Artykuł 7648 Kodeksu cywilnego dotyczy sytuacji, w której agent wypowiada umowę agencyjną wskutek okoliczności, za które odpowiedzialny jest dający zlecenie. Przepis przewiduje możliwość zwolnienia agenta z obowiązku przestrzegania ograniczenia prowadzenia działalności konkurencyjnej wobec dającego zlecenie. Warunkiem jest złożenie pisemnego oświadczenia temu dającemu zlecenie, i to przed upływem miesiąca od dnia wypowiedzenia umowy. Zatem agent może uniknąć zakazu konkurencji, jeżeli to dający zlecenie ponosi odpowiedzialność za okoliczności skłaniające agenta do wypowiedzenia. Normę tę należy rozumieć jako środek ochrony agenta przed nieodpłatnym i nieuzasadnionym ograniczeniem działalności gospodarczej.
Przepis ma zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy to właśnie dający zlecenie ponosi odpowiedzialność za zaistniałe okoliczności zmuszające agenta do zakończenia współpracy. Ponadto istotne jest, by agent złożył pisemne oświadczenie zwalniające go z zakazu konkurencji w terminie miesiąca od wypowiedzenia. Brak takiego oświadczenia powoduje, że ograniczenie konkurencji nadal obowiązuje. Tym samym przepis określa ścisłe przesłanki proceduralne i materialne zwolnienia z zakazu konkurencji po stronie agenta.
Przykładowo, jeżeli agent obsługujący klientelę określonego przedsiębiorcy wypowie umowę agencyjną z powodu znacznych zaniedbań ze strony dającego zlecenie, które utrudniają wykonywanie obowiązków, ma on prawo zwolnić się z zakazu konkurencji. Warunkiem jest, że agent zgłosi takie zwolnienie na piśmie do dającego zlecenie najpóźniej miesiąc po wypowiedzeniu. Pozwoli to agentowi rozpocząć własną działalność konkurencyjną bez naruszania postanowień umowy. Natomiast w przypadku braku takiego oświadczenia, ograniczenie konkurencji obowiązuje dalej.
Często popełnianym błędem jest niezłożenie wymaganego pisemnego oświadczenia w terminie, co skutkuje brakiem zwolnienia z zakazu konkurencji, mimo że zostały spełnione inne przesłanki. Ponadto niektórzy interpretują ten przepis jako możliwość zwolnienia w każdej sytuacji wypowiedzenia, co jest błędne, gdyż wymaga to odpowiedzialności dającego zlecenie za okoliczności wypowiedzenia. Należy też pamiętać, że zwolnienie to dotyczy jedynie ograniczenia działalności konkurencyjnej, a nie innych obowiązków agenta wynikających z umowy lub przepisów. Wskazane jest więc dokładne zbadanie okoliczności oraz terminów przewidzianych w art. 7648 KC.
W indywidualnych sprawach związanego z tym zwolnieniem z zakazu konkurencji warto skonsultować się z prawnikiem, który uwzględni specyfikę konkretnej umowy i okoliczności wypowiedzenia.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.