Art. 751 Kodeksu cywilnego wprowadza szczególny, dwuletni termin przedawnienia dla dwóch kategorii roszczeń. Przepis ten w punkcie pierwszym określa, że roszczenia dotyczące wynagrodzenia za wykonane czynności oraz zwrotu wydatków przysługują osobom, które na stałe lub w ramach działalności przedsiębiorstwa zajmują się określonym rodzajem czynności, a także roszczenia wynikające z udzielonych im zaliczek. Druga część przepisu reguluje przedawnienie roszczeń związanych z świadczeniami na rzecz utrzymania, pielęgnowania, wychowania lub nauki, skierowanych do osób zawodowo trudniących się tymi czynnościami lub do osób prowadzących specjalistyczne zakłady przeznaczone do takich celów. W praktyce oznacza to, że prawo do dochodzenia tych roszczeń wygasa po upływie dwóch lat od momentu, kiedy roszczenie stało się wymagalne.
Przepis stosuje się w sytuacjach, gdy osoby wykonujące prace lub usługi określonego rodzaju, zwłaszcza w ramach przedsiębiorstw, chcą dochodzić roszczeń za wynagrodzenie lub poniesione wydatki, a także gdy osoby świadczące usługi opiekuńcze lub edukacyjne ubiegają się o zapłatę lub zwrot kosztów. Warunkiem jest, aby osoby te stale lub zawodowo wykonywały takie czynności, co określa zakres stosowania przepisu. Dwuletni termin ma na celu zwiększenie pewności obrotu prawnego i zapobiegać przedawnianiu roszczeń, które ze względu na specyfikę działalności charakteryzują się szybkim terminem wymagalności.
Przykładem praktycznym może być sytuacja, gdy firma świadcząca usługi sprzątania w biurach, mając umowę o wynagrodzenie za wykonane prace oraz poniesione przez siebie wydatki na środki czystości, domaga się zapłaty po dwóch latach od wykonania usług. Zgodnie z art. 751 pkt 1, roszczenie to zostanie uznane za przedawnione, jeśli upłynęły 2 lata od momentu, gdy stało się wymagalne. Innym przykładem jest przypadek zakładu opiekuńczego prowadzącego działalność w zakresie pielęgnacji osób starszych, który dochodzi zwrotu kosztów utrzymania po dwóch latach – w tym przypadku również roszczenie ulegnie przedawnieniu.
Częstym błędem jest mylenie tego przepisu z ogólnym terminem przedawnienia wynikającym z innych artykułów Kodeksu cywilnego, który zwykle wynosi 6 lat. Ponadto, często pomijany jest fakt, że art. 751 KC dotyczy wyraźnie tylko roszczeń przysługujących osobom trudniącym się zawodowo określonymi czynnościami lub prowadzącym zakłady na cele utrzymania i nauki. Niewłaściwe jest także stosowanie tego terminu do roszczeń o innej charakterystyce, które powinny korzystać z innych regulacji. Dlatego ważne jest, by nie usprawiedliwiać się dwuletnim terminem przedawnienia przy roszczeniach, które nim nie podlegają.
Podsumowując, art. 751 KC określa szczególny i krótszy termin przedawnienia roszczeń związanych z wynagrodzeniem i zwrotem wydatków w działalności określonego rodzaju oraz roszczeń z tytułu utrzymania i edukacji przez osoby zawodowo się tym zajmujące. W indywidualnych przypadkach skonsultowanie się z prawnikiem jest zalecane, aby poprawnie ocenić zastosowanie terminu przedawnienia dla konkretnego roszczenia.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.