Art. 735.

Art. 735 Kodeksu cywilnego określa zasady dotyczące wynagrodzenia przy umowie zlecenia, gdy nie jest jasno ustalone inaczej. Zgodnie z paragrafem pierwszym, jeśli z umowy lub okoliczności nie wynika, że przyjmujący zlecenie zobowiązał się wykonać je bez wynagrodzenia, to za wykonanie zlecenia przysługuje mu wynagrodzenie. Oznacza to, że podstawową zasadą jest istnienie należnego wynagrodzenia, chyba że strony wyraźnie postanowiły inaczej. Paragraf drugi odnosi się do sytuacji, gdy nie ma obowiązującej taryfy ani ustalonej umownie wysokości wynagrodzenia – wtedy wynagrodzenie powinno odpowiadać wykonanej pracy, czyli być adekwatne do zakresu i charakteru usług świadczonych przez zleceniobiorcę.

Przepis ma zastosowanie w sytuacjach, gdy zawierana jest umowa zlecenia, czyli umowa starannego działania, a strony nie określają wyraźnie kwestii wynagrodzenia lub sposób jego ustalenia. Szczególnie dotyczy to przypadków, gdy nie istnieje branżowa taryfa lub cennik, a umowa jest nieprecyzyjna co do honorarium. Wtedy na podstawie tego przepisu wynagrodzenie należy się za faktycznie wykonaną pracę i jej zakres. Oznacza to, że zleceniobiorca nie może wykonywać zlecenia nieodpłatnie, chyba że wyraził na to zgodę lub wyraźnie się na to umówiono.

Przykładowo, wyobraźmy sobie osobę wykonującą remont mieszkania na podstawie umowy zlecenia. Jeśli w umowie nie wskazano wysokości wynagrodzenia i nie istnieje branżowa taryfa cenowa, zleceniobiorca może domagać się wynagrodzenia adekwatnego do zakresu prac i czasu ich wykonania. Sytuacja ta pokazuje, że zgodnie z art. 735 par. 2 KC, wynagrodzenie powinno odpowiadać wykonanej pracy, a jego wysokość można ustalić np. na podstawie stawek zwyczajowo obowiązujących na rynku lub oceniając rzeczywisty nakład pracy i materiałów. W takim przypadku wynagrodzenie jest obligatoryjne, gdy nie ma wyraźnego oświadczenia o niepobieraniu opłaty.

Często pojawiają się błędy interpretacyjne, gdy zleceniodawcy lub zleceniobiorcy mylnie uznają, że milczenie w kwestii wynagrodzenia oznacza brak zapłaty. Nierzadko strony nie precyzują tego aspektu, co prowadzi do sporów. Innym problemem jest brak uwzględniania okoliczności towarzyszących umowie, które mogą wskazywać na zamiar stron co do wynagrodzenia albo jego braku. Art. 735 jasno wskazuje, że wynagrodzenie należy się, jeśli nie ma wyraźnego potwierdzenia o pracę bezpłatną. W praktyce powinno się jasno formułować zasady dotyczące wynagrodzenia, by uniknąć wątpliwości. W każdej indywidualnej sytuacji interpretacja tego przepisu wymaga uwzględnienia całego kontekstu prawnego i faktycznego, dlatego warto skonsultować się z prawnikiem, by uzyskać precyzyjną ocenę.