Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Jeżeli wierzytelność pieniężna zastawem zabezpieczona jest już wymagalna, zastawnik może żądać zamiast zapłaty, ażeby zastawca przeniósł na niego wierzytelność obciążoną, jeżeli jest pieniężna, do wysokości wierzytelności zabezpieczonej zastawem. Zastawnik może dochodzić przypadłej mu z tego tytułu części wierzytelności z pierwszeństwem przed częścią przysługującą zastawcy.
Artykuł 335 Kodeksu cywilnego ustanawia szczegółowe uprawnienia zastawnika wobec wierzytelności pieniężnej zabezpieczonej zastawem, gdy ta wierzytelność jest już wymagalna. Norma przewiduje, że w takiej sytuacji zastawnik może nie żądać natychmiastowej zapłaty, lecz domagać się przeniesienia na siebie wierzytelności, natomiast musi to być wierzytelność pieniężna i obciążona zastawem. Ponadto, przeniesienie może dotyczyć tylko wartości odpowiadającej wysokości zabezpieczonej wierzytelności. Artykuł wyraźnie umożliwia zastawnikowi dochodzenie części wierzytelności, która mu przypadła, z pierwszeństwem przed częścią przysługującą pierwotnemu zastawcy, co zabezpiecza prawa zastawnika względem dalszych rozrachunków. Norma ta daje zastawnikowi alternatywną ścieżkę dochodzenia zabezpieczenia, która nie wymaga bezpośredniego wpływu środków finansowych od zastawcy, ale pozwala na przejęcie wierzytelności zabezpieczonej zastawem na własne konto.
Regulacja ma zastosowanie w sytuacji, gdy wierzytelność pieniężna, stanowiąca przedmiot zastawu, jest już wymagalna, czyli dłużnik powinien spełnić świadczenie pieniężne. Wtedy zastawnik może wyborczo zareagować, żądając nie tylko zapłaty, ale także przeniesienia tej wierzytelności. Warunkiem jest, by przeniesiona wierzytelność również była pieniężna i obciążona zastawem. Przepis znajduje zastosowanie przede wszystkim w obrocie gospodarczym lub stosunkach cywilnoprawnych, gdzie zabezpieczenie roszczenia zastawem jest standardową praktyką.
Przykładem może być sytuacja, gdy przedsiębiorca A ma wierzytelność pieniężną wobec osoby trzeciej, którą zabezpieczył na rzecz przedsiębiorcy B zastawem. Po upływie terminu zapłaty zastawnik B może żądać od zastawcy A przeniesienia na siebie długu od osoby trzeciej do wysokości zabezpieczonej wierzytelności. W ten sposób B uzyskuje prawo do bezpośredniego dochodzenia zapłaty od dłużnika, bez potrzeby oczekiwania na działania zastawcy. To umożliwia zabezpieczenie interesów zastawnika i wpływa na jego pozycję w obrocie prawnym.
Często spotykane są błędne interpretacje, że zastawnik zawsze musi żądać zapłaty od zastawcy bezpośrednio lub że przeniesienie wierzytelności może dotyczyć każdej wierzytelności zastawcy, niezależnie od jej rodzaju. Artykuł 335 KC wyraźnie ogranicza prawo zastawnika do wierzytelności pieniężnej i do wysokości zabezpieczenia. Ponadto nie zawsze jest jasne, że przeniesiona wierzytelność musi być obciążona tym samym zastawem. Należy także pamiętać, że zastawnik posiada pierwszeństwo w dochodzeniu części wierzytelności, co nie jest tożsame z całkowitym przejęciem całości wierzytelności. W indywidualnych sprawach ocena wykonania tego przepisu może wymagać porady prawnej.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Zastawnik może to uczynić, gdy wierzytelność pieniężna zabezpieczona zastawem jest już wymagalna.
Nie, może żądać tylko wierzytelności pieniężnej obciążonej zastawem, do wysokości wierzytelności zabezpieczonej.
Oznacza to, że zastawnik otrzyma swoją część z wierzytelności przed zastawcą.
Nie, ma prawo żądać od razu przeniesienia wierzytelności zamiast zapłaty.
Tak, bo stosowanie przepisu zależy od konkretnej sytuacji prawnej i faktycznej.
Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.
Zapytaj AI