Historia zmian - 30 sierpnia 2026
o gospodarce nieruchomościami.
Data oznacza dzień, w którym PrawMi wykryło zmianę w tekście jednolitym ISAP - może różnić się od daty wejścia w życie nowelizacji.
PoPrzed
Art. 10.
zmienionyPrzepisy niniejszego działu stosuje się do nieruchomości stanowiącej
własność Skarbu Państwa oraz własność jednostek samorządu terytorialnego.
Przepisy dotyczące jednostek samorządu terytorialnego stosuje się
odpowiednio do związków tych jednostek oraz związków metropolitalnych.jednostek.
Przepisy dotyczące czynności cywilnoprawnych, dokonywanych między
Skarbem Państwa a jednostkami samorządu terytorialnego, stosuje się odpowiednio
do czynności cywilnoprawnych dokonywanych między tymi jednostkami.
Jeżeli nieruchomość jest przedmiotem współwłasności Skarbu Państwa lub
jednostek samorządu terytorialnego i osób trzecich, przepisy niniejszego działu
stosuje się wyłącznie do gospodarowania udziałem Skarbu Państwa lub jednostek
samorządu terytorialnego w tej nieruchomości.
Przepisy niniejszego działu stosuje się z uwzględnieniem przepisów o pomocy
publicznej.
Art. 177.
zmienionyUprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości
nadaje się osobie fizycznej, która:
posiada pełną zdolność do czynności prawnych;
nie była karana za przestępstwo przeciwko działalności instytucji państwowych
oraz samorządu terytorialnego, za przestępstwo przeciwko wymiarowi
sprawiedliwości, za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów,
za przestępstwo przeciwko mieniu, za przestępstwo przeciwko obrotowi
gospodarczemu, za przestępstwo przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami
wartościowymi lub za przestępstwo skarbowe;
posiada wyższe wykształcenie;
ukończyła studia podyplomowe w zakresie wyceny nieruchomości;
odbyła co najmniej 6-miesięczną praktykę zawodową w zakresie wyceny
nieruchomości;
przeszła z wynikiem pozytywnym postępowanie kwalifikacyjne, w tym złożyła
egzamin dający uprawnienia w zakresie szacowania nieruchomości.
Przebieg praktyki zawodowej, o której mowa w ust. 1 pkt 5, jest
rejestrowany w dzienniku praktyki zawodowej. Kandydat na rzeczoznawcę
majątkowego ponosi opłatę za wydanie dziennika praktyki zawodowej, w wysokości
nieprzekraczającej 3 % kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia
w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym wydanie dziennika praktyki
zawodowej, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na
podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych.
Obowiązek, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, nie dotyczy osoby, która posiada
dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku, którego program umożliwia
nabycie wiedzy i umiejętności w zakresie wyceny nieruchomości w takim stopniu, jak
program studiów podyplomowych w zakresie wyceny nieruchomości, co potwierdza
suplement do dyplomu lub zaświadczenie uczelni.
(uchylony)
Obowiązek, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, nie dotyczy osoby która:
odbyła praktykę w zakresie wyceny nieruchomości objętą programem studiów
w wymiarze jednego semestru, pod warunkiem, że praktyka była realizowana na
podstawie umowy dotyczącej praktyki zawartej między uczelnią a organizacją
zawodową rzeczoznawców majątkowych, lub
posiada udokumentowane dwuletnie doświadczenie zawodowe świadczące o
nabyciu wiedzy i umiejętności w zakresie wyceny nieruchomości w takim
stopniu jak osoby, które odbyły praktykę zawodową, o której mowa w ust. 1 pkt
5.
(uchylony)
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania
przestrzennego oraz mieszkalnictwa określi wzór zaświadczenia, o którym mowa
w ust. 2, w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego
2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.
(uchylony)
Art. 200.
zmienionyW sprawach stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, na podstawie
ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami
i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. poz. 464, z późn. zm.6)), z dniem 5 grudnia
1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych
urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki
Żywnościowej, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie, niezakończonych
przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się następujące zasady:
nabycie własności budynków, innych urządzeń i lokali następuje odpłatnie, jeżeli
obiekty te nie były wybudowane lub nabyte ze środków własnych tych osób lub
ich poprzedników prawnych;
nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności stwierdza w drodze
decyzji wojewoda – w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność
Skarbu Państwa lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta – w odniesieniu
do nieruchomości stanowiących własność gminy;
w decyzji, o której mowa w pkt 2, ustala się warunki użytkowania wieczystego,
z zachowaniem zasad określonych w art. 62 ustawy i w art. 236 Kodeksu
cywilnego, oraz kwotę należną za nabycie własności, a także sposób
zabezpieczenia wierzytelności określony w ust. 2;
na poczet ceny nabycia własności, o której mowa w pkt 3, zalicza się
zwaloryzowane opłaty poniesione z tytułu zarządu budynków, innych urządzeń
i lokali; przy nabyciu użytkowania wieczystego nie pobiera się pierwszej opłaty.
Nabycie własności oraz prawa użytkowania wieczystego, o którym mowa w
ust. 1 i 2, nie może naruszać praw osób trzecich.
Wierzytelności z tytułu nabycia własności budynków, innych urządzeń i lokali
przez osoby, o których mowa w ust. 1, podlegają zabezpieczeniu hipotecznemu na
użytkowaniu wieczystym gruntów lub wyodrębnionych częściach tych gruntów, które
te osoby nabyły. Hipoteka powstaje z dniem wpisu do księgi wieczystej. Wpis hipoteki
następuje po bezskutecznym upływie terminu na zaspokojenie wierzytelności,
wyznaczonego w decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 2. Przy zabezpieczeniu
hipotecznym stosuje się odpowiednio przepisy o księgach wieczystych i hipotece,
z zastrzeżeniem następujących zasad:
podstawą wpisu hipoteki jest decyzja, o której mowa w ust. 1 pkt 2;
wierzytelności zabezpieczone hipotecznie podlegają w chwili zapłaty
waloryzacji według zasad obowiązujących przy zwrocie wywłaszczonych
nieruchomości i nie podlegają oprocentowaniu;
w razie sprzedaży, wynajęcia, wydzierżawienia albo innego odpłatnego
udostępnienia nieruchomości lub ich części, na których dokonano
zabezpieczenia hipotecznego wierzytelności, wierzytelność staje się natychmiast
wymagalna w części równej korzyściom uzyskanym z tego tytułu; za korzyści te
uważa się przychody pomniejszone o koszty związane z zawarciem umowy;
w razie ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego, udział
w użytkowaniu wieczystym gruntów oraz udział we współwłasności części
wspólnych budynku związane z prawem własności tego lokalu są wolne od
hipoteki.
(uchylony)
Wierzytelności z tytułu nabycia własności budynków, innych urządzeń i lokali
wygasają z chwilą:
przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w spółkę z wyłącznym udziałem
Skarbu Państwa lub przekształcenia przedsiębiorstwa komunalnego
w jednoosobową spółkę gminy;
wydania zarządzenia o prywatyzacji bezpośredniej na podstawie ustawy z dnia
30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz. U. z 2016 r. poz. 981 iWierzytelności z tytułu nabycia własności budynków, innych urządzeń i lokali
przez osoby, o których mowa w ust. 1, podlegają zabezpieczeniu hipotecznemu na
użytkowaniu wieczystym gruntów lub wyodrębnionych częściach tych gruntów, które
te osoby nabyły. Hipoteka powstaje z dniem wpisu do księgi wieczystej. Wpis hipoteki
następuje po bezskutecznym upływie terminu na zaspokojenie wierzytelności,
wyznaczonego w decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 2. Przy zabezpieczeniu
hipotecznym stosuje się odpowiednio przepisy o księgach wieczystych i hipotece,
z zastrzeżeniem następujących zasad:
podstawą wpisu hipoteki jest decyzja, o której mowa w ust. 1 pkt 2;
wierzytelności zabezpieczone hipotecznie podlegają w chwili zapłaty
waloryzacji według zasad obowiązujących przy zwrocie wywłaszczonych
nieruchomości i nie podlegają oprocentowaniu;
w razie sprzedaży, wynajęcia, wydzierżawienia albo innego odpłatnego
udostępnienia nieruchomości lub ich części, na których dokonano
zabezpieczenia hipotecznego wierzytelności, wierzytelność staje się natychmiast
wymagalna w części równej korzyściom uzyskanym z tego tytułu; za korzyści te
uważa się przychody pomniejszone o koszty związane z zawarciem umowy;
w razie ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego, udział
w użytkowaniu wieczystym gruntów oraz udział we współwłasności części
wspólnych budynku związane z prawem własności tego lokalu są wolne od
hipoteki.
(uchylony)
Wierzytelności z tytułu nabycia własności budynków, innych urządzeń i lokali
wygasają z chwilą:
przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w spółkę z wyłącznym udziałem
Skarbu Państwa lub przekształcenia przedsiębiorstwa komunalnego
w jednoosobową spółkę gminy;
wydania zarządzenia o prywatyzacji bezpośredniej na podstawie ustawy z dnia
30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz. U. z 2016 r. poz. 981 i
1174.
Nabycie własności oraz prawa użytkowania wieczystego, o którym mowa w
ust. 1 i 2, nie może naruszać praw osób trzecich.
Windykację należności, o których mowa w ust. 2 pkt 3, prowadzi właściwy
organ.
Art. 73.
zmienionyJeżeli nieruchomość gruntowa została oddana w użytkowanie
wieczyste na więcej niż jeden cel, stawkę procentową opłaty rocznej przyjmuje się dla
celu podstawowego, na który nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste.
Jeżeli po oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste nastąpi
trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości, powodująca zmianę celu
użytkowania wieczystego, z wnioskiem o zmianę celu użytkowania wieczystego
występuje właściwy organ albo użytkownik wieczysty.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do udziału w prawie użytkowania
wieczystego nieruchomości gruntowej, w przypadku:
ustanowienia odrębnej własności lokalu, którego przeznaczenie jest inne, niż cel
podstawowy, użytkowania wieczystego, lub
zmiany sposobu korzystania z lokalu.
Z wnioskiem o zmianę celu użytkowania wieczystego nieruchomości
gruntowej użytkownik wieczysty może wystąpić również w przypadku, gdy
proponowana zmiana jest zgodna:
z przeznaczeniem nieruchomości ustalonym w obowiązującym miejscowym
planie zagospodarowania przestrzennego lub
z decyzją o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, lub
ze zgłoszeniem budowy lub przebudowy, wobec którego organ administracji
architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu, lub
4) z uchwałą o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej lub inwestycji
towarzyszącej podjętą na podstawie ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o ułatwieniach
w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji
towarzyszących (Dz. U. z 2025 r. poz. 1754), lub
z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 2b, w związku ze zmianą celu
użytkowania wieczystego ulegnie obniżeniu wysokość stawki procentowej opłaty
rocznej, strony mogą ustalić jednorazową opłatę na rzecz właściciela nieruchomości
niewyższą niż dwukrotność dotychczasowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania
wieczystego.
Właściwy organ przedstawia w formie pisemnego oświadczenia propozycję
zmiany celu użytkowania wieczystego oraz wyznacza termin na zajęcie pisemnego
stanowiska przez użytkownika wieczystego, niekrótszy niż 2 miesiące od dnia
otrzymania propozycji. Jeżeli użytkownik wieczysty nie zgadza się z proponowaną
zmianą celu użytkowania wieczystego lub nie przedstawił stanowiska, właściwy organ
może wnieść powództwo do sądu powszechnego właściwego ze względu na położenie
nieruchomości.
W przypadku złożenia przez użytkownika wieczystego wniosku, o którym
mowa w ust. 2 lub 2b, właściwy organ przedstawia pisemne stanowisko w terminie 2
miesięcy od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli organ nie zgadza się na zmianę celu
użytkowania wieczystego lub nie przedstawił stanowiska, użytkownik wieczysty może
wnieść powództwo do sądu powszechnego właściwego ze względu na położenie
nieruchomości.
Stawkę procentową opłaty rocznej przyjmuje się stosownie do celu
ustalonego na podstawie zgodnego oświadczenia stron albo orzeczenia sądu. Nowa
stawka opłaty obowiązuje od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym
została ustalona.
Przepisy ust. 2b i 2d–2f stosuje się również, w przypadku gdy cel
użytkowania wieczystego nie został dotychczas ustalony.
Właściwy organ może udzielić bonifikaty od pierwszej opłaty i opłat
rocznych, na podstawie odpowiednio zarządzenia wojewody albo uchwały rady lub
sejmiku. W zarządzeniu wojewody albo uchwale rady lub sejmiku określa się
w szczególności warunki udzielania bonifikat i wysokość stawek procentowych.
Bonifikaty te można stosować również do nieruchomości gruntowych oddanych
w użytkowanie wieczyste przed dniem 1 stycznia 1998 r.
Ustalone, zgodnie z art. 72 ust. 2 i 3 pkt 5, opłaty z tytułu użytkowania
wieczystego obniża się o 50 %, jeżeli nieruchomość gruntowa została wpisana do
rejestru zabytków. Właściwy organ może, za zgodą odpowiednio wojewody albo rady
lub sejmiku, podwyższyć lub obniżyć tę bonifikatę.
Wysokość pierwszej opłaty i opłat rocznych oraz udzielanych bonifikat
i sposób zapłaty tych opłat ustala się w umowie.
Właściwy organ wypowiada udzieloną bonifikatę, jeżeli osoba, której oddano
nieruchomość w użytkowanie wieczyste, przed upływem 10 lat, licząc od dnia
ustanowienia tego prawa, dokonała jego zbycia lub wykorzystała nieruchomość na
inne cele niż cele uzasadniające udzielenie bonifikaty. Przy wypowiedzeniu stosuje
się odpowiednio art. 78–81.
Przepisu ust. 6 nie stosuje się w przypadku zbycia:
na rzecz osoby bliskiej;
pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego;
pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego i Skarbem Państwa.