Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 502.

Aktualizacja: 12 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • Orzecznictwo

Wierzytelność przedawniona może być potrącona, jeżeli w chwili, gdy potrącenie stało się możliwe, przedawnienie jeszcze nie nastąpiło.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

IX GC 354/14Sąd Okręgowy w Krakowie

Potrącenie i zarzut w procesie cywilnym – wyrok SO Kraków

Streszczenie

Sąd Okręgowy w Krakowie uznał, że zarzut, który nie wymaga powołania nowego faktu, może być podniesiony na każdym etapie postępowania. To ważne dla praktyki procesowej, bo ogranicza ryzyko prekluzji w sprawach gospodarczych i przy sporach o potrącenie.
  • czynności procesowe
  • postępowanie cywilne
Czytaj orzeczenie
IX GC 3144/14Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie

Odsetki za opóźnienie w zapłacie faktury – wyrok SR

Streszczenie

Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy uznał, że odsetki za opóźnienie należą się od chwili bezskutecznego upływu terminu płatności i trwają do dnia zapłaty. Podkreślił też, że faktura ma charakter wykonawczy i nie decyduje o prawach stron, bo rozstrzyga o nich umowa. To ważne dla sporów o termin naliczania odsetek i skutki opóźnionej zapłaty.
VIII GC 1661/14Sąd Rejonowy w Białymstoku

Regres wspólnika spółki cywilnej po zapłacie długu

Fragment uzasadnienia

… 1130158), w którym wyjaśnił, iż dokonanie rozliczenia wierzytelności przez potrącenie wymaga precyzyjnego zidentyfikowania potrącanych wierzytelności, a – w związku z treścią art.502 kc – także wskazania, kiedy powstały potrącane wierzytelności. Bez tego nie jest możliwe zastosowanie powołanego przepisu przy ocenie przesłanek decydujących o dopuszczalności i granicach skutecznego potrącenia. Rozstrzygające znaczenie w…
  • roszczenie regresowe
  • spółka cywilna
Czytaj orzeczenie
I C 945/11Sąd Okręgowy w Białymstoku

Zwrot pożyczki a pokwitowanie – wyrok SO w Białymstoku

Fragment uzasadnienia

… przedawnienia roszczeń związanych w prowadzeniem dzielności gospodarczej art. 118 k.c. ), w chwili, gdy potrącenie stało się możliwe, przedawnienie jeszcze nie nastąpiło ( art. 502 k.c. ). Jednakże, złożone przez pozwaną oświadczenie nie mogło odnieść zamierzonego przez nią skutku w postaci umorzenia wierzytelności powoda, ponieważ nie wykazała ona, by w istocie przysługiwała jej zgłoszona wierzytelność. W toku procesu…

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 502: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 502 Kodeksu cywilnego dotyczy specjalnej zasady dotyczącej potrącenia wierzytelności, która jest przedawniona. Zgodnie z tym przepisem, mimo że wierzytelność stała się przedawniona, może ona zostać potrącona z wierzytelnością drugiej strony, jeśli w momencie, gdy potrącenie było możliwe, przedawnienie jeszcze nie nastąpiło. Inaczej mówiąc, kluczowym warunkiem jest to, aby w chwili rozpoczęcia potrącenia wierzytelność nie była jeszcze przedawniona – gdy przedawnienie już nastąpi, potrącenie jest niemożliwe z tytułu tej wierzytelności. Przepis ten pozwala na zachowanie możliwości potrącenia w sytuacji, gdy między momentem rozpoczęcia potrącenia a jego zrealizowaniem nastąpiło przedawnienie, co chroni wierzyciela przed utratą prawa do potrącenia z powodu upływu terminu przedawnienia.

Przepis ma zastosowanie w sytuacjach, gdy dwie osoby wzajemnie są sobie dłużne, a jedna z tych wierzytelności uległa przedawnieniu w trakcie trwania procesu potrącenia. Wyklucza to sytuację, w której wierzyciel musiałby zrezygnować z prawa do potrącenia z powodu późniejszego przedawnienia. Tym samym art. 502 KC chroni interesy stron prowadzących wzajemne rozliczenia i precyzuje warunki korzystania z instytucji potrącenia w kontekście przedawnienia.

Przykładem zastosowania art. 502 KC może być sytuacja, kiedy firma A jest dłużna firmie B kwotę pieniężną, ale równocześnie firma B ma wobec firmy A swoją wierzytelność. W momencie, gdy firma B zgłasza potrącenie swojej należności z długiem firmy A, jej wierzytelność nie jest jeszcze przedawniona. Jednak do momentu rozstrzygnięcia sporu wierzytelność firmy B ulega przedawnieniu. Mimo tego faktu, zgodnie z art. 502 KC, potrącenie może być skutecznie dokonane, ponieważ w chwili rozpoczęcia potrącenia przedawnienie nie nastąpiło.

Często popełnianym błędem jest zakładanie, że wierzytelność, która stała się przedawniona w momencie potrącenia, zawsze jest bezzwłocznie niedopuszczalna do potrącenia. Niektórzy mylnie uważają, że moment rozstrzygnięcia wzajemnych roszczeń ma znaczenie dla oceny przedawnienia – natomiast kluczowa jest chwila, w której potrącenie stało się możliwość, czyli moment, od którego mogło zostać skutecznie dokonane. Ponadto niekiedy brak jest jasności, kiedy potrącenie faktycznie się rozpoczyna, co może prowadzić do błędnej interpretacji i odrzucenia zasadnego potrącenia. Artykuł 502 KC ma więc za zadanie wyjaśnić tę kwestię poprzez ustalenie jasnej daty odniesienia dla oceny przedawnienia.

Warto pamiętać, że w konkretnej sprawie dotyczącej potrącenia wierzytelności przedawnionej zawsze warto skonsultować się z prawnikiem, aby prawidłowo ocenić moment powstania i możliwość zastosowania potrącenia w świetle okoliczności faktycznych.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy zawsze można potrącić wierzytelność przedawnioną?

Nie, potrącenie wierzytelności przedawnionej jest możliwe tylko jeśli w chwili rozpoczęcia potrącenia przedawnienie jeszcze nie nastąpiło.

Co oznacza moment, gdy potrącenie stało się możliwe?

To moment, w którym strona mogła skutecznie dokonać potrącenia, czyli zrealizować swoje prawo do potrącenia wobec dłużnika.

Czy jeśli wierzytelność przedawni się w trakcie postępowania, potrącenie jest ważne?

Tak, jeżeli w chwili, gdy potracanie mogło być dokonane, przedawnienie nie nastąpiło, późniejsze przedawnienie nie unieważnia potrącenia.

Co zrobić, gdy nie jestem pewien czy wierzytelność jest przedawniona przy potrąceniu?

Warto skonsultować się z prawnikiem, który ustali datę powstania przedawnienia i doradzi co do możliwości potrącenia.

Czy art. 502 KC dotyczy tylko długów pieniężnych?

Przepis odnosi się do wszelkich wierzytelności, które mogą podlegać potrąceniu, nie tylko pieniężnych.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 502