Art. 856.

Art. 856 Kodeksu cywilnego wyraźnie wskazuje, że przedsiębiorca składowy jest zobowiązany do ubezpieczenia rzeczy znajdujących się w jego składowaniu tylko wtedy, gdy otrzymał wyraźne zlecenie takiego ubezpieczenia. Oznacza to, że domyślnie przedsiębiorca nie ma automatycznie obowiązku ubezpieczać powierzonych mu rzeczy, a obowiązek ten powstaje jedynie na podstawie konkretnego polecenia lub umowy z klientem. Przepis ten podkreśla więc, że odpowiedzialność za zapewnienie ubezpieczenia nie jest jedna stroną bezwzględną i musi zostać wyraźnie określona. Tym samym przedsiębiorca chroniony jest przed automatycznym rozszerzeniem obowiązków bez wyraźnego porozumienia w tym zakresie.

Przepis ten ma zastosowanie wszędzie tam, gdzie przedsiębiorca prowadzi działalność polegającą na składowaniu rzeczy należących do innych podmiotów. Zlecenie ubezpieczenia może wynikać z umowy zawartej między stronami albo z innych form porozumienia, które wyraźnie wskazują, że przedsiębiorca ma obowiązek ubezpieczyć powierzone dobra. Jeśli takiego zlecenia nie ma, to przedsiębiorca składowy nie jest zobowiązany do wykupu polisy ubezpieczeniowej dla tych rzeczy. Zatem podstawową przesłanką do powstania tego obowiązku jest jasne i wyraźne zlecenie od właściciela towaru lub innego uprawnionego podmiotu.

Przykładowo: przedsiębiorstwo A wynajmuje magazyn przedsiębiorcy B, by ten przechowywał swoje towary. Jeśli w umowie między nimi przedsiębiorca A zobowiąże B do ubezpieczenia towarów, to dopiero wtedy B musi zapewnić polisę ubezpieczeniową. Bez takiego zlecenia B może przechowywać towary bez wykupu ubezpieczenia, choć w praktyce może to być ryzykowne. W sytuacji gdy towary ulegną zniszczeniu lub uszkodzeniu, bez wykupionej polisy odpowiedzialność za straty będzie sporna i rozstrzygnięta zgodnie z innymi zasadami prawnymi.

Częstym nieporozumieniem przy stosowaniu art. 856 KC jest myślenie, że przedsiębiorca składowy zawsze ma obowiązek ubezpieczać przechowywane rzeczy. Jednak norma ta jasno wyklucza taki obowiązek bez dostania zlecenia. Błędem także jest nieuwzględnianie istnienia odrębnych umów lub zapisów, które mogą rozszerzać ten obowiązek lub wprowadzać dodatkowe warunki dotyczące ubezpieczenia. Ponadto, przedsiębiorcy i ich klienci powinni starannie formułować umowy, aby uniknąć niejasności dotyczących obowiązków związanych z ubezpieczeniem towarów.

W sprawach indywidualnych warto skonsultować się z prawnikiem, by prawidłowo ustalić obowiązki i zabezpieczyć interesy stron w kontekście ubezpieczenia składowanych rzeczy zgodnie z art. 856 KC.