Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 488.

Aktualizacja: 12 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Orzecznictwo

§ 1.Świadczenia będące przedmiotem zobowiązań z umów wzajemnych (świadczenia wzajemne) powinny być spełnione jednocześnie, chyba że z umowy, z ustawy albo z orzeczenia sądu lub decyzji innego właściwego organu wynika, iż jedna ze stron obowiązana jest do wcześniejszego świadczenia.

§ 2.Jeżeli świadczenia wzajemne powinny być spełnione jednocześnie, każda ze stron może powstrzymać się ze spełnieniem świadczenia, dopóki druga strona nie zaofiaruje świadczenia wzajemnego.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

V GC 978/15Sąd Rejonowy w Kaliszu

Zapłata za dostawę towaru – ciężar dowodu w sporze

Fragment uzasadnienia

… drugiej strony. Konsensualny, odpłatny i wzajemny charakter umowy sprzedaży przesądza o tym, iż samo przyjęcie towaru za oferowaną na fakturze cenę stosownie do art. 488 § 1 k.c. rodzi natychmiastowy obowiązek zapłaty, o ile strony uprzednio nie zawierały umowy odmiennie regulującej warunki zapłaty (wyrok SA w Katowicach z 17 stycznia 1992 r., I ACr 3/92, OSA 1992, z. 7, poz. 61). Obowiązkiem kupującego jest zapłacenie…
  • ciężar dowodu
Czytaj orzeczenie
I C 3307/14Sąd Rejonowy w Tarnowie

Odstąpienie od umowy poza lokalem a zwrot ceny – SR Tarnów

Fragment uzasadnienia

… świadczenia obciążającego powódkę (zwrot urządzenia). Co do zasady świadczenia będące przedmiotem zobowiązań z umów wzajemnych winny być spełnione jednocześnie ( art. 488 § 1 kc ). Wprawdzie przepis ten odnosi się do spełnienia świadczeń umówionych (pierwotnych), a w tym wypadku mamy do czynienia z obowiązkiem spełnienia świadczeń niejako wtórnych, tj. powstałych w wyniku odstąpienia od umowy, to norma z powołanego artykułu…
  • odstąpienie od umowy
Czytaj orzeczenie
IX GC 1109/14Sąd Okręgowy w Poznaniu

Zapłata za przewóz towarów – wyrok SO w Poznaniu

Fragment uzasadnienia

… wynagrodzenia za wykonany przewóz jest odpowiednikiem zobowiązania przewoźnika do przewiezienia osób lub rzeczy na uzgodnione miejsce ( art. 487§2 k.c. ). Zgodnie z art. 488 § 1 k.c. świadczenia będące przedmiotem zobowiązań z umów wzajemnych winny być spełnione jednocześnie, chyba że z umowy, z ustawy albo z orzeczenia Sądu lub decyzji innego właściwego organu wynika, iż jedna ze stron jest zobowiązana do wcześniejszego…
I ACa 446/14Sąd Apelacyjny w Gdańsku

Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu – wyrok SA

Fragment uzasadnienia

… będące przedmiotem zobowiązania powinny być spełniane jednocześnie, a w razie braku zaoferowania świadczenia wzajemnego można wstrzymać świadczenie własne ( art. 478 i art. 488 § 1 i § 2 kc ). Brak cechy wzajemności uniemożliwia wstrzymanie się spółdzielni z realizacją roszczenia powódki. Nie było kwestionowane w toku niniejszego postępowania, że powódka ma uprawnienie z art. 15 ust. 2 u.s.m. i, że spełniła przesłanki z…
  • oświadczenie woli
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 488: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 488