Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 5562.

Jeżeli kupującym jest konsument, a wada została stwierdzona przed upływem roku od dnia wydania rzeczy sprzedanej, domniemywa się, że wada lub jej przyczyna istniała w chwili przejścia niebezpieczeństwa na kupującego.

Wyjaśnienie przepisu

Artykuł 556² Kodeksu cywilnego ustanawia szczególne domniemanie dotyczące odpowiedzialności sprzedawcy wobec konsumenta za wady rzeczy sprzedanej. Przepis stanowi, że jeżeli kupującym jest konsument, a wada została stwierdzona w ciągu roku od dnia wydania rzeczy, przyjmuje się, że wada lub jej przyczyna istniała już w chwili przejścia ryzyka na kupującego. Oznacza to, że konsument nie musi dowodzić, że wada istniała wcześniej, a ciężar udowodnienia, że wada powstała później, spoczywa na sprzedawcy. Intencją normy jest wzmocnienie ochrony konsumenta, który często dysponuje mniejszą wiedzą i możliwościami dowodowymi niż sprzedawca.

Przepis ma zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy kupującym jest konsument, czyli osoba fizyczna dokonująca zakupu w celu niezwiązanym bezpośrednio z działalnością gospodarczą lub zawodową. Ważne jest również, że domniemanie dotyczy tylko wad ujawnionych w ciągu roku od dnia wydania rzeczy. Wada musi istnieć w momencie przejścia niebezpieczeństwa (ryzyka przypadkowej utraty rzeczy) na kupującego, co w praktyce oznacza, iż wada była już obecna przy odbiorze rzeczy lub ujawniła się później, ale z przyczyn tkwiących w rzeczy od początku. Przepisu nie stosuje się, gdy kupującym nie jest konsument albo wada została stwierdzona po upływie roku.

Przykładem zastosowania artykułu 556² KC może być zakup nowego telewizora przez konsumenta, który w ciągu kilku miesięcy od odbioru sprzętu zauważa usterkę uniemożliwiającą poprawne działanie urządzenia. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku reklamacji przyjmuje się, że wada ta istniała już w chwili wydania telewizora, chyba że sprzedawca udowodni inaczej. Dzięki temu konsument nie musi gromadzić dowodów na to, kiedy wada powstała, co zabezpiecza jego interesy oraz upraszcza procedurę reklamacyjną.

Częstym nieporozumieniem przy stosowaniu art. 556² KC jest błędne przekonanie, że domniemanie to działa bezwzględnie na korzyść konsumenta we wszystkich sytuacjach. Tymczasem domniemanie obejmuje tylko pierwsze 12 miesięcy od wydania rzeczy oraz wymaga, aby kupującym był konsument. Ponadto, sprzedawca ma prawo podważyć to domniemanie, przedstawiając dowody na powodę późniejszą powstania wady. Kolejnym częstym błędem jest mylne rozumienie momentu przejścia niebezpieczeństwa, który zwykle następuje z chwilą wydania rzeczy kupującemu, a nie np. w późniejszym czasie.

Podsumowując, art. 556² KC stanowi istotne ułatwienie dla konsumentów w dochodzeniu praw związanych z wadami rzeczy sprzedanej. W konkretnej sytuacji prawnej warto jednak skonsultować się z prawnikiem, aby prawidłowo ocenić zastosowanie tego przepisu i ewentualne dalsze kroki procesowe.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza domniemanie wady w art. 556² KC?

Domniemanie oznacza, że wada uznaje się za istniejącą w chwili wydania rzeczy kupującemu, jeśli pojawi się w ciągu roku od wydania i kupującym jest konsument.

Czy art. 556² KC dotyczy tylko konsumentów?

Tak, przepis ma zastosowanie wyłącznie, gdy kupującym jest konsument, czyli osoba fizyczna dokonująca zakupu niezwiązanego z działalnością gospodarczą.

Jak długo obowiązuje domniemanie wady według art. 556² KC?

Domniemanie działa przez rok od dnia wydania rzeczy sprzedanej kupującemu.

Czy sprzedawca może obalić domniemanie wady?

Tak, sprzedawca może udowodnić, że wada powstała po przejściu niebezpieczeństwa na kupującego, aby obalić domniemanie.

Co zrobić, gdy wada ujawni się po roku od zakupu?

Po upływie roku domniemanie z art. 556² KC nie działa i konsument musi udowodnić, że wada istniała wcześniej.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI