Art. 709.

Artykuł 709 Kodeksu cywilnego zawiera krótką, lecz istotną normę prawną, która rozszerza stosowanie przepisów dotyczących dzierżawy rzeczy na dzierżawę praw. Oznacza to, że zasady i regulacje opisane w kodeksie w części odnoszącej się do umowy dzierżawy rzeczy znajdują odpowiednie zastosowanie także w przypadku dzierżawy praw. Przepis ten ma charakter odsyłający i umożliwia wykorzystanie uregulowań już istniejących w dzierżawie rzeczy tam, gdzie dotyczą one dzierżawy praw, pod warunkiem że charakter praw i rzeczy jest wystarczająco zbliżony. W ten sposób ustawodawca unika powtórzeń i tworzy spójność prawa cywilnego.

Przepis ma zastosowanie w sytuacjach, gdy dochodzi do zawarcia umowy dzierżawy, ale nie na rzeczy materialnej, lecz na prawach, które podlegają dzierżawie. Na przykład może to dotyczyć dzierżawy praw autorskich, udziałów lub innych praw majątkowych, które dają dzierżawcy prawo do korzystania i pobierania pożytków. Ważne jest, że zastosowanie przepisów o dzierżawie rzeczy jest tu odpowiednie, czyli następuje przez analogię, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie charakter praw lub postanowienia umowne. Artykuł 709 KC umożliwia więc elastyczne stosowanie norm dzierżawy do różnych rodzajów przedmiotów prawnych, nie ograniczając się wyłącznie do rzeczy materialnych.

Przykładowo, wyobraźmy sobie sytuację, w której osoba posiadająca prawa do korzystania z utworu (np. licencję) decyduje się udostępnić je innej osobie poprzez umowę dzierżawy praw. Zamiast tworzyć odrębne, specjalistyczne przepisy dotyczące tego rodzaju umowy, zastosowanie mają przepisy dzierżawy rzeczy zgodnie z art. 709 KC. Oznacza to, że dzierżawca może korzystać z licencji na określonych warunkach, a wynagrodzenie za dzierżawę reguluje umowa w podobny sposób jak czynsz w dzierżawie rzeczy. Taka regulacja jest wygodna i ułatwia strony umowy, które mogą odwoływać się do istniejących norm prawnych, nawet jeśli przedmiotem dzierżawy są prawa niematerialne.

Często w praktyce dochodzi do nieporozumień związanych z zastosowaniem przepisu art. 709 KC, zwłaszcza w zakresie rozpoznania, kiedy dokładnie mamy do czynienia z dzierżawą praw, a kiedy np. z licencją lub inną formą udostępnienia praw. Niektóre osoby mylnie uznają, że dzierżawa praw zawsze wymaga szczegółowych, odrębnych regulacji, co nie jest prawdą. Ponadto trzeba zwrócić uwagę, że zasady dotyczące dzierżawy rzeczy mogą nie być zawsze idealnie kompatybilne z charakterem praw, dlatego zastosowanie ich powinno być ostrożne i uzasadnione. Wreszcie bywa też, że umowy dzierżawy praw zawierają dodatkowe postanowienia specyficzne dla tych praw, które uzupełniają przepisy dzierżawy rzeczy. W każdym przypadku należałoby więc precyzyjnie analizować treść umowy i okoliczności jej zawarcia. W indywidualnych sprawach zalecana jest konsultacja z prawnikiem, aby właściwie zabezpieczyć interesy stron i zgodnie z prawem stosować art. 709 KC.