Art. 702.

Art. 702 Kodeksu cywilnego określa szczególne zasady zabezpieczenia roszczeń wydzierżawiającego względem dzierżawcy. Mówi on, że jeśli w umowie dzierżawy przewidziano obowiązek dzierżawcy ponoszenia nie tylko czynszu, ale także podatków, innych ciężarów związanych z własnością lub posiadaniem rzeczy oddanej do dzierżawy oraz kosztów jej ubezpieczenia, to wydzierżawiającemu przysługuje ustawowe prawo zastawu. To prawo zastawu zabezpiecza roszczenia wydzierżawiającego o zwrot tych dodatkowo poniesionych przez niego kosztów. Zatem ustawodawca rozszerza ochronę wydzierżawiającego, nie tylko do zapłaconego czynszu, ale także do innych wydatków powiązanych z przedmiotem dzierżawy, które umowa nakłada na dzierżawcę.

Przepis ma zastosowanie w sytuacji, kiedy w umowie dzierżawy wprost wskazano, że dzierżawca ma obowiązek oprócz czynszu płacić także podatki i inne ciężary albo pokrywać koszty ubezpieczenia rzeczy dzierżawionej. Ważne jest, że prawo zastawu przysługuje wydzierżawiającemu tylko wtedy, gdy takie obowiązki zostały w umowie wyraźnie określone. Dzięki temu ustawodawca zabezpiecza interesy wydzierżawiającego w zakresie wydatków, które dzierżawca powinien ponosić, ale ich nie pokrył, a wydzierżawiający z własnych środków je uiścił.

Przykładowo, osoba wynajmująca działkę (wydzierżawiający) zawarła umowę z rolnikiem (dzierżawcą), w której dzierżawca zobowiązał się do płacenia czynszu oraz pokrywania podatku rolnego i kosztów ubezpieczenia działki. Gdy rolnik nie opłacił podatku, wydzierżawiający sam go uregulował, aby uniknąć zaległości podatkowych i problemów prawnych z urzędem. Art. 702 KC pozwala mu zabezpieczyć swoje roszczenie o zwrot tej kwoty poprzez prawo zastawu na przedmiocie dzierżawy, co oznacza, że może dochodzić zwrotu tej sumy nawet w drodze zabezpieczenia na rzeczy.

Często pojawiają się nieporozumienia dotyczące zakresu obowiązków dzierżawcy i praw wydzierżawiającego. Wielu dzierżawców mylnie uważa, że ich obowiązki kończą się na opłaceniu czynszu, nie zdając sobie sprawy z konsekwencji prawnych wynikających z umowy i art. 702 KC. Z drugiej strony, wydzierżawiający czasem nie dochodzi swoich roszczeń z tytułu zapłaty podatków czy ubezpieczenia, nie wykorzystując przysługującego prawa zastawu. Ważne jest również, aby obowiązki dzierżawcy były jasno określone w umowie, gdyż bez takiego zastrzeżenia prawo zastawu na ich zabezpieczenie nie przysługuje.

Podsumowując, art. 702 KC umożliwia wydzierżawiającemu skuteczne zabezpieczenie zwrotu sum poniesionych z tytułu podatków, ciężarów i ubezpieczenia, jeśli zostały one przewidziane w umowie jako obowiązki dzierżawcy. W indywidualnym przypadku zawsze zaleca się konsultację z prawnikiem, aby właściwie interpretować i stosować tę normę prawa.