Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela.
Dz.U. 1982 poz. 19
Zobacz w ISAP →Rozdział 1. Postanowienia wstępne
Przepisów ustawy nie stosuje się do żołnierzy w czynnej służbie wojskowej oraz funkcjonariuszy Policji i pożarnictwa:
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
(uchylony)
Rozdział 2. Obowiązki nauczycieli
Nauczyciel obowiązany jest:
Organy uprawnione do sprawowania nadzoru pedagogicznego oraz zasady sprawowania tego nadzoru określają odrębne przepisy.
Rozdział 3. Wymagania kwalifikacyjne
Rozdział 3a. Awans zawodowy nauczycieli
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
Rozdział 3b. Awans zawodowy nauczycieli szkół za granicą
Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania określi, w drodze rozporządzenia:
Rozdział 4. Nawiązanie, zmiana i rozwiązanie stosunku pracy
Dyrektor szkoły nawiązuje z nauczycielem stosunek pracy odpowiednio na podstawie umowy o pracę lub mianowania na stanowisku zgodnym z posiadanymi przez nauczyciela kwalifikacjami oraz zgodnie z posiadanym przez nauczyciela stopniem awansu zawodowego.
(uchylony)
Stosunek pracy na podstawie mianowania nawiązuje się z dniem określonym w akcie mianowania, a jeżeli tego dnia nie określono – z dniem doręczenia tego aktu.
Przy nadawaniu stopnia nauczyciela mianowanego nauczyciel składa ślubowanie, potwierdzając je podpisem, według następującej roty: „Ślubuję rzetelnie pełnić mą powinność nauczyciela wychowawcy i opiekuna młodzieży, dążyć do pełni rozwoju osobowości ucznia i własnej, kształcić i wychowywać młode pokolenie w duchu umiłowania Ojczyzny, tradycji narodowych, poszanowania Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.” Ślubowanie może być złożone z dodaniem słów: „Tak mi dopomóż Bóg.”.
Stosunek pracy nawiązany na podstawie mianowania lub umowy o pracę wygasa, jeżeli nowo zatrudniony nauczyciel nie usprawiedliwi w ciągu 7 dni swojego nieprzystąpienia do pracy, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
Nie można wypowiedzieć stosunku pracy nauczycielowi zatrudnionemu na podstawie mianowania albo umowy o pracę na czas nieokreślony, któremu brakuje niewięcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku.
Przepisu art. 28a nie stosuje się:
Rozdział 5. Warunki pracy i wynagrodzenie
Regionalna izba obrachunkowa, w trybie określonym w przepisach ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz. U. z 2025 r. poz.
(uchylony)
Nauczyciel nabywa prawo do wynagrodzenia od dnia nawiązania stosunku pracy.
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
Rozdział 6. Nagrody i odznaczenia
Nauczycielowi przysługuje dodatkowe wynagrodzenie roczne na zasadach i w wysokości określonych w ustawie z dnia 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (Dz. U. z 2025 r. poz.
(uchylony)
(uchylony)
Rozdział 7. Uprawnienia socjalne i urlopy
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
Nauczyciel zatrudniony w szkole, w której w organizacji pracy przewidziano ferie szkolne, uzyskuje prawo do pierwszego urlopu w ostatnim dniu poprzedzającym ferie szkolne, a prawo do drugiego i dalszych urlopów – w każdym następnym roku kalendarzowym.
Nauczyciel może zrezygnować z udzielonego mu urlopu wychowawczego:
Jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, nauczycielowi przysługują uprawnienia pracownika związane z rodzicielstwem określone w Kodeksie pracy, z wyjątkiem art. 1881.
Rozdział 7a. Finansowanie dokształcania i doskonalenia zawodowego nauczycieli
(uchylony)
Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania określi, w drodze rozporządzenia:
Rozdział 8. Ochrona zdrowia
(uchylony)
Rozdział 9. Dzień Edukacji Narodowej
W dniu rocznicy utworzenia Komisji Edukacji Narodowej, 14 października każdego roku, obchodzony będzie Dzień Edukacji Narodowej. Dzień ten uznaje się za święto wszystkich pracowników oświaty i jest wolny od zajęć lekcyjnych.
Rozdział 10. Odpowiedzialność dyscyplinarna
W sprawach uregulowanych w niniejszym rozdziale pozostających we właściwości wojewody nie stosuje się art. 20 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2025 r. poz.
Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb prowadzenia postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego oraz wznawiania postępowania dyscyplinarnego, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia rzetelności, obiektywności i sprawności rozpatrywania spraw dyscyplinarnych nauczycieli.
Rozdział 11. Uprawnienia emerytalne
Nauczyciel oraz członek jego rodziny mają prawo do zaopatrzenia emerytalnego określonego w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z uwzględnieniem przepisów ustawy, z tym że nauczyciel zaliczany jest do pracowników wykonujących pracę w szczególnym charakterze.
(uchylony)
(uchylony)
Rozdział 11a. Przepisy szczególne
W przypadku szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego, zadania i kompetencje organu prowadzącego określone w:
Rozdział 12. Przepisy epizodyczne, przejściowe i końcowe
(uchylony)
Środki na wypłatę nagrody, o której mowa w art. 92a ust. 1, są przekazywane odpowiednio z rezerwy, o której mowa w art. 36 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2267 oraz z 2023 r. poz. 1586 i
W zakresie niezbędnym do naliczenia i rozliczenia dotacji celowej, o której mowa w art. 92d ust. 1, odpowiednio organ rejestrujący, o którym mowa w art. 2 pkt 16 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych, oraz minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego przetwarzają dane osobowe nauczycieli określone w art. 92d ust. 6 pkt 2 i ust. 8 pkt 6, w tym z wykorzystaniem systemów teleinformatycznych służących do gromadzenia danych osobowych.
W przypadku przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, wchodzących w skład zespołu zarejestrowanego w Rejestrze Szkół i Placówek Oświatowych, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej, dla których organami rejestrującymi, o których mowa w art. 2 pkt 16 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych, są różne jednostki samorządu terytorialnego, odpowiednio czynności, zadania i uprawnienia tego organu rejestrującego wykonuje jednostka samorządu terytorialnego, która jest dla tego zespołu podmiotem przekazującym dane do Rejestru Szkół i Placówek Oświatowych, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej.
Wydatków bieżących wynikających z wypłaty nagrody, o której mowa w art. 92a ust. 1, nie wlicza się do zaplanowanych na rok 2023:
W roku 2023 nagrodę, o której mowa w art. 92a ust. 1, przyznaje się także osobom, o których mowa w art. 15 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, zatrudnionym w przedszkolach, szkołach i placówkach oraz innych jednostkach organizacyjnych, o których mowa w art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 1b i 2, a także ich zespołach. Przepisy art. 92a–92g stosuje się odpowiednio.
(uchylony)
W roku szkolnym 2023/2024 w szkole ponadpodstawowej, o której mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2 lit. a–c ustawy – Prawo oświatowe, nauczycielowi mogą być przydzielone, za jego zgodą, godziny ponadwymiarowe w wymiarze wyższym niż określony w art. 35 ust. 1.
Na emeryturę, o której mowa w art. 88a ust. 1, mogą przejść, począwszy od dnia:
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
Nauczyciele, którym z uwagi na warunki pracy lub kwalifikacje przysługują na podstawie przepisów szczególnych określone uprawnienia lub świadczenia branżowe, zachowują te uprawnienia lub świadczenia nadal w zakresie obowiązującym w dniu wejścia w życie ustawy.
Świadczenia przysługujące nauczycielom w myśl postanowień ustawy mają zastosowanie od dnia 1 września 1981 r., chyba że ustawa stanowi inaczej.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia7).
Orzeczenia powiązane z tą ustawą
Wybrane orzeczenia sądów, w których zastosowano przepisy tej ustawy.
- Ustalenie stosunku pracy nauczyciela – wyrok SO w SiedlcachIV Pa 67/15 · 2015-11-10 · Przepisy: Art. 10.
- Emerytura nauczyciela a rozwiązanie stosunku pracy – wyrok SOVI U 1063/15 · 2015-11-04 · Przepisy: Art. 20., Art. 88.
- Przywrócenie nauczyciela do pracy a art. 23 KNIV Pa 41/15 · 2015-10-28 · Przepisy: Art. 23.
- Przywrócenie nauczyciela do pracy – wyrok SR w RzeszowieIV P 291/15 · 2015-09-18 · Przepisy: Art. 20.
- Emerytura nauczycielska po zmianie zawodu – wyrok SOIII U 217/15 · 2015-09-08 · Przepisy: Art. 20., Art. 88.
- Świadczenie kompensacyjne dla nauczyciela po porozumieniu stronVI U 120/15 · 2015-09-02 · Przepisy: Art. 20., Art. 4.
- Odszkodowanie za dyskryminację w pracy – wyrok SO WłocławekIV Pa 14/15 · 2015-04-29 · Przepisy: Art. 20., Art. 22.
- Urlop dla poratowania zdrowia po rozwiązaniu umowy – wyrokIV Pa 13/15 · 2015-04-15 · Przepisy: Art. 23., Art. 73.
- Ochrona związkowca a wypowiedzenie umowy o pracęIV Pa 23/15 · 2015-03-31 · Przepisy: Art. 20., Art. 91c.
- Dyskryminacja w pracy a wypowiedzenie – wyrok SR w EłkuIV P 128/14 · 2015-03-30 · Przepisy: Art. 18., Art. 42.
Masz pytanie dotyczące tej ustawy?
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który pomoże Ci zrozumieć przepisy.
Zapytaj AI o tę ustawę