Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Świadczenie do rąk osoby, która okazuje pokwitowanie wystawione przez wierzyciela, zwalnia dłużnika, chyba że było zastrzeżone, iż świadczenie ma nastąpić do rąk własnych wierzyciela, albo chyba że dłużnik działał w złej wierze.
Art. 464 Kodeksu cywilnego określa zasady zwolnienia dłużnika z obowiązku spełnienia świadczenia, gdy dokonuje go wobec osoby, która przedstawia pokwitowanie wystawione przez wierzyciela. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli dłużnik spełni świadczenie do rąk osoby okazującej takie pokwitowanie, uważa się, że wypełnił obowiązek, o ile nie zachodzą określone wyjątki. Pierwszym wyjątkiem jest sytuacja, gdy wierzyciel zastrzegł wyraźnie, że świadczenie ma być spełnione do jego własnych rąk. W tym przypadku świadczenie dokonane wobec osoby trzeciej nie zwalnia dłużnika z odpowiedzialności. Drugim wyjątkiem jest działanie dłużnika w złej wierze, czyli wtedy, gdy wiedział lub musiał wiedzieć, że osoba okazująca pokwitowanie nie jest upoważniona do odbioru świadczenia lub została wprowadzona w błąd co do uprawnienia tej osoby. Przepis ten ma na celu ułatwienie i zabezpieczenie realizacji zobowiązań, zapobiegając sytuacji, w której dłużnik realizuje swoje zobowiązanie wobec osoby nieuprawnionej i pozostaje z obowiązkiem świadczenia wobec wierzyciela.
Przepis ten znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy wierzyciel lub upoważniona przez niego osoba wydaje pokwitowanie, a dłużnik spełnia świadczenie właśnie wobec tej osoby. Warunkiem zwolnienia dłużnika jest brak zastrzeżenia co do świadczenia do rąk własnych wierzyciela oraz brak złej wiary dłużnika. Tym samym przepis chroni dłużnika przed koniecznością powtarzania spełnienia świadczenia, jeśli działając uczciwie, spełnił obowiązek wobec osoby, która otrzymała takie potwierdzenie od wierzyciela.
Przykładem zastosowania art. 464 KC może być sytuacja, gdy osoba X sprzedaje towar osobie Y i wyda pokwitowanie osobie Z, wskazując, że jest ona upoważniona do odbioru zapłaty za ten towar. Dłużnik, spełniając świadczenie na rzecz osoby Z, wykorzystuje pokwitowanie, które pokazuje jako potwierdzenie umocowania tej osoby. Jeśli dłużnik działa uczciwie i nie ma zastrzeżeń, spełnienie świadczenia do rąk osoby okazującej pokwitowanie zwalnia go z dalszej odpowiedzialności wobec wierzyciela.
Częstym nieporozumieniem przy stosowaniu tego przepisu jest brak uwagi na zastrzeżenie co do świadczenia do rąk własnych wierzyciela, które skutkuje niesłusznym zwolnieniem dłużnika z obowiązku. Innym błędem jest nieuwzględnianie złej wiary dłużnika, np. gdy wie on o braku upoważnienia osoby okazującej pokwitowanie, a mimo to spełnia świadczenie. W praktyce prawniczej ważne jest zatem dokładne sprawdzenie warunków wypisania pokwitowania oraz rozumienie konsekwencji złej wiary przy spełnieniu świadczenia. W konkretnych sprawach związanych z interpretacją art. 464 KC warto skonsultować się ze specjalistą prawa.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Oznacza to spełnienie świadczenia wobec osoby, która przedstawiła dłużnikowi pokwitowanie wystawione przez wierzyciela, potwierdzające jej uprawnienia.
Gdy wierzyciel zastrzegł, że świadczenie ma zostać spełnione wyłącznie do jego rąk lub gdy dłużnik działał w złej wierze.
Dłużnik działa w złej wierze, gdy wie lub musi się domyślić, że osoba z pokwitowaniem nie jest uprawniona do odbioru świadczenia.
Tak, pokwitowanie jest dokumentem potwierdzającym uprawnienia osoby do odbioru świadczenia i może być wystawione osobno.
Nie, skuteczność zależy od braku zastrzeżeń co do odbiorcy i działania dłużnika w dobrej wierze.
Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.
Zapytaj AI