Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 429.

Kto powierza wykonanie czynności drugiemu, ten jest odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną przez sprawcę przy wykonywaniu powierzonej mu czynności, chyba że nie ponosi winy w wyborze albo że wykonanie czynności powierzył osobie, przedsiębiorstwu lub zakładowi, które w zakresie swej działalności zawodowej trudnią się wykonywaniem takich czynności.

Wyjaśnienie przepisu

Art. 429 Kodeksu cywilnego wprowadza zasadę odpowiedzialności osoby powierzającej wykonanie pewnej czynności innej osobie za szkody, które mogą powstać podczas wykonywania tej czynności. Zapis tego przepisu mówi, że jeśli ktoś zleca wykonanie określonego działania innej osobie, to jest odpowiedzialny za skutki szkody wyrządzonej przez nią podczas realizacji tego zadania. Jednakże odpowiedzialność ta nie jest absolutna i może zostać wyłączona, jeśli osoba zlecająca nie ponosi winy przy wyborze wykonawcy albo powierzyła wykonanie czynności profesjonalnemu podmiotowi, który w ramach swojej działalności zawodowej zajmuje się takim działaniem. Oznacza to, że brak winy w doborze osoby wykonującej lub zaufanie do profesjonalisty zwalnia z odpowiedzialności za powstałe szkody.

Przepis ma zastosowanie wszędzie tam, gdzie dochodzi do powierzenia wykonania określonych czynności osobom trzecim. Dotyczy to zarówno sytuacji prywatnych, jak i biznesowych, na przykład gdy pracodawca zleca zadania pracownikowi lub firma podwykonawcy. Warto podkreślić, że odpowiedzialność powiernika opiera się na zasadzie ryzyka oraz winy. Jeśli szkoda powstała wskutek niewłaściwego doboru osoby lub braku staranności przy wyborze, powierzający ponosi odpowiedzialność. Jednak gdy powierza zadanie fachowcom w swoim zawodzie lub profesjonalnym podmiotom, odpowiedzialność może zostać wyłączona.

Przykładem praktycznego zastosowania artykułu 429 KC jest sytuacja, gdy przedsiębiorca zleca właścicielowi firmy sprzątającej utrzymanie czystości w biurze. Jeżeli podczas wykonywania czynności przez pracownika firmy sprzątającej dojdzie do uszkodzenia cennego sprzętu, przedsiębiorca może ponosić odpowiedzialność za szkodę pod warunkiem, że nie wykaże braku winy w wyborze firmy sprzątającej oraz tego, że powierzył czynność podmiotowi specjalizującemu się w usługach sprzątających. W przeciwnym wypadku, gdy wybór był zaniedbany lub powierzono zadanie osobie niekompetentnej, właściciel firmy ponosi odpowiedzialność za wyrządzoną szkodę.

Często pojawiają się nieporozumienia dotyczące pojęcia winy przy wyborze i zakresu odpowiedzialności. Nierzadko osoby powierzające czynności mylnie uważają, że jeśli powierzyły zadanie komuś innemu, całkowicie uwalniają się od odpowiedzialności. Jednak prawo przewiduje, że odpowiedzialność może powstać na podstawie zaniedbania podczas wyboru wykonawcy lub braku staranności. Ponadto nie zawsze samo powierzenie czynności podmiotowi zawodowo zajmującemu się takimi usługami daje zwolnienie z odpowiedzialności, jeśli nie zostały spełnione odpowiednie kryteria. Znajomość przepisu art. 429 KC pozwala lepiej zrozumieć, kiedy odpowiedzialność powstaje, a kiedy można być z niej zwolnionym. W każdej indywidualnej sytuacji warto skonsultować się z prawnikiem, aby właściwie ocenić swoje prawa i obowiązki.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy osoba powierzająca czynność ponosi odpowiedzialność za szkodę?

Odpowiedzialność powstaje, gdy szkoda została wyrządzona przez wykonawcę powierzonej czynności, a powierzający ponosi winę przy jego wyborze.

Czy powierzający zawsze odpowiada za szkodę wyrządzoną przez wykonawcę?

Nie, zwolnienie z odpowiedzialności następuje, gdy powierzający nie ponosi winy w wyborze albo powierzył czynność profesjonaliście działającemu w danym zakresie.

Co oznacza 'brak winy w wyborze' wykonawcy czynności?

Oznacza to, że powierzający dołożył należytej staranności przy wyborze osoby lub podmiotu właściwego do wykonania zleconych działań.

Czy powierzenie czynności firmie specjalizującej się w danym zakresie zwalnia z odpowiedzialności?

Tak, jeśli firma działa zawodowo w zakresie tych czynności, powierzający może być zwolniony z odpowiedzialności.

Jak postąpić w przypadku szkody wyrządzonej przez wykonawcę powierzonych czynności?

W takiej sytuacji warto przeanalizować okoliczności oraz skonsultować się z prawnikiem, by ocenić odpowiedzialność i ewentualne roszczenia.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI