Artykuł 7611 Kodeksu cywilnego określa szczególne sytuacje, w których agent może domagać się prowizji za umowy zawarte po rozwiązaniu umowy agencyjnej. Przepis ten zawiera dwa paragrafy, które różnicują podstawy uprawniające agenta do takiego roszczenia. W pierwszym paragrafie mowa jest o prawie agenta do prowizji, jeśli propozycja zawarcia umowy została otrzymana od klienta jeszcze przed rozwiązaniem umowy agencyjnej i spełnione są warunki przewidziane w art. 761, który dotyczy m.in. warunków prowizji i zasad jej należności. Drugi paragraf rozszerza to prawo, umożliwiając agentowi żądanie prowizji także wtedy, gdy umowa po rozwiązaniu umowy agencyjnej została zawarta głównie w wyniku działań agenta podczas trwania tej umowy i dodatkowo zawarcie umowy nastąpiło w rozsądnym czasie po rozwiązaniu umowy agencyjnej.
Przepis ma zastosowanie w sytuacjach, gdy umowa agencyjna ustaje, ale klient zawiera po jej zakończeniu umowę, której przedmiot jest powiązany z działalnością wykonywaną przez agenta. Warunkiem prawa do prowizji jest wcześniejsze uzyskanie przez agenta propozycji umowy od klienta (co podlega analizie w kontekście art. 761) lub wykazanie, że umowa została zawarta głównie dzięki jego dotychczasowej aktywności. Bardzo ważne jest też zachowanie rozsądnego okresu od rozwiązania umowy, co ma zapobiec nadużyciom i zbyt długiemu dochodzeniu prowizji po zakończeniu współpracy.
Przykładem praktycznym może być agent sprzedaży, który przed rozwiązaniem umowy otrzymał od klienta konkretną propozycję zawarcia kontraktu na dostarczanie towarów. Po zakończeniu współpracy klient podpisuje tę umowę – agent ma wówczas prawo żądać prowizji, ponieważ spełniona jest przesłanka z art. 7611 § 1. Inna sytuacja to agent, który w trakcie trwania umowy zbudował sieć kontaktów i doprowadził do zawarcia umowy po jej zakończeniu w rozsądnym czasie. Tutaj również możliwe jest żądanie prowizji, nawet jeśli propozycja umowy nie pochodziła bezpośrednio od klienta przed rozwiązaniem umowy agencyjnej.
Częstym nieporozumieniem przy stosowaniu art. 7611 KC jest mylenie momentu powstania prawa do prowizji z datą zawarcia samej umowy. Przedawnienie i określenie rozsądnego czasu po rozwiązaniu umowy nie są jasno określone, co czasem prowadzi do sporów. Ponadto bywa, że agenci próbują uzyskać prowizję za umowy podpisane po dużym czasie od zakończenia współpracy, co nie zawsze jest zgodne z zasadami wskazanymi w przepisie. Należy też zwracać uwagę na dokładne przesłanki z art. 761, gdyż ich niespełnienie może wykluczyć prawo do prowizji. W każdej sytuacji indywidualnej interpretacji wytycznych wskazane jest skorzystanie z porady prawnika, by właściwie ocenić swoje prawo do prowizji po ustaniu umowy agencyjnej.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.