Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Jeżeli strona obowiązana do spełnienia świadczenia oświadczy, że świadczenia tego nie spełni, druga strona może odstąpić od umowy bez wyznaczenia terminu dodatkowego, także przed nadejściem oznaczonego terminu spełnienia świadczenia.
Art. 492¹ Kodeksu cywilnego stanowi, że jeśli strona zobowiązana do wykonania świadczenia oświadczy, iż tego świadczenia nie spełni, druga strona może odstąpić od umowy bez konieczności wyznaczania terminu dodatkowego na spełnienie świadczenia. Oznacza to, że strona uprawniona do odbioru świadczenia nie musi czekać na upływ terminu określonego w umowie, jeśli otrzyma jasne oświadczenie o odmowie spełnienia świadczenia. Przepis ten wprowadza uprzednią możliwość odstąpienia od umowy, co ma na celu ochronę interesów wierzyciela oraz zapobieganie dalszym stratám związanym z oczekiwaniem na niewykonanie umowy.
Zastosowanie art. 492¹ KC ma miejsce w sytuacji, gdy jedna ze stron kontraktu wyraźnie deklaruje, że nie zamierza spełnić świadczenia wynikającego z umowy. Przepis umożliwia uprawnionej stronie reakcję natychmiastową, bez potrzeby dodatkowego wezwania do wykonania lub przeciągania sytuacji przez wyznaczenie kolejnego terminu. W praktyce oznacza to, że oświadczenie strony zobowiązanej jest traktowane jako wyraźne potwierdzenie trwałej niemożności lub niechęci do wykonania umowy.
Przykładem zastosowania tego przepisu może być sytuacja, gdy sprzedawca samochodu informuje kupującego, że nie dostarczy pojazdu mimo zawartej umowy sprzedaży. Kupujący, otrzymawszy takie oświadczenie, może odstąpić od umowy natychmiast, nie oczekując do dnia wskazanego jako termin wykonania świadczenia w umowie. Pozwala to na szybką reakcję i poszukiwanie alternatywnych rozwiązań, na przykład nabycie pojazdu od innego sprzedawcy, bez zbędnej zwłoki.
Często występujące nieporozumienia dotyczą interpretacji oświadczenia odmowy spełnienia świadczenia. Nie każde wątpliwości lub opóźnienie powinny być traktowane jako odmowa świadczenia. Przepis dotyczy wyraźnej i jednoznacznej deklaracji, a nie domniemań czy przewidywań. Ponadto strony mogą mylnie sądzić, że zawsze potrzebne jest wyznaczenie dodatkowego terminu, co nie znajduje zastosowania przy jednoznacznej odmowie. Warto także pamiętać o odróżnieniu tego przepisu od instytucji tzw. zwłoki, która wymaga zwykle wezwania do wykonania świadczenia.
Podsumowując, art. 492¹ KC upraszcza procedurę odstąpienia od umowy w przypadku jasnej odmowy wykonania świadczenia przez drugą stronę. W indywidualnych przypadkach warto skonsultować się z prawnikiem, aby właściwie ocenić, czy warunki tego przepisu zostały spełnione i jakie skutki prawne mogą zaistnieć.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Można odstąpić, gdy strona zobowiązana oświadczy, że nie wykona świadczenia, bez konieczności wyznaczania dodatkowego terminu.
Nie, jeśli otrzymano jasne oświadczenie o odmowie spełnienia świadczenia, odstąpienie jest możliwe przed terminem.
To wyraźne i jednoznaczne oświadczenie strony, że nie zamierza wykonać ustalonego świadczenia.
Nie, przepis dotyczy jednoznacznej odmowy, a nie zwykłego opóźnienia czy trudności z wykonaniem.
Tak, w konkretnej sprawie pomoc prawnika pomaga ocenić, czy warunki odstąpienia od umowy są spełnione.
Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.
Zapytaj AI