytucji finansowych, o których mowa
w ustawie z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach
kapitałowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 427 oraz z 2025 r. poz. 1216), innych niż
zakład ubezpieczeń, przy zawieraniu umów o zarządzanie pracowniczymi
planami kapitałowymi.
Przez działalność reasekuracyjną rozumie się wykonywanie czynności
związanych z przyjmowaniem ryzyka cedowanego przez zakład ubezpieczeń lub
przez zakład reasekuracji oraz dalsze cedowanie przyjętego ryzyka, w
szczególności:
zawieranie i wykonywanie umów reasekuracji czynnej i umów retrocesji lub
zlecanie zawierania umów retrocesji brokerom reasekuracyjnym
w rozumieniu ustawy z dnia 15 grudnia 2017 r. o dystrybucji ubezpieczeń
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1214 oraz z 2025 r. poz. 1069), zwanej dalej „ustawą
o dystrybucji ubezpieczeń”, a także wykonywanie tych umów;
składanie oświadczeń woli w sprawach roszczeń o odszkodowania lub inne
świadczenia należne z tytułu umów, o których mowa w pkt 1;
ustalanie składek i prowizji należnych z tytułu umów, o których mowa
w pkt 1;
prowadzenie kontroli przestrzegania przez cedentów warunków umów,
o których mowa w pkt 1.
Zakład ubezpieczeń nie może wykonywać innej działalności poza
działalnością ubezpieczeniową i bezpośrednio z nią związaną, z zastrzeżeniem
ust. 6 i 11 oraz art. 43 ust. 1.
Zakład reasekuracji nie może wykonywać innej działalności poza
działalnością reasekuracyjną i czynnościami bezpośrednio z nią związanymi.
Czynnościami bezpośrednio związanymi z działalnością reasekuracyjną są
w szczególności czynności wykonywane w zakresie doradztwa statystycznego,
doradztwa aktuarialnego, analizy ryzyka, badań na rzecz klientów, lokowania
środków zakładu reasekuracji, a także czynności zapobiegania powstawaniu lub
zmniejszenia skutków wypadków ubezpieczeniowych lub finansowanie tych
działań z funduszu prewencyjnego.
Zakład działający jako zakład ubezpieczeń i reasekuracji może wykonywać
również działalność, o której mowa w ust. 2 i 5.
Czynnościami ubezpieczeniowymi, o których mowa w ust. 1, są:
zawieranie umów ubezpieczenia, umów gwarancji ubezpieczeniowych lub
zlecanie ich zawierania uprawnionym pośrednikom ubezpieczeniowym
w rozumieniu ustawy o dystrybucji ubezpieczeń, a także wykonywanie tych
umów;
zawieranie umów reasekuracji lub zlecanie ich zawierania brokerom
reasekuracyjnym w rozumieniu ustawy o dystrybucji ubezpieczeń, a także
wykonywanie tych umów, w zakresie cedowania ryzyka z umów
ubezpieczenia lub umów gwarancji ubezpieczeniowych (reasekuracja bierna);
składanie oświadczeń woli w sprawach roszczeń o odszkodowania lub inne
świadczenia należne z tytułu umów, o których mowa w pkt 1 i 2;
ustalanie składek i prowizji należnych z tytułu umów, o których mowa
w pkt 1 i 2;
ustanawianie, w drodze czynności cywilnoprawnych, zabezpieczeń
rzeczowych lub osobistych, jeżeli są one bezpośrednio związane
z zawieraniem umów, o których mowa w pkt 1 i 2.
Czynnościami ubezpieczeniowymi są również:
ocena ryzyka w ubezpieczeniach osobowych i ubezpieczeniach majątkowych
oraz w umowach gwarancji ubezpieczeniowych;
wypłacanie odszkodowań i innych świadczeń należnych z tytułu umów,
o których mowa w ust. 7 pkt 1 i 2;
przejmowanie i zbywanie przedmiotów lub praw nabytych przez zakład
ubezpieczeń w związku z wykonywaniem umowy ubezpieczenia lub umowy
gwarancji ubezpieczeniowej;
prowadzenie kontroli przestrzegania przez ubezpieczających lub
ubezpieczonych, zastrzeżonych w umowie lub w ogólnych warunkach
ubezpieczeń, obowiązków i zasad bezpieczeństwa odnoszących się do
przedmiotów objętych ochroną ubezpieczeniową;
prowadzenie postępowań regresowych oraz postępowań windykacyjnych
związanych z wykonywaniem:
umów ubezpieczenia i umów gwarancji ubezpieczeniowych,
umów reasekuracji w zakresie cedowania ryzyka z umów ubezpieczenia
i umów gwarancji ubezpieczeniowych;
lokowanie środków zakładu ubezpieczeń;
wykonywanie innych czynności przewidzianych dla zakładu ubezpieczeń
w odrębnych ustawach.
Czynnościami ubezpieczeniowymi są także następujące czynności, jeżeli są
wykonywane przez zakład ubezpieczeń:
ustalanie przyczyn i okoliczności zdarzeń losowych;
ustalanie wysokości szkód oraz rozmiaru odszkodowań oraz innych
świadczeń należnych uprawnionym z umów ubezpieczenia lub umów
gwarancji ubezpieczeniowych;
ustalanie wartości przedmiotu ubezpieczenia;
zm.<sup>8)</sup>), zwanej dalej „ustawą o funduszach inwestycyjnych”;
wykonywać działalność akwizycyjną na rzecz dobrowolnych funduszy
emerytalnych, o których mowa w ustawie z dnia 28 sierpnia 1997 r.
o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (Dz. U. z 2024 r. poz.
1113 oraz z 2025 r. poz. 1069 i 1216);
pośredniczyć w imieniu lub na rzecz instytucji finansowych, o których mowa
w ustawie z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach
kapitałowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 427 oraz z 2025 r. poz. 1216), innych niż
zakład ubezpieczeń, przy zawieraniu umów o zarządzanie pracowniczymi
planami kapitałowymi.
Przez działalność reasekuracyjną rozumie się wykonywanie czynności
związanych z przyjmowaniem ryzyka cedowanego przez zakład ubezpieczeń lub
przez zakład reasekuracji oraz dalsze cedowanie przyjętego ryzyka, w
szczególności:
zawieranie i wykonywanie umów reasekuracji czynnej i umów retrocesji lub
zlecanie zawierania umów retrocesji brokerom reasekuracyjnym
w rozumieniu ustawy z dnia 15 grudnia 2017 r. o dystrybucji ubezpieczeń
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1214 oraz z 2025 r. poz. 1069), zwanej dalej „ustawą
o dystrybucji ubezpieczeń”, a także wykonywanie tych umów;
składanie oświadczeń woli w sprawach roszczeń o odszkodowania lub inne
świadczenia należne z tytułu umów, o których mowa w pkt 1;
ustalanie składek i prowizji należnych z tytułu umów, o których mowa
w pkt 1;
prowadzenie kontroli przestrzegania przez cedentów warunków umów,
o których mowa w pkt 1.
Zakład ubezpieczeń nie może wykonywać innej działalności poza
działalnością ubezpieczeniową i bezpośrednio z nią związaną, z zastrzeżeniem
ust. 6 i 11 oraz art. 43 ust. 1.
Zakład reasekuracji nie może wykonywać innej działalności poza
działalnością reasekuracyjną i czynnościami bezpośrednio z nią związanymi.
Czynnościami bezpośrednio związanymi z działalnością reasekuracyjną są
w szczególności czynności wykonywane w zakresie doradztwa statystycznego,
doradztwa aktuarialnego, analizy ryzyka, badań na rzecz klientów, lokowania
środków zakładu reasekuracji, a także czynności zapobiegania powstawaniu lub
zmniejszenia skutków wypadków ubezpieczeniowych lub finansowanie tych
działań z funduszu prewencyjnego.
Zakład działający jako zakład ubezpieczeń i reasekuracji może wykonywać
również działalność, o której mowa w ust. 2 i 5.
Czynnościami ubezpieczeniowymi, o których mowa w ust. 1, są:
zawieranie umów ubezpieczenia, umów gwarancji ubezpieczeniowych lub
zlecanie ich zawierania uprawnionym pośrednikom ubezpieczeniowym
w rozumieniu ustawy o dystrybucji ubezpieczeń, a także wykonywanie tych
umów;
zawieranie umów reasekuracji lub zlecanie ich zawierania brokerom
reasekuracyjnym w rozumieniu ustawy o dystrybucji ubezpieczeń, a także
wykonywanie tych umów, w zakresie cedowania ryzyka z umów
ubezpieczenia lub umów gwarancji ubezpieczeniowych (reasekuracja bierna);
składanie oświadczeń woli w sprawach roszczeń o odszkodowania lub inne
świadczenia należne z tytułu umów, o których mowa w pkt 1 i 2;
ustalanie składek i prowizji należnych z tytułu umów, o których mowa
w pkt 1 i 2;
ustanawianie, w drodze czynności cywilnoprawnych, zabezpieczeń
rzeczowych lub osobistych, jeżeli są one bezpośrednio związane
z zawieraniem umów, o których mowa w pkt 1 i 2.
Czynnościami ubezpieczeniowymi są również:
ocena ryzyka w ubezpieczeniach osobowych i ubezpieczeniach majątkowych
oraz w umowach gwarancji ubezpieczeniowych;
wypłacanie odszkodowań i innych świadczeń należnych z tytułu umów,
o których mowa w ust. 7 pkt 1 i 2;
przejmowanie i zbywanie przedmiotów lub praw nabytych przez zakład
ubezpieczeń w związku z wykonywaniem umowy ubezpieczenia lub umowy
gwarancji ubezpieczeniowej;
prowadzenie kontroli przestrzegania przez ubezpieczających lub
ubezpieczonych, zastrzeżonych w umowie lub w ogólnych warunkach
ubezpieczeń, obowiązków i zasad bezpieczeństwa odnoszących się do
przedmiotów objętych ochroną ubezpieczeniową;
prowadzenie postępowań regresowych oraz postępowań windykacyjnych
związanych z wykonywaniem:
umów ubezpieczenia i umów gwarancji ubezpieczeniowych,
umów reasekuracji w zakresie cedowania ryzyka z umów ubezpieczenia
i umów gwarancji ubezpieczeniowych;
lokowanie środków zakładu ubezpieczeń;
wykonywanie innych czynności przewidzianych dla zakładu ubezpieczeń
w odrębnych ustawach.
Czynnościami ubezpieczeniowymi są także następujące czynności, jeżeli są
wykonywane przez zakład ubezpieczeń:
ustalanie przyczyn i okoliczności zdarzeń losowych;
ustalanie wysokości szkód oraz rozmiaru odszkodowań oraz innych
świadczeń należnych uprawnionym z umów ubezpieczenia lub umów
gwarancji ubezpieczeniowych;
ustalanie wartości przedmiotu ubezpieczenia;
zapobieganie powstawaniu albo zmniejszenie skutków zdarzeń losowych oraz
finansowanie tych działań z funduszu prewencyjnego.
Art. 47.
zmienionyZakład ubezpieczeń i zakład reasekuracji stosują odpowiednie oraz
współmierne systemy, zasoby i procedury pozwalające na zachowanie ciągłości
i regularności działania, w tym opracowują plany awaryjne.
W celu realizacji zadań, o których mowa w ust. 1, zakład ubezpieczeń
i zakład reasekuracji ustanawiają także sieci i systemy informatyczne oraz
zarządzają nimi zgodnie z przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego
i Rady (UE) 2022/2554 z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie operacyjnej
odporności cyfrowej sektora finansowego i zmieniającego rozporządzenia (WE)
nr 1060/2009, (UE) nr 648/2012, (UE) nr 600/2014, (UE) nr 909/2014 oraz (UE)
2016/1011 (Dz. Urz. UE L 333 z 27.12.2022, str. 1, z późn. zm.<sup>8)</sup>).zm.<sup>9)</sup>).
Przepisu ust. 2 nie stosuje się do zakładów ubezpieczeń, które spełniają
warunki, o których mowa w art. 101 ust. 1 i art. 109 ust. 1. Przepisy art. 101 ust. 2
i 4 oraz art. 109 ust. 3 stosuje się odpowiednio.
Art. 484.
zmienionyPrzepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 13 ust. 6, art. 22
ust. 6, art. 26 ust. 2, art. 35b ust. 3, art. 166 ust. 1, art. 166 ust. 3 oraz art. 174 ust. 2
ustawy uchylanej w art. 503 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów
wykonawczych wydanych na podstawie art. 23 ust. 8, art. 38 ust. 9, art. 43 ust. 3,
art. 72 ust. 1 i 2, art. 84 ust. 3 i art. 337 ust. 2, nie dłużej jednak niż przez
12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
Przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 6 lit. a ustawy
zmienianej w art. 446<sup>14)</sup>446<sup>16)</sup> zachowują moc do dnia wejścia w życie nowych
przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 6 lit. a ustawy
zmienianej w art. 446<sup>14)</sup>,446<sup>16)</sup>, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy od dnia wejścia
w życie ustawy.
Art. 502.
zmienionyW terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy zakład
ubezpieczeń poinformuje uprawnionego z umowy ubezpieczenia, o której mowa
w art. 4 pkt 1 lub 2 ustawy zmienianej w art. 455<sup>15)</sup>,455<sup>17)</sup>, o możliwości wyczerpania się
określonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej, jeżeli łączna kwota
wypłaconych odszkodowań lub innych świadczeń, przekroczyła przed dniem
wejścia w życie ustawy, 80 % określonej w umowie ubezpieczenia sumy
gwarancyjnej.
Przekazując informację, o której mowa w ust. 1, zakład ubezpieczeń
poinformuje jednocześnie uprawnionego z umowy ubezpieczenia o możliwości
wytoczenia do właściwego sądu powództwa o ukształtowanie stosunku prawnego
wynikającego z umowy ubezpieczenia, o której mowa w art. 4 pkt 1 lub 2 ustawy
zmienianej w art. 455<sup>15)</sup>,455<sup>17)</sup>, na podstawie art. 357<sup>1</sup> ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r.
– Kodeks cywilny.
Art. 504.
zmienionyUstawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., z wyjątkiem:
art. 478, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia<sup>16)</sup>;ogłoszenia<sup>18)</sup>;
art. 3 ust. 1 pkt 4, 5, 12, 17, 21, 23–25, 29, 32, 44 i 48 oraz ust. 6 i 7, art. 44,
art. 374–377, art. 387, art. 390, art. 395, art. 397, art. 398, art. 404, art. 405,
art. 416–418, art. 464 pkt 1 lit. a – w zakresie art. 3 pkt 2a lit. c, oraz art. 500,
które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
art. 18, art. 19 i art. 21, które wchodzą w życie z dniem 1 kwietnia 2016 r.;
art. 4 ust. 11 pkt 3, który wchodzi w życie z dniem 1 sierpnia 2016 r.;
art. 291, art. 335 ust. 7 i 8, art. 410 ust. 5 i 6 oraz art. 412 ust. 5, które wchodzą
w życie z dniem 1 stycznia 2019 r.
Art. 53.
zmienionyCzłonkiem zarządu zakładu ubezpieczeń lub zakładu reasekuracji
nie może być osoba będąca członkiem organu zarządzającego:
towarzystwa funduszy inwestycyjnych lub zarządzającego ASI w rozumieniu
ustawy o funduszach inwestycyjnych prowadzącego działalność na podstawie
zezwolenia;
podmiotu prowadzącego działalność maklerską w rozumieniu ustawy z dnia
29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2024 r. poz.
722, z późn. zm.<sup>9)</sup>) zm.<sup>10)</sup>) lub inną działalność w zakresie obrotu instrumentami
finansowymi w rozumieniu tej ustawy;
powszechnego towarzystwa emerytalnego;
banku.
Członkiem zarządu zakładu ubezpieczeń nie może być osoba będąca
członkiem zarządu zakładu reasekuracji.
Art. 70.
zmienionyTworzy się Komisję.
Osoby wchodzące w skład Komisji powołuje i odwołuje minister właściwy
do spraw instytucji finansowych na wniosek organu nadzoru.
Komisja składa się z:
przewodniczącego Komisji;
zastępcy przewodniczącego Komisji;
sekretarza Komisji;
siedmiu członków Komisji.
W skład Komisji wchodzą osoby posiadające wiedzę z zakresu matematyki
ubezpieczeniowej, finansowej i statystyki.
Do zadań Komisji należy w szczególności:
przygotowywanie testów egzaminacyjnych;
przeprowadzanie egzaminów aktuarialnych;
rozpatrywanie odwołań od wyników egzaminów, składanych przez jego
uczestników;
uznawanie, na wniosek jednostek organizacyjnych uczelni uprawnionych do
nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych,
matematycznych lub fizycznych, po zasięgnięciu opinii ogólnopolskich
organizacji aktuariuszy, studiów wyższych ukończonych w Rzeczypospolitej
Polskiej lub zagranicznych studiów wyższych uznawanych w Rzeczy-
pospolitej Polskiej za równorzędne, które zakresem kształcenia obejmują
zakres egzaminu aktuarialnego lub częściowy zakres egzaminu aktuarialnego,
oraz cofanie tego uznania.
Za udział w przeprowadzeniu egzaminu aktuarialnego, udział
w posiedzeniu Komisji oraz za przygotowanie zadań egzaminacyjnych osobom
wchodzącym w skład Komisji przysługuje wynagrodzenie.
Obsługę Komisji zapewnia Urząd.
W przypadku uznania przez Komisję studiów wyższych, o którym mowa
w ust. 5 pkt 4, Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego zawiera z uczelnią
umowę, o której mowa w art. 61 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkol-
nictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.<sup>10)</sup>).zm.<sup>11)</sup>).