Historia zmian - 22 lipca 2026
o finansach publicznych
PoPrzed
Art. 112d.
zmienionyPrzepisów art. 112aa nie stosuje się w przypadku:
wprowadzenia stanu wojennego;
wprowadzenia stanu wyjątkowego na całym terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej;
wprowadzenia stanu klęski żywiołowej na całym terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej;
ogłoszenia stanu epidemii na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej;
wystąpienia znacznego spowolnienia gospodarczego.
Przez znaczne spowolnienie gospodarcze, o którym mowa w ust. 1 pkt 5,
rozumie się sytuację, kiedy prognozowana w uzasadnieniu:
projektu ustawy budżetowej na rok, na który jest obliczana kwota wydatków,
o której mowa w art. 112aa ust. 1, przedłożonego Sejmowi lub
projektu ustawy zmieniającej ustawę budżetową na rok, na który jest
obliczana kwota wydatków, o której mowa w art. 112aa ust. 1, przedłożonego
Sejmowi
– roczna dynamika wartości produktu krajowego brutto w cenach stałych jest
mniejsza o więcej niż dwa punkty procentowe od wskaźnika średniookresowej
dynamiki wartości produktu krajowego brutto w cenach stałych WPKB<sup>n</sup>, o którym
mowa w art. 112aa ust. 1, określonego w uzasadnieniu projektu ustawy budżetowej
na ostatni rok, na który w projekcie ustawy budżetowej określono kwotę wydatków
obliczoną zgodnie z art. 112aa ust. 1, przedłożonego Sejmowi.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku, gdy opinia, o której mowa w
art. 112da ust. 1, jest negatywna.
W przypadkach, o których mowa w ust. 1, Minister Finansów oblicza
kwotę wydatków, o której mowa w art. 112aa ust. 1.
Po roku, w którym zastosowano przepis ust. 1, do roku poprzedzającego
rok, o którym mowa w ust. 4, kwota wydatków, o której mowa w art. 112aa ust. 1,
jest obliczana według wzoru:
WYDs+i = WYD<sup>n</sup> + <sup>k</sup> <sup>−</sup><sup>i</sup>
k (S<sup>s</sup> + S′<sup>s</sup>)
w którym poszczególne symbole oznaczają:
WYDs+i<sup>S</sup>WYDs+i – kwota wydatków, o której mowa w art. 112aa ust. 1, powiększona
o sumę skutków finansowych związanych ze stanem, o którym mowa
w ust. 1,
WYD<sup>n</sup> – kwota wydatków, o której mowa w art. 112aa ust. 1,
n – rok, na który jest obliczana kwota wydatków, o której mowa
w art. 112aa ust. 1,
s – rok zastosowania przepisu ust. 1,
i – kolejne lata po roku, w którym zastosowano przepis ust. 1, przy
czym i = {1, 2, 3},
k – rok, w którym kwota wydatków będzie obliczona zgodnie
z art. 112aa ust. 1, licząc od roku następującego po roku, w którym
zastosowano przepis ust. 1, przy czym k = {2, 3, 4},
Ss – suma prognozowanych w uzasadnieniu projektu ustawy
budżetowej na rok s przedłożonego Sejmowi lub w uzasadnieniu
projektu ustawy zmieniającej ustawę budżetową na rok s
przedłożonego Sejmowi skutków finansowych po stronie dochodów
i wydatków wynikających z działań dyskrecjonalnych bezpośrednio
nakierowanych na powstrzymanie skutków stanu, o którym mowa
w ust. 1, i walkę z tymi skutkami oraz na bezpośrednie wsparcie
dotkniętych nim podmiotów,
S′s – korekta sumy skutków finansowych po stronie dochodów
i wydatków poniesionych w roku s wynikających z działań
dyskrecjonalnych bezpośrednio nakierowanych na powstrzymanie
skutków stanu, o którym mowa w ust. 1, i walkę z tymi skutkami oraz
na bezpośrednie wsparcie dotkniętych nim podmiotów, wynikająca ze
sprawozdania z wykonania ustawy budżetowej na rok s albo 0
w pozostałych przypadkach.
Rokiem, w którym kwota wydatków będzie obliczana zgodnie z art. 112aa
ust. 1, licząc od roku następującego po roku zastosowania przepisu ust. 1, jest rok:
drugi – jeżeli średnia dynamika wartości produktu krajowego brutto w cenach
stałych w roku s, o którym mowa w ust. 3, oraz roku następującym po roku s,
o którym mowa w ust. 3, prognozowana w uzasadnieniu projektu ustawy
budżetowej na rok n, o którym mowa w ust. 3, przedłożonego Sejmowi lub w
uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej ustawę budżetową na rok n, o
którym mowa w ust. 3, przedłożonego Sejmowi nie jest mniejsza o więcej niż
dwa punkty procentowe od wskaźnika średniookresowej dynamiki wartości
produktu krajowego brutto w cenach stałych WPKB<sup>n</sup>, o którym mowa w art.
112aa ust. 1, określonego w uzasadnieniu projektu ustawy budżetowej na
ostatni rok, w którym nie zastosowano przepisu ust. 1, przedłożonego
Sejmowi, albo
trzeci – jeżeli średnia dynamika wartości produktu krajowego brutto w cenach
stałych w roku s, o którym mowa w ust. 3, oraz roku następującym po roku s,
o którym mowa w ust. 3, prognozowana w uzasadnieniu projektu ustawy
budżetowej na rok n, o którym mowa w ust. 3, przedłożonego Sejmowi lub w
uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej ustawę budżetową na rok n, o
którym mowa w ust. 3, przedłożonego Sejmowi jest mniejsza o więcej niż dwa
punkty procentowe od wskaźnika średniookresowej dynamiki wartości
produktu krajowego brutto w cenach stałych WPKB<sup>n</sup>, o którym mowa w art.
112aa ust. 1, określonego w uzasadnieniu projektu ustawy budżetowej na
ostatni rok, w którym nie zastosowano przepisu ust. 1, przedłożonego
Sejmowi, oraz jeżeli średnia dynamika wartości produktu krajowego brutto w
cenach stałych w roku s, o którym mowa w ust. 3, oraz dwóch latach
następujących po roku s, o którym mowa w ust. 3, prognozowana w
uzasadnieniu projektu ustawy budżetowej na rok n, o którym mowa w ust. 3,
przedłożonego Sejmowi lub w uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej
ustawę budżetową na rok n, o którym mowa w ust. 3, przedłożonego Sejmowi,
nie jest mniejsza o więcej niż dwa punkty procentowe od wskaźnika
średniookresowej dynamiki wartości produktu krajowego brutto w cenach
stałych WPKB<sup>n</sup>, o którym mowa w art. 112aa ust. 1, określonego w
uzasadnieniu projektu ustawy budżetowej na ostatni rok, w którym nie
zastosowano przepisu ust. 1, przedłożonego Sejmowi, albo
czwarty – w pozostałych przypadkach.
Po roku, w którym zastosowano przepis ust. 1, do roku poprzedzającego
rok, o którym mowa w ust. 4, limit wydatków, o którym mowa w art. 112aa ust. 3,
oblicza się z uwzględnieniem kwoty wydatków, o której mowa w ust. 3.
Obliczając kwotę wydatków, o której mowa w ust. 3 oraz art. 112aa ust. 1,
roczną dynamikę wartości produktu krajowego brutto w cenach stałych w roku s, o
którym mowa w ust. 3, oraz latach i, o których mowa w ust. 3, zastępuje się
wskaźnikiem średniookresowej dynamiki wartości produktu krajowego brutto w
cenach stałych WPKB<sup>n</sup>, o którym mowa w art. 112aa ust. 1, określonym w
uzasadnieniu projektu ustawy budżetowej na ostatni rok przed rokiem zastosowania
przepisu ust. 1, przedłożonego Sejmowi, z dokładnością do setnych części
procentu.
Obliczając kwotę wydatków, o której mowa w art. 112aa ust. 1, na rok, w
którym zastosowano przepis ust. 1, i lata następujące po tym roku, do roku
poprzedzającego rok, o którym mowa w ust. 4, nie stosuje się korekty kwoty
wydatków K<sup>n</sup>, o której mowa w art. 112aa ust. 1.
(uchylony)
Art. 5.
zmienionyŚrodkami publicznymi są:
dochody publiczne;
środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi
środki z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego
Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA);
środki, o których mowa w art. 3b ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach
prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2025 r. poz. 198);
środki, o których mowa w art. 202 ust. 4;
środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi, inne niż
wymienione w pkt 2;
przychody budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego
oraz innych jednostek sektora finansów publicznych pochodzące:
ze sprzedaży papierów wartościowych,
z prywatyzacji majątku Skarbu Państwa oraz majątku jednostek
samorządu terytorialnego,
ze spłat pożyczek i kredytów udzielonych ze środków publicznych,
z otrzymanych pożyczek i kredytów,
z innych operacji finansowych;
przychody jednostek sektora finansów publicznych pochodzące
z prowadzonej przez nie działalności oraz pochodzące z innych źródeł.
Do przychodów budżetu państwa, o których mowa w ust. 1 pkt 4 lit. e,
zalicza się także środki przekazane z rachunków depozytowych Ministra Finansów,
o których mowa w art. 83a, na inne rachunki Ministra Finansów.
Dochodami publicznymi są:
daniny publiczne, do których zalicza się: podatki, składki, opłaty, wpłaty
z zysku przedsiębiorstw państwowych i jednoosobowych spółek Skarbu
Państwa oraz banków państwowych, a także inne świadczenia pieniężne,
których obowiązek ponoszenia na rzecz państwa, jednostek samorządu
terytorialnego, państwowych funduszy celowych oraz innych jednostek
sektora finansów publicznych wynika z odrębnych ustaw;
inne dochody budżetu państwa, jednostek samorządu terytorialnego oraz
innych jednostek sektora finansów publicznych należne na podstawie
odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych;
wpływy ze sprzedaży wyrobów i usług świadczonych przez jednostki sektora
finansów publicznych;
dochody z mienia jednostek sektora finansów publicznych, do których zalicza
się w szczególności:
wpływy z umów najmu, dzierżawy i innych umów o podobnym
charakterze,
odsetki od środków na rachunkach bankowych,
odsetki od udzielonych pożyczek i od posiadanych papierów
wartościowych,
dywidendy z tytułu posiadanych praw majątkowych;
spadki, zapisy i darowizny w postaci pieniężnej na rzecz jednostek sektora
finansów publicznych;
odszkodowania należne jednostkom sektora finansów publicznych;
kwoty uzyskane przez jednostki sektora finansów publicznych z tytułu
udzielonych poręczeń i gwarancji;
dochody ze sprzedaży majątku, rzeczy i praw, niestanowiące przychodów
w rozumieniu ust. 1 pkt 4 lit. a i b.
Do środków, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zalicza się:
środki pochodzące z funduszy strukturalnych, Funduszu Spójności, Funduszu
na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, Europejskiego Funduszu Rybackiego,
Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz Europejskiego
Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, z wyłączeniem środków,
o których mowa w pkt 5 lit. a i b;
niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa
członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA),
z wyłączeniem środków, o których mowa w pkt 5 lit. c i d:
Norweskiego Mechanizmu Finansowego,
Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego,
Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy;
środki przeznaczone na realizację programów przedakcesyjnych oraz
Programu Środki Przejściowe;
środki na realizację wspólnej polityki rolnej;
środki przeznaczone na realizację:
programów w ramach celu Europejska Współpraca Terytorialna oraz
celu Europejska Współpraca Terytorialna (Interreg),
programów, o których mowa w rozporządzeniu Parlamentu
Europejskiego i Rady (WE) nr 1638/2006 z dnia 24 października 2006 r.
określającym przepisy ogólne w sprawie ustanowienia Europejskiego
Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa (Dz. Urz. UE L 310 z 09.11.2006,
str. 1) oraz programów Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa,
Norweskiego Mechanizmu Finansowego 2004–2009,
Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego
2004–2009,
inwestycji finansowanych ze środków wsparcia o charakterze
bezzwrotnym, o którym mowa w rozporządzeniu Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2021/241 z dnia 12 lutego 2021 r.
ustanawiającym Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania
Odporności (Dz. Urz. UE L 57 z 18.02.2021, str. 17, z późn. zm.<sup>2)</sup>),
związanych z wniesieniem wkładu państwa członkowskiego do
programów zarządzanych centralnie przez Komisję Europejską;
środki przeznaczone na realizację Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi
młodych 2014–2020;
Środki Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym i środki
Europejskiego Funduszu Społecznego Plus przeznaczonego na zwalczanie
deprywacji materialnej;
środki pochodzące z instrumentu „Łącząc Europę”, o którym mowa
w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1316/2013
z dnia 11 grudnia 2013 r. ustanawiającym instrument „Łącząc Europę”,
zmieniającym rozporządzenie (UE) nr 913/2010 oraz uchylającym
rozporządzenia (WE) nr 680/2007 i (WE) nr 67/2010 (Dz. Urz. UE L 348
z 20.12.2013, str. 129, z późn. zm.<sup>3)</sup>), oraz środki pochodzące z instrumentu
„Łącząc Europę”, o którym mowa w rozporządzeniu Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2021/1153 z dnia 7 lipca 2021 r. ustanawiającym
instrument „Łącząc Europę” i uchylającym rozporządzenia (UE)
nr 1316/2013 i (UE) nr 283/2014 (Dz. Urz. UE L 249 z 14.07.2021, str. 38);
środki pochodzące z Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania
Odporności, przeznaczone na wsparcie o charakterze bezzwrotnym, o którym
mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/241
z dnia 12 lutego 2021 r. ustanawiającym Instrument na rzecz Odbudowy
i Zwiększania Odporności, z wyłączeniem środków, o których mowa
w pkt 5 lit. e;
inne środki.
Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, środki publiczne
niezaliczane do środków, o których mowa w ust. 3 pkt 5c i 6, oraz termin,
finansowe, odsetki i inne przychody, a także zyski, o których mowa
w art. 50d ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju
obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na
rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów
Wiejskich na lata 2014–2020 (Dz. U. z 2023 r. poz. 2298 oraz z 2026 r.
poz. 680);
środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi, inne niż
wymienione w pkt 2;
przychody budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego
oraz innych jednostek sektora finansów publicznych pochodzące:
ze sprzedaży papierów wartościowych,
z prywatyzacji majątku Skarbu Państwa oraz majątku jednostek
samorządu terytorialnego,
ze spłat pożyczek i kredytów udzielonych ze środków publicznych,
z otrzymanych pożyczek i kredytów,
z innych operacji finansowych;
przychody jednostek sektora finansów publicznych pochodzące
z prowadzonej przez nie działalności oraz pochodzące z innych źródeł.
Do przychodów budżetu państwa, o których mowa w ust. 1 pkt 4 lit. e,
zalicza się także środki przekazane z rachunków depozytowych Ministra Finansów,
o których mowa w art. 83a, na inne rachunki Ministra Finansów.
Dochodami publicznymi są:
daniny publiczne, do których zalicza się: podatki, składki, opłaty, wpłaty
z zysku przedsiębiorstw państwowych i jednoosobowych spółek Skarbu
Państwa oraz banków państwowych, a także inne świadczenia pieniężne,
których obowiązek ponoszenia na rzecz państwa, jednostek samorządu
terytorialnego, państwowych funduszy celowych oraz innych jednostek
sektora finansów publicznych wynika z odrębnych ustaw;
inne dochody budżetu państwa, jednostek samorządu terytorialnego oraz
innych jednostek sektora finansów publicznych należne na podstawie
odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych;
wpływy ze sprzedaży wyrobów i usług świadczonych przez jednostki sektora
finansów publicznych;
dochody z mienia jednostek sektora finansów publicznych, do których zalicza
się w szczególności:
wpływy z umów najmu, dzierżawy i innych umów o podobnym
charakterze,
odsetki od środków na rachunkach bankowych,
odsetki od udzielonych pożyczek i od posiadanych papierów
wartościowych,
dywidendy z tytułu posiadanych praw majątkowych;
spadki, zapisy i darowizny w postaci pieniężnej na rzecz jednostek sektora
finansów publicznych;
odszkodowania należne jednostkom sektora finansów publicznych;
kwoty uzyskane przez jednostki sektora finansów publicznych z tytułu
udzielonych poręczeń i gwarancji;
dochody ze sprzedaży majątku, rzeczy i praw, niestanowiące przychodów
w rozumieniu ust. 1 pkt 4 lit. a i b.
Do środków, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zalicza się:
środki pochodzące z funduszy strukturalnych, Funduszu Spójności, Funduszu
na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, Europejskiego Funduszu Rybackiego,
Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz Europejskiego
Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, z wyłączeniem środków,
o których mowa w pkt 5 lit. a i b;
niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa
członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA),
z wyłączeniem środków, o których mowa w pkt 5 lit. c i d:
Norweskiego Mechanizmu Finansowego,
Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego,
Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy;
środki przeznaczone na realizację programów przedakcesyjnych oraz
Programu Środki Przejściowe;
środki na realizację wspólnej polityki rolnej;
środki przeznaczone na realizację:
programów w ramach celu Europejska Współpraca Terytorialna oraz
celu Europejska Współpraca Terytorialna (Interreg),
programów, o których mowa w rozporządzeniu Parlamentu
Europejskiego i Rady (WE) nr 1638/2006 z dnia 24 października 2006 r.
określającym przepisy ogólne w sprawie ustanowienia Europejskiego
Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa (Dz. Urz. UE L 310 z 09.11.2006,
str. 1) oraz programów Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa,
Norweskiego Mechanizmu Finansowego 2004–2009,
Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego
2004–2009,
inwestycji finansowanych ze środków wsparcia o charakterze
bezzwrotnym, o którym mowa w rozporządzeniu Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2021/241 z dnia 12 lutego 2021 r.
ustanawiającym Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania
Odporności (Dz. Urz. UE L 57 z 18.02.2021, str. 17, z późn. zm.<sup>2)</sup>),
związanych z wniesieniem wkładu państwa członkowskiego do
programów zarządzanych centralnie przez Komisję Europejską;
środki przeznaczone na realizację Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi
młodych 2014–2020;
Środki Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym i środki
Europejskiego Funduszu Społecznego Plus przeznaczonego na zwalczanie
deprywacji materialnej;
środki pochodzące z instrumentu „Łącząc Europę”, o którym mowa
w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1316/2013
z dnia 11 grudnia 2013 r. ustanawiającym instrument „Łącząc Europę”,
zmieniającym rozporządzenie (UE) nr 913/2010 oraz uchylającym
rozporządzenia (WE) nr 680/2007 i (WE) nr 67/2010 (Dz. Urz. UE L 348
z 20.12.2013, str. 129, z późn. zm.<sup>3)</sup>), oraz środki pochodzące z instrumentu
„Łącząc Europę”, o którym mowa w rozporządzeniu Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2021/1153 z dnia 7 lipca 2021 r. ustanawiającym
instrument „Łącząc Europę” i uchylającym rozporządzenia (UE)
nr 1316/2013 i (UE) nr 283/2014 (Dz. Urz. UE L 249 z 14.07.2021, str. 38);
środki pochodzące z Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania
Odporności, przeznaczone na wsparcie o charakterze bezzwrotnym, o którym
mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/241
z dnia 12 lutego 2021 r. ustanawiającym Instrument na rzecz Odbudowy
i Zwiększania Odporności, z wyłączeniem środków, o których mowa
w pkt 5 lit. e;
inne środki.
Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, środki publiczne
niezaliczane do środków, o których mowa w ust. 3 pkt 5c i 6, oraz termin,
w którym środki te powinny być wydatkowane, uwzględniając źródło ich
pochodzenia, przeznaczenie oraz beneficjentów tych środków.
(uchylony)