Art. 775.

Art. 775 Kodeksu cywilnego stanowi, że przepisy dotyczące przewozu zawarte w danym tytule kodeksu stosuje się jedynie wtedy, gdy nie ma dla danego rodzaju transportu odrębnych, specjalnych regulacji. Oznacza to, że normy ogólne przewozowe mają charakter uzupełniający i wykładniowy; w przypadku gdy konkretne uregulowania dla przewozu danego środka transportu czy przewozu towarów istnieją w innych aktach prawnych, to te właśnie przepisy mają pierwszeństwo stosowania. Innymi słowy, ustawodawca przewidział, że specyfika różnych rodzajów transportu może wymagać odrębnych reguł, i dlatego normy kodeksowe mają zastosowanie tylko tam, gdzie nie występują przepisy szczególne.

Przepis ten znajduje zastosowanie w sytuacjach, gdy mamy do czynienia z przewozem obejmującym różne rodzaje środków transportu lub usługi transportowe, wobec których są osobne regulacje, jak na przykład przewóz kolejowy, morski czy lotniczy, które podlegają odrębnym ustawom lub aktom prawnym. Gdy odrębne przepisy regulują dany rodzaj transportu, wtedy normy z tego tytułu kodeksu cywilnego są wyłączone z zastosowania. Przepis ten zabezpiecza spójność i hierarchię norm prawnych w zakresie przewozu i zapobiega konfliktom przepisów.

W praktyce można wyobrazić sobie sytuację, gdy przedsiębiorca organizuje przewóz towarów drogą lądową, a takie przewozy są często regulowane przepisami kodeksu cywilnego. Jednak jeśli przewóz odbywa się koleją lub samolotem, obowiązują odrębne przepisy prawa transportowego lub międzynarodowego. Wówczas art. 775 KC wskazuje, że normy przewozowe kodeksu cywilnego mają zastosowanie tylko w zakresie, w jakim przepisy szczegółowe tego nie regulują inaczej. Przykładowo, gdy przewoźnik drogowy świadczy usługi zgodnie z kodeksem cywilnym, nie mogą być dla niego stosowane przepisy dotyczące przewozu lotniczego lub morskiego.

Często spotykanym błędem jest stosowanie przepisów kodeksu cywilnego do wszystkich przewozów bez względu na obowiązujące regulacje szczególne, co prowadzi do niejasności i błędów interpretacyjnych. Niewłaściwym jest również przyjmowanie, że przepis ten automatycznie wyłącza działanie kodeksu w zakresie przewozów, podczas gdy on jedynie wskazuje na regułę stosowania, tj. uzupełnianie przepisów szczególnych lub ich wyłączenie w sytuacji, gdy te istnieją. Warto także nie mylić tego przepisu z podstawą do stosowania norm poza zakresem przewozu.

Podsumowując, art. 775 KC stanowi mechanizm porządkujący stosowanie przepisów dotyczących przewozów, zależny od istnienia regulacji szczególnych. W każdej indywidualnej sprawie związanej z przewozem warto skonsultować się z prawnikiem, aby właściwie ustalić, które przepisy mają zastosowanie w danym stanie faktycznym.