Historia zmian - 22 lipca 2026

o Instytucie Rozwoju Języka Polskiego im. świętego Maksymiliana Marii Kolbego

PoPrzed

Art. 11.

zmieniony
W skład Rady Instytutu wchodzą: jeden członek będący przedstawicielem Prezesa Rady Ministrów, powoływany i odwoływany przez Prezesa Rady Ministrów; jeden członek będący przedstawicielem ministra właściwego do spraw zagranicznych, powoływany i odwoływany przez tego ministra; jeden członek będący przedstawicielem ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, powoływany i odwoływany przez tego ministra; nie więcejniewięcej niż sześciu członków powoływanych i odwoływanych przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania. Członkiem Rady Instytutu może być osoba, która: wyróżnia się wiedzą, doświadczeniem zawodowym lub autorytetem dającymi rękojmię prawidłowej realizacji zadań Rady Instytutu; nie była skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Kadencja Rady Instytutu trwa cztery lata. Nie można pełnić funkcji członka Rady Instytutu przez więcej niż dwie kolejno po sobie następujące pełne kadencje. W przypadku upływu kadencji Rady Instytutu dotychczasowi członkowie pełnią swoje funkcje do dnia powołania członków do Rady Instytutu kolejnej kadencji.

Art. 20.

zmieniony
Tworzy się następujące fundusze Instytutu: fundusz statutowy; fundusz rezerwowy; fundusz stypendialny; zakładowy fundusz świadczeń socjalnych; inne fundusze, jeżeli obowiązek ich utworzenia wynika z odrębnych przepisów. Fundusz statutowy Instytutu stanowi równowartość netto środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz innych składników majątku, stanowiących wyposażenie Instytutu w dniu rozpoczęcia działalności. Zysk netto Instytutu powiększa fundusz rezerwowy. Stratę netto Instytutu pokrywa się z funduszu rezerwowego. Fundusz stypendialny tworzy się ze środków z dotacji podmiotowej, o której mowa w art. 17 ust. 2 pkt 1, w kwocie nie wyższejniewyższej niż 5 % tej dotacji. Fundusz stypendialny może zostać powiększony o środki przekazane Instytutowi na podstawie odrębnych umów o finansowanie lub dofinansowanie stypendiów. Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych tworzy się na zasadach określonych w ustawie z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 288).288 oraz z 2026 r. poz. 25).

Art. 22.

zmieniony
Instytut może ustanawiać i finansować stypendia ze środków z funduszu stypendialnego, o którym mowa w art. 20 ust. 1 pkt 3, dla osób należących do Polonii, Polaków zamieszkałych za granicą oraz osób nieposiadających polskiego pochodzenia. W skład komisji ekspertów, o której mowa w ust. 8, nie może zostać powołana osoba, wobec której zachodzą przesłanki określone w art. 24 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) dotyczące wyłączenia pracownika. Osoba wchodząca w skład komisji ekspertów, o której mowa w ust. 8, przed przystąpieniem do oceny wniosku, o którym mowa w ust. 4, składa Dyrektorowi Instytutu oświadczenie, że nie zachodzi żadna z okoliczności powodujących wyłączenie jej z udziału w ocenie wniosku oraz że nie zachodzą żadne okoliczności mogące budzić uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności względem osoby ubiegającej się o stypendium, o którym mowa w ust. 1. Osobom wchodzącym w skład komisji ekspertów, o której mowa w ust. 8, przysługuje wynagrodzenie ryczałtowe nieprzekraczające przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w czwartym kwartale roku poprzedniego, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, wypłacane na warunkach określonych w umowie zawartej z Dyrektorem Instytutu. Osobom wchodzącym w skład komisji ekspertów, o której mowa w ust. 8, będącym jednocześnie pracownikami Instytutu nie przysługuje dodatkowe wynagrodzenie. Dyrektor Instytutu cofa stypendium, o którym mowa w ust. 1, w przypadku gdy osoba, której przyznano stypendium nie zrealizowała zobowiązań określonych w umowie, o której mowa w ust. 7. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje stypendiów, o których mowa w ust. 1, szczegółowe warunki i tryb ich przyznawania, skład, zadania oraz tryb pracy komisji ekspertów, o której mowa w ust. 8, zakres informacji zawartych we wniosku, o którym mowa w ust. 4, oraz niezbędne elementy umowy, o której mowa w ust. 7, uwzględniając zaangażowanie kandydatów do stypendiów na rzecz podtrzymania polskiej tożsamości narodowej oraz więzi z Ojczyzną lub w naukę języka polskiego i rozwijanie osiągnięć stypendystów w tym zakresie, a także konieczność zapewnienia sprawnego i efektywnego wykonywania zadań Instytutu w zakresie przyznawania stypendiów. Stypendia, o których mowa w ust. 1, mogą otrzymać osoby zaangażowane na rzecz podtrzymywania polskiej tożsamości narodowej oraz więzi z Ojczyzną lub osoby zaangażowane na rzecz nauki języka polskiego. Dyrektor Instytutu ogłasza nabór wniosków o przyznanie stypendiów, o których mowa w ust. 1. Ogłoszenie zamieszcza się w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Instytutu. Dyrektor Instytutu przyznaje stypendium, o którym mowa w ust. 1, na wniosek osoby ubiegającej się o przyznanie stypendium złożony w ramach naboru, o którym mowa w ust. 3. Wniosek, o którym mowa w ust. 4, może być złożony za pośrednictwem podmiotu, o którym mowa w art. 24 ust. 1. Stypendium, o którym mowa w ust. 1, jest przyznawane na okres od jednego do dwunastu miesięcy i może być wypłacane w formie świadczenia jednorazowego lub świadczenia miesięcznego. Wysokość stypendium, o którym mowa w ust. 1, nie może być wyższa niż dwukrotność przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim roku kalendarzowym ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” pomnożonego przez liczbę miesięcy w okresie na jaki przyznano stypendium. do Polonii, Polaków zamieszkałych za granicą oraz osób nieposiadających polskiego pochodzenia. W skład komisji ekspertów, o której mowa w ust. 8, nie może zostać powołana osoba, wobec której zachodzą przesłanki określone w art. 24 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691) dotyczące wyłączenia pracownika. Osoba wchodząca w skład komisji ekspertów, o której mowa w ust. 8, przed przystąpieniem do oceny wniosku, o którym mowa w ust. 4, składa Dyrektorowi Instytutu oświadczenie, że nie zachodzi żadna z okoliczności powodujących wyłączenie jej z udziału w ocenie wniosku oraz że nie zachodzą żadne okoliczności mogące budzić uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności względem osoby ubiegającej się o stypendium, o którym mowa w ust. 1. Osobom wchodzącym w skład komisji ekspertów, o której mowa w ust. 8, przysługuje wynagrodzenie ryczałtowe nieprzekraczające przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w czwartym kwartale roku poprzedniego, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, wypłacane na warunkach określonych w umowie zawartej z Dyrektorem Instytutu. Osobom wchodzącym w skład komisji ekspertów, o której mowa w ust. 8, będącym jednocześnie pracownikami Instytutu nie przysługuje dodatkowe wynagrodzenie. Dyrektor Instytutu cofa stypendium, o którym mowa w ust. 1, w przypadku gdy osoba, której przyznano stypendium nie zrealizowała zobowiązań określonych w umowie, o której mowa w ust. 7. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje stypendiów, o których mowa w ust. 1, szczegółowe warunki i tryb ich przyznawania, skład, zadania oraz tryb pracy komisji ekspertów, o której mowa w ust. 8, zakres informacji zawartych we wniosku, o którym mowa w ust. 4, oraz niezbędne elementy umowy, o której mowa w ust. 7, uwzględniając zaangażowanie kandydatów do stypendiów na rzecz podtrzymania polskiej tożsamości narodowej oraz więzi z Ojczyzną lub w naukę języka polskiego i rozwijanie osiągnięć stypendystów w tym zakresie, a także konieczność zapewnienia sprawnego i efektywnego wykonywania zadań Instytutu w zakresie przyznawania stypendiów. Stypendia, o których mowa w ust. 1, mogą otrzymać osoby zaangażowane na rzecz podtrzymywania polskiej tożsamości narodowej oraz więzi z Ojczyzną lub osoby zaangażowane na rzecz nauki języka polskiego. Dyrektor Instytutu ogłasza nabór wniosków o przyznanie stypendiów, o których mowa w ust. 1. Ogłoszenie zamieszcza się w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Instytutu. Dyrektor Instytutu przyznaje stypendium, o którym mowa w ust. 1, na wniosek osoby ubiegającej się o przyznanie stypendium złożony w ramach naboru, o którym mowa w ust. 3. Wniosek, o którym mowa w ust. 4, może być złożony za pośrednictwem podmiotu, o którym mowa w art. 24 ust. 1. Stypendium, o którym mowa w ust. 1, jest przyznawane na okres od jednego do dwunastu miesięcy i może być wypłacane w formie świadczenia jednorazowego lub świadczenia miesięcznego. Wysokość stypendium, o którym mowa w ust. 1, nie może być wyższa niż dwukrotność przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim roku kalendarzowym ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” pomnożonego przez liczbę miesięcy w okresie na jaki przyznano stypendium. Dyrektor Instytutu przekazuje środki finansowe w ramach przyznanego stypendium, o którym mowa w ust. 1, na podstawie umowy. Do oceny wniosków, o których mowa w ust. 4, Dyrektor Instytutu powołuje komisję ekspertów. W skład komisji ekspertów, o której mowa w ust. 8, może zostać powołana osoba, która: wyróżnia się wiedzą i doświadczeniem w obszarze zadań realizowanych przez Instytut; korzysta z pełni praw publicznych; ma pełną zdolność do czynności prawnych; nie została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne lub umyślne przestępstwo skarbowe.

Art. 25b.

zmieniony
Składanie wniosków o przyznanie stypendiów, o których mowa w art. 22 ust. 4, oraz ofert w otwartym konkursie ofert i wniosków, o których mowa w art. 23 ust. 1, jest dokonywane za pośrednictwem systemu teleinformatycznego w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 20242025 r. poz. 307 i1703 1222),oraz z 2026 r. poz. 160), w którym są przetwarzane niezbędne dane do prawidłowego przebiegu procesu przyznawania stypendiów, o których mowa w art. 22 ust. 1, lub udzielenia wsparcia, o którym mowa w art. 23 ust. 1. Złożenie wniosków, o których mowa w art. 22 ust. 1, oraz ofert w otwartym konkursie ofert i wniosków, o których mowa w art. 23 ust. 1, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego odbywa się za pomocą konta w systemie założonego dla wnioskodawcy lub oferenta. Dyrektor Instytutu jest administratorem danych przetwarzanych w systemie teleinformatycznym, za pośrednictwem którego składane są wnioski o przyznanie stypendiów, o których mowa w art. 22 ust. 4, oraz oferty w otwartym konkursie ofert i wnioski, o których mowa w art. 23 ust. 1.

Art. 4.

zmieniony
Nadzór nad działalnością Instytutu sprawuje minister właściwy do spraw oświaty i wychowania. Nadzór, o którym mowa w ust. 1, obejmuje nadzór nad: zgodnością działań Instytutu z przepisami prawa i statutem; realizacją przez Instytut zadań, o których mowa w art. 3 ust. 2; prawidłowością wydatkowania środków publicznych. Kontrolę w ramach nadzoru, o którym mowa w ust. 1, przeprowadza się w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej (Dz. U. z 20202026 r. poz. 224).158). Dyrektor Instytutu i Rada Instytutu są obowiązani do realizacji zaleceń pokontrolnych wydanych w ramach realizacji nadzoru, o którym mowa w ust. 1.

Art. 4a.

zmieniony
W przypadku wprowadzenia na obszarze kraju albo jego części stanu nadzwyczajnego minister właściwy do spraw oświaty i wychowania może zlecić Instytutowi realizację zadań z zakresu oświaty i wychowania związanych z zapewnieniem dzieciom i młodzieży kształcenia i opieki na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej w okresie obowiązywania tego stanu oraz do 6 miesięcy po jego zakończeniu, w szczególności zadań w ramach programów i przedsięwzięć, o o których mowa w art. 90u ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 20242025 r. poz. 750,881 854i 1019 oraz z 2026 r. poz. 203 i 1473).319). Na realizację tych zadań Instytut otrzymuje dotację celową z części budżetu państwa, której dysponentem jest minister właściwy do spraw oświaty i wychowania. Przy realizacji zadań, o których mowa w ust. 1, Instytut może, na podstawie umów, współpracować z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2023 r. poz. 571 oraz z 20242025 r. poz. 834). 1338). Instytut realizuje zadania, o których mowa w ust. 1, samodzielnie lub zleca ich realizację podmiotom wyłonionym w drodze otwartego konkursu ofert lub w drodze naboru wniosków w trybie ciągłym.

Art. 5.

zmieniony
W celu realizacji zadań, o których mowa w art. 3 ust. 2, Instytut może tworzyć, za zgodą ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania udzieloną na wniosek Dyrektora Instytutu, oddziały zamiejscowe będące wyodrębnionymi jednostkami organizacyjnymi lub komórkami organizacyjnymi Instytutu, w tym mające siedzibę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W przypadku tworzenia oddziału zamiejscowego mającego siedzibę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Dyrektor Instytutu dodatkowo uzyskuje zgodę ministra właściwego do spraw zagranicznych. Wniosek o wyrażenie zgody, o której mowa w ust. 1, określa: zamierzony termin utworzenia oddziału zamiejscowego; proponowaną nazwę, siedzibę, właściwość rzeczową oraz miejscową oddziału zamiejscowego; uzasadnienie utworzenia oddziału zamiejscowego; informację o szacunkowych kosztach utworzenia i działalności oddziału zamiejscowego; wpływ utworzenia oddziału zamiejscowego na realizację zadań, o których mowa w art. 3 ust. 2. Oddziałem zamiejscowym kieruje kierownik powoływany i odwoływany przez Dyrektora Instytutu po uzyskaniu opinii ministra właściwego do spraw zagranicznych. Powołanie, o którym mowa w ust. 3, stanowi nawiązanie stosunku pracy na podstawie powołania w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 20232025 r. poz. 1465277, 807, 1423 i 1661 oraz z 20242026 r. poz. 87825 i 1222). 473). Organizację wewnętrzną oddziału zamiejscowego określa regulamin nadany przez Dyrektora Instytutu. Kierownik oddziału zamiejscowego mającego siedzibę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ustala najważniejsze kierunki działań z: ambasadorem Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, na terenie którego funkcjonuje oddział zamiejscowy; dyrektorem właściwego miejscowo instytutu polskiego będącego placówką podległą ministrowi właściwemu do spraw zagranicznych – jeżeli instytut polski funkcjonuje na terenie państwa, w którym funkcjonuje oddział zamiejscowy. Zamówienia publicznego na potrzeby własne oddziałów zamiejscowych Instytut może udzielić z wolnej ręki zgodnie z przepisami art. 213 i art. 217 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320),1320, z późn. zm.<sup>1)</sup>), jeżeli wartość tego zamówienia jest mniejsza niż progi unijne, o których mowa w art. 3 ust. 1 tej ustawy. Finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań Instytutu w części realizowanej przez oddziały zamiejscowe następuje ze środków, o których mowa w art. 17 ust. 2. Instytut może przekształcać i likwidować oddziały zamiejscowe za zgodą ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania udzieloną na wniosek Dyrektora Instytutu. W przypadku oddziału zamiejscowego mającego siedzibę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Dyrektor Instytutu dodatkowo uzyskuje opinię ministra właściwego do spraw zagranicznych dotyczącą zasadności jego przekształcenia lub likwidacji.

Art. 5a.

zmieniony
W celu realizacji zadań, o których mowa w art. 3 ust. 2, Instytut może tworzyć, za zgodą ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania udzieloną na wniosek Dyrektora Instytutu, po uprzednim poinformowaniu ministra właściwego do spraw zagranicznych, podmioty zależne będące jednostkami organizacyjnymi mającymi siedzibę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w formie prawnej i organizacyjnej zależnej od miejsca ich utworzenia, w tym w formie spółki kapitałowej, zwane dalej „podmiotami zależnymi”. Przepisów art. 45 i art. 49 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 20232025 r. poz. 1270,1483, z1844 późn.i zm.<sup>1)</sup>)1846 oraz z 2026 r. poz. 426, 635 i 680) nie stosuje się. Wniosek o wyrażenie zgody, o której mowa w ust. 1, określa zamierzony termin utworzenia i proponowaną siedzibę podmiotu zależnego, a także zawiera informacje o zamierzonej formie prawnej i organizacyjnej podmiotu zależnego oraz uzasadnienie utworzenia podmiotu zależnego. Podmiotem zależnym kieruje kierownik. Obsady stanowiska kierownika dokonuje Dyrektor Instytutu w formie zgodnej ze statusem prawnym podmiotu zależnego. Instytut może wyposażyć tworzony podmiot zależny ze swojego mienia w środki niezbędne do prowadzenia działalności. Do zamówień publicznych na dostawy, usługi lub roboty budowlane na potrzeby podmiotów zależnych nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych. Finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań Instytutu w części realizowanej przez podmioty zależne może następować ze środków, o których mowa w art. 17 ust. 2. Instytut może przekształcać i likwidować, za zgodą ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, podmioty zależne.

Art. 7.

zmieniony
Dyrektora Instytutu powołuje minister właściwy do spraw oświaty i wychowania po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw zagranicznych oraz ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. Kadencja Dyrektora Instytutu trwa pięć lat. Nie można pełnić funkcji Dyrektora Instytutu przez więcej niż dwie kolejno następujące po sobie pełne kadencje. Dyrektorem Instytutu może być osoba, która: korzysta z pełni praw publicznych; posiada pełną zdolność do czynności prawnych; posiada wykształcenie wyższe; posiada potwierdzoną znajomość języka angielskiego na poziomie co najmniej B2; nie była ukarana karą dyscyplinarną; nie była skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe; nie została ukarana zakazem pełnienia funkcji związanych z dysponowaniem środkami publicznymi, o którym mowa w art. 31 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 20242025 r. poz. 104);1484); w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. nie pracowała i nie służyła w organach bezpieczeństwa państwa w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944–1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 20242025 r. poz. 273 i 834)1519) oraz nie współpracowała z tymi organami. Przed powołaniem na stanowisko Dyrektora Instytutu osoba powoływana składa oświadczenie o spełnieniu wymagań, o których mowa w ust. 2, a w przypadku osoby urodzonej przed dniem 1 sierpnia 1972 r. – także oświadczenie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944–1990 oraz treści tych dokumentów, albo informację, o której mowa w art. 7 ust. 3a tej ustawy. Powołanie, o którym mowa w ust. 1, stanowi nawiązanie stosunku pracy na podstawie powołania w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy. Wynagrodzenie Dyrektora Instytutu ustala minister właściwy do spraw oświaty i wychowania zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2136).

Art. 8.

zmieniony
Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania odwołuje Dyrektora Instytutu przed upływem kadencji w przypadku: złożenia rezygnacji; zaprzestania spełniania któregokolwiek z warunków, o których mowa w art. 7 ust. 2 pkt 1, 2 lub 5–7; złożenia niezgodnego z prawdą oświadczenia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944–1990 oraz treści tych dokumentów, albo informacji, o której mowa w art. 7 ust. 3a tej ustawy, stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem sądu. (uchylony) Odwołanie następuje z dniem określonym w akcie odwołania. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, minister właściwy do spraw oświaty i wychowania powierza zastępcy Dyrektora Instytutu pełnienie obowiązków Dyrektora Instytutu na okres nie dłuższyniedłuższy niż trzy miesiące, z możliwością jednorazowego przedłużenia tego okresu o kolejne trzy miesiące.
Wróć do historii zmian