Art. 573 Kodeksu cywilnego stanowi, że kupujący, wobec którego osoba trzecia wysuwa roszczenia dotyczące zakupionej rzeczy, ma obowiązek niezwłocznie powiadomić sprzedawcę oraz wezwać go do udziału w postępowaniu dotyczącym tych roszczeń. Jeżeli kupujący zaniecha tego obowiązku, a osoba trzecia uzyska korzystne dla siebie orzeczenie sądowe, sprzedawca zostaje zwolniony z odpowiedzialności z tytułu rękojmi za wadę prawną w takim zakresie, w jakim jego udział w sprawie był potrzebny do wykazania, że roszczenia osoby trzeciej były całkowicie lub częściowo niezasadne. Norma ta określa zatem obowiązki informacyjne kupującego oraz sankcje związane z ich niedopełnieniem. Zgodnie z przepisem, chodzi o ochronę sprzedawcy przed negatywnymi skutkami prawomocnych orzeczeń uzyskanych bez jego udziału, które mogłyby obciążać go odpowiedzialnością z rękojmi.
Przepis ma zastosowanie w sytuacji, gdy po zawarciu umowy sprzedaży osoba trzecia zgłasza roszczenia względem rzeczy już sprzedanej innej osobie. Dotyczy to na przykład sytuacji, gdy ktoś twierdzi, że jest właścicielem lub ma inne prawo do rzeczy i na tej podstawie żąda zwrotu lub innego świadczenia od kupującego. W takich okolicznościach kupujący powinien niezwłocznie poinformować sprzedawcę, by ten mógł włączyć się do postępowania i bronić swoich praw lub pomóc wykazać nieważność roszczeń. Brak takiego zawiadomienia powoduje ryzyko, że sprzedawca zostanie zwolniony z rękojmi za wadę prawną.
W praktyce procedura ta pozwala chronić sprzedającego przed stratami wynikającymi z tego, że kupujący nie poinformował go o sporze dotyczącym sprzedanej rzeczy. Przykładowo, jeśli kupujący otrzymuje pismo od osoby trzeciej domagającej się zwrotu rzeczy jako swojej własności, musi od razu powiadomić sprzedawcę i zaprosić go do udziału w konfliktowym postępowaniu. W przeciwnym razie, gdy osoba trzecia wygra sprawę, sprzedawca może uniknąć odpowiedzialności na zasadzie rękojmi, jeśli jego udział w procesie byłby kluczowy do obalenia roszczeń. Przepis ten jest więc zabezpieczeniem interesu sprzedającego na wypadek roszczeń osób trzecich na rzeczy sprzedanej.
Często popełnianym błędem jest brak terminowego zawiadomienia sprzedawcy lub nieprawidłowe uznawanie, że sam kupujący może bez informowania sprzedawcy rozstrzygać wszystkie kwestie związane z roszczeniami osób trzecich. Niekiedy kupujący lekceważy możliwość skorzystania z pomocy sprzedawcy, co może prowadzić do zwolnienia sprzedawcy z odpowiedzialności z rękojmi, a tym samym do utraty uprawnień do rekompensaty. Należy też pamiętać, że przepis operuje pojęciem "niezwłocznego" zawiadomienia, dlatego opóźnienia mogą skutkować konsekwencjami opisanymi w normie. Warto też zwrócić uwagę na to, że odpowiedzialność sprzedawcy może zostać ograniczona jedynie o zakres, w jakim jego udział był niezbędny do wykazania bezzasadności roszczeń osoby trzeciej.
Podsumowując, Art. 573 KC nakłada na kupującego obowiązek informowania sprzedawcy o roszczeniach osób trzecich względem rzeczy sprzedanej oraz wymaga wzywania go do udziału w postępowaniu. Zaniedbanie tego obowiązku może skutkować zwolnieniem sprzedawcy z rękojmi za wadę prawną. W indywidualnych sprawach, szczególnie gdy występują komplikacje w związku z roszczeniami osób trzecich, warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.