Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 7614.

Agent nie może żądać prowizji, gdy oczywiste jest, że umowa z klientem nie zostanie wykonana na skutek okoliczności, za które dający zlecenie nie ponosi odpowiedzialności, jeżeli zaś prowizja została już agentowi wypłacona, podlega ona zwrotowi. Postanowienie umowy agencyjnej mniej korzystne dla agenta jest nieważne.

Wyjaśnienie przepisu

Art. 7614 Kodeksu cywilnego chroni interesy dającego zlecenie (zleceniodawcy) w umowie agencyjnej, ograniczając prawo agenta do żądania prowizji. Przepis stanowi, że agent nie ma prawa domagać się prowizji, jeśli stanie się oczywiste, iż umowa zawarta z klientem nie zostanie wykonana z powodu okoliczności, które nie są zawinione przez dającego zlecenie. Co więcej, jeśli agent otrzymał już prowizję w takiej sytuacji, obowiązany jest ją zwrócić. Dodatkowo, norma prawna wyraźnie wskazuje, że wszelkie postanowienia umowy agencyjnej gorsze dla agenta niż wynikające z tego przepisu są nieważne.

Przepis ma zastosowanie w sytuacji, gdy umowa między klientem a dającym zlecenie nie dochodzi do skutku z przyczyn niezależnych od zleceniodawcy. Poszkodowanym w tym wypadku jest dający zlecenie, który mimo braku wykonalności umowy nie powinien być obciążany kosztami prowizji na rzecz agenta. Przepis zabezpiecza także dającego zlecenie przed koniecznością zapłaty prowizji w sytuacji, gdy przyczyny niewykonania leżą po stronie klienta lub innych czynników zewnętrznych, za które dający zlecenie nie odpowiada. Jednocześnie przepisy te chronią agenta przed skutkami umownych postanowień umniejszających jego uprawnienia ponad normy prawne.

Przykładem zastosowania przepisu może być sytuacja, gdy agent zawiera umowę z klientem w imieniu dającego zlecenie, ale klient z powodu nagłego zdarzenia, na przykład braku środków finansowych lub problemów prawnych, nie realizuje umowy. Jeśli dający zlecenie nie przyczynił się do tej sytuacji, agent nie może żądać prowizji, a jeśli już ją otrzymał, powinien ją zwrócić. Takie rozwiązanie pozwala na równoważenie interesów stron i zapobiega nieuczciwym roszczeniom.

Częstym błędem w praktyce jest mylne przekonanie agentów, że prawo do prowizji istnieje niezależnie od wykonania umowy z klientem, a także zawieranie umów agencyjnych z postanowieniami na niekorzyść dającego zlecenie, które są sprzeczne z art. 7614 KC i w konsekwencji nieważne. Warto również zwrócić uwagę na konieczność zwrotu wypłaconej prowizji w przypadku niewykonania umowy, co nie zawsze jest przestrzegane. W kontekście indywidualnych spraw i wątpliwości dotyczących stosowania tego przepisu zaleca się konsultację z prawnikiem, który dokładnie oceni okoliczności danej sytuacji.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy agent zawsze ma prawo do prowizji?

Nie, zgodnie z art. 7614 KC agent nie ma prawa do prowizji, jeśli umowa z klientem nie zostanie wykonana z przyczyn niezależnych od dającego zlecenie.

Co się dzieje, jeśli agent otrzyma prowizję, a umowa nie zostanie wykonana?

Agent jest zobowiązany do zwrotu prowizji, która została wypłacona, gdy umowa nie została wykonana z przyczyn nieleżących po stronie dającego zlecenie.

Czy można w umowie agencyjnej zastrzec mniej korzystne warunki dla agenta?

Nie, postanowienia umowy mniej korzystne dla agenta niż przewiduje art. 7614 KC są nieważne.

Kiedy przepis art. 7614 KC ma zastosowanie?

Przepis stosuje się, gdy umowa z klientem nie zostaje wykonana z przyczyn niezależnych od dającego zlecenie.

Czy warto konsultować się z prawnikiem w przypadku sporów o prowizję agenta?

Tak, w indywidualnych sytuacjach zawsze warto skonsultować się z prawnikiem, aby prawidłowo ocenić obowiązki i prawa stron.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI