Art. 870 Kodeksu cywilnego reguluje sytuację, w której wierzyciel osobisty wspólnika spółki może wypowiedzieć jego udział w tej spółce. Przepis mówi, że jeśli w ciągu ostatnich sześciu miesięcy przeprowadzono egzekucję z ruchomości należących do wspólnika, ale nie przyniosła ona skutku, wierzyciel ten ma prawo dokonać zajęcia praw wspólnika związanych z wystąpieniem ze spółki lub jej rozwiązaniem. W efekcie wierzyciel może wypowiedzieć udział wspólnika na trzy miesiące naprzód, nawet jeśli spółka była zawarta na czas oznaczony. Jednak jeżeli umowa spółki przewiduje krótszy termin wypowiedzenia, wierzyciel może z niego skorzystać.
Przepis ma zastosowanie w sytuacjach, gdy wierzyciel osobisty próbował odzyskać należność poprzez egzekucję z ruchomości wspólnika, lecz ta egzekucja okazała się bezskuteczna. W takim przypadku zabezpieczeniem długu staje się możliwość zającia udziału wspólnika w spółce i skuteczne wypowiedzenie tego udziału. Warunkiem jest, by egzekucja dotyczyła ruchomości wspólnika i by była przeprowadzona w okresie ostatnich sześciu miesięcy przed podjęciem kroków wypowiedzenia.
Przykładem może być sytuacja, gdy Jan jest wspólnikiem spółki cywilnej i ma dług wobec innego przedsiębiorcy. Po przeprowadzeniu egzekucji z jego rzeczy ruchomych nie udało się odzyskać długu. Wierzyciel Jana, posiadający zajęcie jego praw w spółce, może teraz wypowiedzieć udział Jana w tej spółce z zachowaniem trzy miesięcznego okresu wypowiedzenia, nawet jeśli w umowie spółki był zapis o trwalszym związaniu wspólników. Dzięki temu wierzyciel może wzmocnić swoje szanse na odzyskanie należności przez zmianę statusu prawnego Jana w spółce.
Często spotykanym błędem jest przekonanie, że wierzyciel może natychmiast przejąć udział wspólnika lub że nie musi przestrzegać okresu wypowiedzenia. Przepis Art. 870 KC jasno stanowi trzy miesiące wypowiedzenia, co pozostaje w mocy także w przypadku spółki zawartej na czas określony. Ponadto, nie każdy wierzyciel ma prawo do takich działań – musi to być wierzyciel osobisty posiadający zajęcie praw wspólnika na wypadek opuszczenia spółki lub jej rozwiązania. Niezbędne jest także uprzednie przeprowadzenie bezskutecznej egzekucji z ruchomości.
Podsumowując, Art. 870 KC przewiduje mechanizm ochrony interesów wierzyciela wspólnika poprzez umożliwienie wypowiedzenia udziału w spółce po bezskutecznej egzekucji. W przypadku konkretnej sprawy zaleca się konsultację z prawnikiem, aby właściwie ocenić prawa i obowiązki stron oraz szczegóły umowy spółki.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.