Art. 800.

Art. 800 Kodeksu cywilnego mówi o szczególnej roli spedytora w przewozie towarów. Przepis wyraźnie stanowi, że jeśli spedytor zdecyduje się samodzielnie wykonać przewóz, to z chwilą podjęcia takiego działania przyjmuje na siebie prawa i obowiązki charakterystyczne dla przewoźnika. Oznacza to, że staje się podmiotem odpowiedzialnym za prawidłowe i terminowe wykonanie przewozu oraz za ewentualne szkody powstałe podczas transportu. W praktyce oznacza to, że spedytor samodzielnie wykonujący przewóz odpowiada wobec nadawcy, odbiorcy lub innych uprawnionych osób jak przewoźnik towarów. Ten przepis pozwala na elastyczne podejście do realizacji zadań związanych z transportem, umożliwiając spedytorowi pełnienie funkcji przewoźnika, jeśli posiada stosowne środki i kompetencje.

Przepis ten znajduje zastosowanie w sytuacjach, gdy spedytor nie tylko organizuje transport i zawiera umowy przewozu z przewoźnikami, lecz także sam realizuje przewóz towarów np. własnym transportem. Przesłanką do jego zastosowania jest zero-jedynkowy wybór spedytora, że to on będzie bezpośrednio przewoził rzeczy. Nie dotyczy to sytuacji, gdy spedytor jest jedynie pośrednikiem między nadawcą a przewoźnikiem. Kiedy spedytor podejmuje się przewozu, musi przestrzegać obowiązujących regulacji dotyczących przewozu, w tym odpowiedzialności za ładunek i realizację umowy.

Przykładem zastosowania art. 800 KC może być sytuacja, gdy firma spedycyjna posiada własne samochody ciężarowe i decyduje, że dostarczy ładunek swoim transportem, zamiast korzystać z usług zewnętrznego przewoźnika. Wówczas do takiego przewozu mają zastosowanie przepisy dotyczące przewoźnika, a spedytor jest zobowiązany np. do zabezpieczenia towaru, terminowego dostarczenia oraz pokrycia ewentualnych szkód powstałych podczas przewozu. Klient zlecający usługę ma wówczas prawa typowe dla sytuacji umowy przewozu zawartej bezpośrednio z przewoźnikiem.

Dość często pojawiają się nieporozumienia związane z odpowiedzialnością w sytuacji, gdy spedytor sam dokonuje przewozu. Czasem błędnie przyjmuje się, że jego odpowiedzialność jest mniejsza lub nadal traktowany jest tylko jako organizator przewozu. Tymczasem art. 800 KC wyraźnie stwierdza, że w takim przypadku hasło "spedytor" przestaje pełnić tylko funkcję pośrednika i przekształca się w realnego przewoźnika. Kolejnym błędem jest mylenie instytucji spedytora z przewoźnikiem bez uwzględnienia momentu faktycznego wykonania przewozu. Warto pamiętać, że przepisy przewozowe, które dotyczą przewoźnika, w takiej sytuacji stosuje się odpowiednio do spedytora, który sam dokonuje przewozu. W przypadku indywidualnych wątpliwości lub sporów zawsze warto zasięgnąć porady prawnej u specjalisty, by prawidłowo zinterpretować i zastosować art. 800 KC.