Art. 346.

Artykuł 346 Kodeksu cywilnego wyraźnie wskazuje, że roszczenie o ochronę posiadania nie jest dostępne między współposiadaczami tej samej rzeczy, jeśli nie da się ustalić, jaki jest zakres ich współposiadania. Oznacza to, że prawo do ochrony posiadania przysługuje osobie, która w sposób faktyczny i prawnie uzasadniony włada rzeczą, jednak w relacjach pomiędzy współposiadaczami, czyli osobami korzystającymi z rzeczy wspólnie, istnieje ograniczenie w zakresie ochrony. Konkretnie, gdy nie jest możliwe wyznaczenie, które uprawnienia lub obszar rzeczy należą do którego ze współposiadaczy, sąd nie przyzna ochrony posiadania każdemu z nich. Celem tego przepisu jest uniknięcie konfliktów i sporów, gdy nie da się jednoznacznie określić, kto i jak użytkował daną rzecz. Przepis stanowi zabezpieczenie przed nadużyciami w sytuacji niejasnego podziału praw do posiadania.

Przepis ten ma zastosowanie w sytuacjach, gdy dana rzecz jest posiadana przez kilka osób jednocześnie, charakterystycznych dla współwłasności lub współposiadania, a zakres udziałów lub uprawnień do rzeczy nie jest sprecyzowany. W praktyce może to dotyczyć na przykład nieruchomości lub przedmiotów ruchomych, gdy współposiadacze korzystają ze wspólnej rzeczy bez formalnego podziału. Jeśli nie można jednoznacznie ustalić, kto faktycznie i na jakich zasadach korzysta z części rzeczy, nie można domagać się ochrony posiadania przed sądem. Art. 346 KC godzi zatem interes prawny pozywającego z zakresem faktycznego użytkowania oraz efektywnością rozstrzygania sporów.

Przykładowa sytuacja ilustracyjna to współwłasność mieszkania, które użytkowane jest przez małżeństwo w równym stopniu, ale bez formalnego podziału pomieszczeń. Jeśli jedno z nich twierdzi, że drugie narusza jego prawo do posiadania danej części mieszkania, a nie da się ustalić, jaki jest dokładny zakres współposiadania każdego z nich, to roszczenie o ochronę posiadania nie będzie dopuszczalne. Oznacza to, że w sporze nie będzie można powołać się na ten przepis, ponieważ granice posiadania współposiadaczy są niewyraźne i nieokreślone.

Często spotykane nieporozumienia dotyczą próby zastosowania ochrony posiadania w sytuacji, kiedy współposiadanie jest nieokreślone, a strony nie mają sprecyzowanych udziałów. Błędnie sąd lub strony oczekują, że roszczenie o ochronę posiadania będzie możliwe bez uprzedniego ustalenia zakresu współposiadania. W takim przypadku należy pamiętać o art. 346 KC, który wyłącza taką ochronę. Wielu użytkowników błędnie zakłada, że każde współposiadanie daje automatyczne prawo do ochrony posiadania. W rzeczywistości istotne jest rozróżnienie, czy zakres współposiadania jest określony i możliwy do ustalenia. Warto pamiętać, że w sprawach indywidualnych może być konieczne szczegółowe zbadanie okoliczności oraz skonsultowanie się z prawnikiem, aby właściwie zastosować ten przepis.