Art. 764.

Artykuł 764 Kodeksu cywilnego wprowadza ważną zasadę dotyczącą umów zawieranych na czas oznaczony. Przepis stanowi, że jeśli strony nadal wykonują umowę po upływie terminu, na jaki ją zawarły, to taką umowę uznaje się za zawartą na czas nieoznaczony. Oznacza to, że po wyznaczonym w umowie terminie, dalsze wykonywanie postanowień zmienia charakter umowy – nie obowiązuje ona już na podstawie określonego terminu, lecz bezterminowo. Przepis ten ma zapobiegać sytuacji, w której mimo wygaśnięcia okresu, umowa formalnie wygasa, lecz strony nadal ją faktycznie realizują bez formalnego przedłużenia.

Ten przepis ma zastosowanie wtedy, gdy w umowie jest wyraźnie wskazany czas trwania jako termin kalendarzowy lub inny określony czas, jednak strony mimo upływu tego czasu kontynuują realizację zobowiązań wynikających z umowy. W praktyce oznacza to, że jeśli nikt z nich nie wypowie umowy ani nie zawrze nowej właśnie po wygaśnięciu pierwotnego terminu, to automatycznie prawo traktuje taką umowę jako zawartą na czas nieoznaczony. Dzięki temu strony nie są pozbawione ochrony swoich praw ani obowiązków wynikających z umowy i mają możliwość jej rozwiązania lub zmiany warunków na bieżąco.

Przykład zastosowania artykułu 764 KC można zobrazować na podstawie umowy najmu lokalu, zawartej na rok od 1 stycznia do 31 grudnia. Jeśli mimo zakończenia tego terminu lokator nadal korzysta z lokalu, a właściciel nie zgłasza sprzeciwu ani nie podpisuje nowej umowy, umowa ta automatycznie staje się umową na czas nieoznaczony. Oznacza to, że równie łatwo można ją później wypowiedzieć, ale nie wygasa z dniem 31 grudnia, gdyby ktoś twierdził, że umowa się zakończyła.

Częstym nieporozumieniem w stosowaniu art. 764 KC jest przekonanie, że umowa automatycznie trwa na czas nieoznaczony przy każdym przekroczeniu terminu – ważne jest jednak, aby strony rzeczywiście wykonywały umowę po terminie. Innym błędem jest nieuwzględnianie wypowiedzenia lub innych czynności prawnych, które mogą zakończyć lub zmodyfikować stosunek prawny. Przepis nie zastępuje innego uregulowania strony dotyczącego dalszego trwania umowy. W sprawach indywidualnych, zwłaszcza przy niejasnym stanie faktycznym, warto zasięgnąć porady prawnika, który oceni skutki prawne kontynuowania umowy po terminie.