Art. 705 Kodeksu cywilnego reguluje obowiązek dzierżawcy wobec właściciela po zakończeniu umowy dzierżawy. Przepis wskazuje, że dzierżawca powinien zwrócić przedmiot dzierżawy w stanie, który wynika z zasad użytkowania określonych w przepisach dotyczących wykonywania dzierżawy. Oznacza to, że zwrot przedmiotu nie musi nastąpić w stanie idealnym, lecz w takim, jaki jest zgodny z prawidłowym i zgodnym z umową korzystaniem z przedmiotu podczas dzierżawy. W przypadku gdy umowa dzierżawy zawiera inne postanowienia dotyczące stanu zwracanego przedmiotu, to one mają pierwszeństwo przed przepisem ogólnym zawartym w art. 705 KC.
Przepis ma zastosowanie w sytuacji zakończenia każdej umowy dzierżawy, zarówno na czas określony, jak i na czas nieokreślony. Dotyczy zwłaszcza tych przypadków, gdy umowa nie zawiera szczegółowych postanowień o stanie, w jakim nieodpłatnie lub odpłatnie przekazany przedmiot ma być zwrócony. Przesłanką jest zakończenie umowy dzierżawy i brak odmiennej umowy dotyczącej zwrotu. Zasada ta służy ochronie interesów właściciela i stanowi zabezpieczenie, że przedmiot dzierżawy nie zostanie uszkodzony lub zniszczony ponad normalne zużycie wynikające z użytkowania zgodnego z umową.
Przykładem zastosowania art. 705 KC jest sytuacja, gdy rolnik dzierżawi od właściciela grunt rolny i korzysta z niego przez sezon wegetacyjny. Po zakończeniu dzierżawy rolnik ma obowiązek zwrócić ziemię w stanie, który odpowiada normalnemu użytkowaniu, czyli np. oczyszczony z chwastów i nie zniszczony poprzez niezgodne zabiegi agrotechniczne. Jeżeli w umowie nie było innych ustaleń, właściciel nie może żądać zwrotu ziemi w stanie idealnym lub przywrócenia jej do stanu pierwotnego nie mającego prawa być efektem korzystania z gruntu według zasad dzierżawy.
Często pojawiają się błędy polegające na niezrozumieniu, że stan zwracanego przedmiotu musi odpowiadać celowi dzierżawy oraz normalnemu użytkowaniu, a nie musi być absolutnie nienaruszony. Dzierżawcy czasem sądzą, że zwrot przedmiotu w identycznym stanie jak przekazanie jest obowiązkowy, co nie jest prawdą, jeśli użytkowanie było zgodne z umową. Z kolei właściciele mogą zbyt rygorystycznie oceniać stan przedmiotu, nie uwzględniając zwykłego użytkowania i zużycia. Przepis art. 705 KC zobowiązuje do zwrotu w stanie zgodnym z umową i przepisami, co wymaga obiektywnej oceny faktycznego stanu przedmiotu.
W przypadku indywidualnych kwestii dotyczących zwrotu przedmiotu dzierżawy zawsze warto skonsultować się z prawnikiem, aby właściwie określić prawa i obowiązki stron w konkretnej sprawie.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.