Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Zbywca wierzytelności ponosi względem nabywcy odpowiedzialność za to, że wierzytelność mu przysługuje. Za wypłacalność dłużnika w chwili przelewu ponosi odpowiedzialność tylko o tyle, o ile tę odpowiedzialność na siebie przyjął.
Art. 516 Kodeksu cywilnego dotyczy odpowiedzialności zbywcy wierzytelności wobec nabywcy tej wierzytelności. Przepis wskazuje dwa poziomy odpowiedzialności: zbywca odpowiada za to, że wierzytelność w ogóle mu przysługuje, czyli że ma prawo do należnej kwoty od dłużnika. Jest to tzw. gwarancja istnienia wierzytelności, która zabezpiecza nabywcę przed sytuacją, gdyby wierzytelność okazała się nieprawdziwa lub nieważna. Z kolei odpowiedzialność za wypłacalność dłużnika, czyli zdolność do spłaty długu w chwili przelewu wierzytelności, jest ograniczona tylko do zakresu, na który zbywca wyraźnie się zgodził, czyli tylko jeśli taką odpowiedzialność przyjął na siebie umownie. Oznacza to, że domyślnie zbywca nie odpowiada za kondycję finansową dłużnika w chwili przeniesienia wierzytelności.
Przepis ma zastosowanie zawsze, gdy następuje przelew wierzytelności, czyli przeniesienie prawa do otrzymania świadczenia od dłużnika na inną osobę. To sytuacja typowa na rynku finansowym, przy wierzytelnościach handlowych lub przy sprzedaży firm. Zbywca musi zatem zagwarantować nabywcy, że wierzytelność faktycznie istnieje i jest mu przysługująca. Jeśli zaś chodzi o wypłacalność dłużnika, to ta gwarancja może zostać udzielona wyłącznie na podstawie jednoznacznej wzajemnej umowy, co chroni zbywcę przed nieograniczonym ryzykiem związanym z niewypłacalnością dłużnika.
Przykład zastosowania to sprzedaż wierzytelności handlowej przedsiębiorcy, który udzielił kredytu kupieckiego. Sprzedając wierzytelność innej firmie, musi on zapewnić, że wierzytelność ta istnieje, tj. dłużnik nie uregulował jeszcze płatności. Jeśli w umowie nie ustalono inaczej, nie ponosi odpowiedzialności za to, że dłużnik stanie się niewypłacalny po przeniesieniu wierzytelności. Dopiero gdy strony dodatkowo przewidzą w umowie odpowiedzialność za wypłacalność, może odpowiadać także w tym zakresie.
Najczęstsze błędy przy stosowaniu art. 516 KC dotyczą mylnego rozumienia zakresu odpowiedzialności zbywcy. Często uważa się, że zbywca odpowiada automatycznie za kondycję finansową dłużnika, co nie jest prawdą. Brak jest takiej odpowiedzialności, jeśli strony tego nie ustaliły, co może prowadzić do sporów. Ponadto, niewyraźne formułowanie umów przelewu może utrudniać wykazanie zakresu przyjętej odpowiedzialności. Dlatego tak ważne jest precyzyjne ustalenie warunków odpowiedzialności w umowie.
W razie wątpliwości dotyczących indywidualnej sytuacji prawnej warto skonsultować się z prawnikiem, który pomoże prawidłowo zinterpretować i zastosować art. 516 KC.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Zbywca odpowiada za to, że wierzytelność mu przysługuje, czyli że jest właścicielem wierzytelności przekazywanej nabywcy.
Nie, zbywca odpowiada za wypłacalność dłużnika tylko wtedy, gdy przyjął taką odpowiedzialność w umowie.
Oznacza to zapewnienie nabywcy, że wierzytelność rzeczywiście istnieje i zbywca jest jej właścicielem w chwili przelewu.
Odpowiedzialność ta występuje wyłącznie wtedy, gdy strony umówią się, że zbywca ją przyjmuje.
Tak, strony mogą umówić się na różny zakres odpowiedzialności, zarówno w kwestii istnienia wierzytelności, jak i wypłacalności dłużnika.
Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.
Zapytaj AI