Art. 1057.

Art. 1057 Kodeksu cywilnego zajmuje się skutkami prawnymi zawarcia umowy o zbycie spadku, a konkretnie określa, kiedy nabywca spadku nabywa korzyści oraz ponosi ciężary związane ze składnikami tego spadku. Przepis stanowi, że wszystkie korzyści oraz obciążenia związane z przedmiotami należącymi do spadku, a także niebezpieczeństwo ich przypadkowej utraty lub uszkodzenia, przechodzą na nabywcę od momentu zawarcia takiej umowy. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy strony umówią się odmiennie, co oznacza, że możliwe jest ustalenie innego momentu lub sposobu przeniesienia tych praw i obowiązków. W istocie oznacza to, że od chwili podpisania umowy o zbycie spadku wszystkie ryzyka i korzyści dotyczące składników spadku obciążają nabywcę, niezależnie od tego, czy przedmioty znajdują się fizycznie u niego. Przepis ma na celu ochronę interesów stron i precyzyjne ustalenie momentu zmiany uprawnień i obowiązków względem spadku.

Przepis znajduje zastosowanie w sytuacjach, gdy spadkobierca decyduje się na zbycie swojego udziału lub całego spadku na rzecz innej osoby. Może to być sprzedaż, darowizna lub inna forma przeniesienia praw do spadku. Ważne jest, że dopóki umowa nie zostanie zawarta, ryzyko oraz korzyści pozostają po stronie zbywcy. Przepis ma charakter domyślny, ale strony mogą inaczej uregulować ten moment w umowie, np. przenieść korzyści i ciężary od innego terminu. Dotyczy to zarówno przedmiotów majątkowych (np. nieruchomości, ruchomości), jak i innych praw należących do spadku.

Przykładem praktycznym jest sytuacja, gdy spadkobierca, chcąc szybko uzyskać środki, sprzedaje prawo do udziału w spadku. Od chwili podpisania umowy, jeśli w skład spadku wchodzi nieruchomość przynosząca dochód z najmu, to dochód ten trafia już do nabywcy, a także wszelkie koszty utrzymania czy podatki od nieruchomości spoczywają na nim. Jeżeli w czasie trwania umowy dojdzie do częściowego uszkodzenia tej nieruchomości na skutek np. pożaru, ryzyko tego zdarzenia również przechodzi na nabywcę. Taka regulacja jest istotna, by uniknąć sporu o to, kto ponosi odpowiedzialność za korzyści i szkody dotyczące spadku po zawarciu umowy.

Często spotykane błędy związane z art. 1057 KC dotyczą nieuwzględniania w umowie tego, że strony mogą postanowić inaczej, co prowadzi do nieporozumień co do momentu przejścia ryzyka i korzyści. Ponadto osoby zbywające spadek czasem mylnie zakładają, że ryzyko utraty lub uszkodzenia przechodzi dopiero z momentem fizycznego przekazania przedmiotów spadku, co jest sprzeczne z regulacją. Niektórzy zapominają również o tym, że korzyści i ciężary dotyczą wszystkich składników spadku, nie tylko majątku ruchomego. Warto więc precyzyjnie formułować umowę o zbycie spadku, aby uniknąć sporów. W sprawach indywidualnych zaleca się konsultację z prawnikiem, aby właściwie ustalić skutki prawne takiego zbycia zgodnie z art. 1057 KC.