PrawMi

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 481.

Aktualizacja: 12 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • Orzecznictwo

§ 1.Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

§ 2.Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.

§ 21.Maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (odsetki maksymalne za opóźnienie).

§ 22.Jeżeli wysokość odsetek za opóźnienie przekracza wysokość odsetek maksymalnych za opóźnienie, należą się odsetki maksymalne za opóźnienie.

§ 23.Postanowienia umowne nie mogą wyłączać ani ograniczać przepisów o odsetkach maksymalnych za opóźnienie, także w przypadku dokonania wyboru prawa obcego. W takim przypadku stosuje się przepisy ustawy.

§ 24.Minister Sprawiedliwości ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie.

§ 3.W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może nadto żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

VI GC 1602/15Sąd Rejonowy w Gdyni

Cesja wierzytelności z OC a sprawa gospodarcza – wyrok SR

Fragment uzasadnienia

… o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2003 r. nr 124 poz. 1152 z późn. zm.) w zw. z art. 481 § 1 i 2 k.c. – zgodnie z żądaniem pozwu. O kosztach procesu Sąd w punkcie II wyroku orzekł natomiast zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu wyrażoną w dyspozycji art. 98 k.p.c. w zw. art. 99 k.p.c. , art. 100 k.p.c. i art. 108 §…
  • ubezpieczenie majątkowe
Czytaj orzeczenie
IX Ca 844/15Sąd Okręgowy w Olsztynie

Zadośćuczynienie za śmierć bliskiego a przyczynienie – wyrok SO

Fragment uzasadnienia

… rodzinnych doznali ogromnej krzywdy, którą protegują dramatyczne okoliczności samego zdarzenia stąd roszczenie nie jest wygórowane. O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481 § 1 i 2 kc podzielając pogląd, że świadczenie z tytułu zadośćuczynienia ma charakter bezterminowy i przekształcenie go w zobowiązanie terminowe następuje po wezwaniu dłużnika do jego wykonania przez wierzyciela. O kosztach procesu orzeczono na…
  • zadośćuczynienie
Czytaj orzeczenie
I C 1166/15Sąd Rejonowy w Ciechanowie

Zapłata za towar z faktur VAT – wyrok SR w Ciechanowie

Fragment uzasadnienia

… nie spełnia świadczenia w terminie, a jeżeli termin nie jest oznaczony, gdy nie spełnia świadczenia niezwłocznie po wezwaniu przez wierzyciela. Zgodnie z przepisem art. 481 KC , który reguluje kwestię tzw. odsetek za opóźnienie obowiązującym do dnia 1 stycznia 2016 r. – § 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej…
  • nienależyte wykonanie zobowiązania
Czytaj orzeczenie
I C 206/15Sąd Rejonowy w Ciechanowie

Opłata za jazdę bez biletu – wyrok SR w Ciechanowie

Fragment uzasadnienia

… nie spełnia świadczenia w terminie, a jeżeli termin nie jest oznaczony, gdy nie spełnia świadczenia niezwłocznie po wezwaniu przez wierzyciela. Zgodnie z przepisem art. 481 KC , który reguluje kwestię tzw. odsetek za opóźnienie obowiązującym do dnia 1 stycznia 2016 r. – § 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej…
  • umowa
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 481: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 481 Kodeksu cywilnego dotyczy sytuacji opóźnienia dłużnika w spełnieniu świadczenia pieniężnego i praw wierzyciela do żądania odsetek za ten okres. W paragrafie pierwszym wskazano, że wierzyciel może domagać się odsetek za czas opóźnienia nawet wtedy, gdy nie poniósł żadnej szkody i gdy opóźnienie wynikało z przyczyn, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności. Oznacza to, że roszczenie o odsetki ma charakter niezależny od wykazania konkretnych strat i winy dłużnika. Paragraf drugi precyzuje stawkę odsetek ustawowych za opóźnienie, która jest sumą stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego oraz 5,5 punktów procentowych, chyba że strony ustaliły inną wyższą stopę albo wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej – wtedy wierzyciel może żądać odsetek w tej wyższej wysokości. Dodatkowe ustępy porządkują ograniczenia odsetek: maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie nie może przekroczyć dwukrotności odsetek ustawowych, a w razie sprzeczności między umową a przepisem o odsetkach maksymalnych zastosowanie mają przepisy ustawy. Minister Sprawiedliwości ogłasza aktualną wysokość odsetek ustawowych w Monitorze Polskim, co zapewnia przejrzystość i aktualność stawek. Paragraf trzeci pozwala wierzycielowi także na domaganie się naprawienia szkody w ogólnych zasadach odpowiedzialności, jeśli opóźnienie spowodowało dodatkowe szkody. Przepis ma zastosowanie każdy raz, gdy następuje opóźnienie w zapłacie świadczenia pieniężnego, niezależnie od przyczyn i skutków tego opóźnienia dla wierzyciela. Przykładem zastosowania jest sytuacja, gdy osoba fizyczna nie spłaca w terminie raty kredytu – bank, mimo braku bezpośredniej szkody, może naliczyć odsetki ustawowe za opóźnienie, co stanowi rodzaj kary za nieterminowe wykonanie zobowiązania. Zdarza się jednak, że strony błędnie zakładają, iż odsetki z tytułu opóźnienia przysługują tylko wówczas, gdy wierzyciel wykazał szkodę lub winę dłużnika, co stoi w sprzeczności z § 1. Często też nieprawidłowo stosuje się stopę odsetek, pomijając ich maksymalne ograniczenia, bądź uważając, że postanowienia umowne mogą całkowicie z nich zrezygnować – tymczasem przepisy pozwalają jedynie na ustalenie wyższej stopy, o ile nie przekracza ona limitu maksymalnego. W sprawach indywidualnych warto zasięgnąć porady prawnika, aby prawidłowo ustalić uprawnienia wierzyciela oraz zakres należnych odsetek.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy wierzyciel musi wykazać szkodę, aby otrzymać odsetki za opóźnienie?

Nie, zgodnie z art. 481 § 1 KC wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie nawet bez wykazania szkody.

Jak ustala się wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie?

Odsetki ustawowe za opóźnienie to suma stopy referencyjnej NBP i 5,5 punktów procentowych, chyba że ustanowiono wyższą stopę.

Czy można w umowie całkowicie wyłączyć odsetki maksymalne za opóźnienie?

Nie, przepisy o odsetkach maksymalnych nie mogą być wyłączane ani ograniczane umownie, także przy wyborze prawa obcego.

Co zrobić, gdy umowa przewiduje odsetki wyższe niż maksymalne?

Wtedy należą się odsetki maksymalne, czyli maksymalnie dwukrotność odsetek ustawowych za opóźnienie.

Czy wierzyciel może żądać czegoś więcej poza odsetkami za opóźnienie?

Tak, wierzyciel może żądać naprawienia szkody wynikłej z opóźnienia na zasadach ogólnych odpowiedzialności.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 481
← Wróć do pełnej ustawy