Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Jeżeli przez zgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej została wyrządzona szkoda na osobie, poszkodowany może żądać całkowitego lub częściowego jej naprawienia oraz zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, gdy okoliczności, a zwłaszcza niezdolność poszkodowanego do pracy lub jego ciężkie położenie materialne, wskazują, że wymagają tego względy słuszności.
Artykuł 4172 Kodeksu cywilnego reguluje sytuację, gdy szkoda została wyrządzona na osobie w trakcie zgodnego z prawem wykonywania władzy publicznej. Norma ta umożliwia osobie poszkodowanej domaganie się naprawienia szkody w całości lub części, a także zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Szkoda musi powstać w wyniku działania organu lub osoby uprawnionej do wykonywania władzy publicznej, jednak działanie to musi być zgodne z prawem, co oznacza, że nie chodzi tu o bezprawne lub nadużycia władzy. Jednocześnie przepis wskazuje, że prawo do zadośćuczynienia ma miejsce, gdy okoliczności takie jak niezdolność do pracy lub trudne położenie materialne poszkodowanego uzasadniają uznanie, że względy słuszności przemawiają za takim roszczeniem.
Przepis ma zastosowanie w sytuacjach, gdy dana osoba doznała szkody w wyniku oficjalnych działań państwa lub innych podmiotów wykonujących władzę publiczną. Przykłady obejmują działania policji, administracji publicznej, sądów czy innych organów państwowych. Warunkiem jest, by działań tych nie można było uznać za bezprawne, a jednak mimo legalności doszło do uszczerbku na osobie. Przepis wskazuje też na konieczność uwzględnienia nie tylko samej szkody, ale także wpływu, jaki szkoda wywarła na życie poszkodowanego, zwłaszcza w sferze materialnej i zdolności do pracy.
Typowym przykładem może być sytuacja, gdy w toku prowadzonej zgodnie z przepisami interwencji policja doznała konieczności zastosowania siły fizycznej, w wyniku której osoba zatrzymana odniosła obrażenia skutkujące czasową niezdolnością do pracy. Poszkodowany może wówczas domagać się od państwa naprawienia szkody i zadośćuczynienia, gdy jego sytuacja życiowa i zdrowotna jest poważniezdestabilizowana wskutek działań policji. Oceniając zasadność roszczenia, ważne są okoliczności konkretnego przypadku, w tym stan zdrowia poszkodowanego oraz wpływ szkody na jego życie codzienne.
Częstym nieporozumieniem przy stosowaniu artykułu 4172 KC jest błędne utożsamianie odpowiedzialności według tego przepisu z odpowiedzialnością odszkodowawczą za wszelkie działania organów państwa, także niezgodne z prawem. Norma ta dotyczy jedynie szkód powstałych przy legalnym wykonywaniu władzy publicznej. Ponadto często pomija się wymóg, by wziąć pod uwagę całokształt okoliczności, w szczególności względy słuszności, które mogą mieć charakter subiektywny i wymagać indywidualnej oceny. Nie każdy uszczerbek na zdrowiu czy materiale uzasadnia zadośćuczynienie według tego przepisu.
W przypadku konkretnej sprawy związanej z artykułem 4172 Kodeksu cywilnego warto skonsultować się z prawnikiem, który pomoże właściwie ocenić uprawnienia i możliwości dochodzenia roszczeń w świetle indywidualnych okoliczności.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Można domagać się odszkodowania, gdy szkoda powstała przy zgodnym z prawem wykonywaniu władzy publicznej, a jej skutki wymagają naprawienia ze względów słuszności.
Nie, przepis odnosi się wyłącznie do szkód powstałych przy legalnym wykonywaniu władzy publicznej.
To forma rekompensaty pieniężnej za doznaną krzywdę, uwzględniająca m.in. cierpienie i utrudnienia wynikające ze szkody.
Na przykład niezdolność do pracy poszkodowanego lub jego trudne położenie materialne, które przemawiają za względami słuszności.
Nie, prawo do odszkodowania i zadośćuczynienia zależy od oceny konkretnej sytuacji i spełnienia warunków przewidzianych w przepisie.
Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.
Zapytaj AI