Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 7201.

§ 1.Przepis art. 720 § 1 nie wyłącza prawa dającego pożyczkę pieniężną do żądania od biorącego pożyczkę odsetek oraz pozaodsetkowych kosztów, z zachowaniem przepisów poniższych.

§ 2.Przez pozaodsetkowe koszty związane z zawarciem umowy pożyczki pieniężnej należy rozumieć wynikające z tej lub innej umowy lub z innej czynności prawnej:

1)marże, prowizje lub opłaty związane z przygotowaniem umowy pożyczki, udzieleniem pożyczki lub jej obsługą, albo koszty o podobnym charakterze,

2)opłaty związane z odroczeniem terminu spłaty pożyczki, jej nieterminową spłatą albo koszty o podobnym charakterze,

3)koszty usług dodatkowych, w szczególności koszty ubezpieczeń, koszty związane z ustanowieniem zabezpieczenia pożyczki, koszty pozyskiwania informacji dotyczących biorącego pożyczkę, w przypadku gdy ich poniesienie jest niezbędne do zawarcia umowy – z wyłączeniem opłat notarialnych oraz danin o charakterze publicznoprawnym, które strony są zobowiązane ponieść w związku z zawarciem umowy.

§ 3.Jeżeli dającego pożyczkę reprezentuje przy zawarciu umowy agent lub inna osoba, za której pośrednictwem dający pożyczkę zawiera umowę lub przy której pomocy wykonuje swoje zobowiązanie, do pozaodsetkowych kosztów związanych z zawarciem umowy pożyczki wlicza się również wynagrodzenie agenta lub tej osoby, o ile ponosi je biorący pożyczkę.

Wyjaśnienie przepisu

Przepis Art. 720¹ Kodeksu cywilnego stanowi, że chociaż art. 720 § 1 KC reguluje pożyczkę nieodpłatną, nie wyklucza on prawa dającego pożyczkę do żądania odsetek oraz kosztów pozaodsetkowych, pod warunkiem zachowania dalszych postanowień zawartych w tym artykule. Oznacza to, że mimo istnienia regulacji określającej, że pożyczka może być udzielona bez oprocentowania, pożyczkodawca ma prawo zażądać odsetek i opłat dodatkowych, jeśli spełnione są warunki przewidziane w innych częściach przepisu. Ponadto, przepis szczegółowo definiuje, czym są koszty pozaodsetkowe w kontekście umowy pożyczki pieniężnej, wymieniając trzy kategorie takich kosztów, które obejmują m.in. prowizje za przygotowanie i obsługę umowy, koszty związane z odroczeniem bądź nieterminową spłatą oraz opłaty za usługi dodatkowe, w tym ubezpieczenia i zabezpieczenia pożyczki.

Przepis ma zastosowanie w sytuacjach, gdy udzielana jest pożyczka pieniężna i występuje konieczność rozliczenia się nie tylko z tytułu zwrotu kwoty głównej, ale również z odsetek oraz innych opłat powiązanych z zawarciem, trwaniem czy spłatą pożyczki. Dotyczy to zarówno indywidualnych umów pożyczek, jak i tych zawieranych za pośrednictwem agentów lub innych osób działających na rzecz pożyczkodawcy. Szczególnie istotne jest, że do pozaodsetkowych kosztów zalicza się wynagrodzenie agenta, o ile pożyczkobiorca je ponosi, co może mieć znaczenie przy pożyczkach udzielanych w sposób pośredni.

W codziennej praktyce przykładowo bank czy inna instytucja finansowa, udzielając pożyczki pieniężnej, może wymagać nie tylko spłaty kapitału i należnych odsetek, ale także opłaty prowizyjnej za przygotowanie umowy oraz ubezpieczenia zabezpieczającego spłatę. Jednocześnie jeśli spłata jest przesunięta lub nieterminowa, mogą zostać naliczone dodatkowe koszty, które są zgodne z § 2 art. 720¹. Jeśli umowę zawiera agent, jego wynagrodzenie również jest zaliczane do kosztów pozaodsetkowych, co pożyczkobiorca powinien brać pod uwagę kalkulując ostateczny koszt pożyczki.

Do często występujących błędów przy stosowaniu Art. 720¹ należy mylenie kosztów pozaodsetkowych z opłatami publicznoprawnymi, które są wyłączone z tego zakresu. Ponadto zdarza się, że strony nie precyzują, które koszty rzeczywiście wchodzą w ten zakres, co prowadzi do sporów. Niezrozumienie roli agenta i kosztów z nim związanych także jest powszechne – pożyczkobiorcy często nie mają świadomości, że wynagrodzenie agenta zwiększa ich łączny koszt pożyczki. Wreszcie, kwestia wymagalności tych kosztów bywa niejasna bez uwzględnienia innych przepisów regulujących ich wysokość i sposób naliczania.

Podsumowując, Art. 720¹ KC precyzuje zasady naliczania odsetek i innych kosztów przy pożyczkach pieniężnych, z uwzględnieniem szczegółowego katalogu kosztów pozaodsetkowych, co ma istotne znaczenie dla stron zawierających takie umowy. W konkretnej sprawie, ze względu na złożoność przepisów i różnorodność umów, warto skonsultować się z prawnikiem, aby właściwie zinterpretować i zastosować omawiane regulacje.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy zawsze przy pożyczce pieniężnej trzeba płacić odsetki?

Nie, art. 720§1 KC przewiduje pożyczkę nieodpłatną, jednak art. 720¹ pozwala pożyczkodawcy żądać odsetek, jeżeli zachowane są odpowiednie warunki.

Co zalicza się do kosztów pozaodsetkowych przy pożyczce?

Koszty te obejmują m.in. marże, prowizje, opłaty za przygotowanie i obsługę umowy, a także koszty ochrony pożyczki, z wyłączeniem opłat notarialnych i danin publicznoprawnych.

Czy wynagrodzenie agenta jest częścią kosztów pożyczki?

Tak, jeśli dający pożyczkę korzysta z agenta, a pożyczkobiorca ponosi jego wynagrodzenie, to wlicza się je do kosztów pozaodsetkowych.

Czy wszystkie opłaty związane z pożyczką można doliczyć do kosztów pozaodsetkowych?

Nie, niektóre opłaty, takie jak notarialne i daniny publicznoprawne, są wyłączone z tych kosztów.

Co zrobić, gdy nie jestem pewien wysokości kosztów pożyczki?

Ze względu na specyfikę i złożoność przepisów warto skonsultować się z prawnikiem, by uniknąć nieporozumień.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI