Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 92113.

Dłużnik może powołać się względem wierzyciela na zarzuty, które dotyczą ważności dokumentu lub wynikają z jego treści albo służą mu osobiście przeciw wierzycielowi. Dłużnik może także powołać się na zarzuty, które mu służą przeciw poprzedniemu wierzycielowi, jeżeli nabywca dokumentu działał świadomie na szkodę dłużnika.

Wyjaśnienie przepisu

Art. 92113 Kodeksu cywilnego dotyczy praw dłużnika w relacji z wierzycielem dotyczącej dokumentów stwierdzających zobowiązanie. Zgodnie z tym przepisem, dłużnik może podnosić wobec wierzyciela zarzuty związane z ważnością dokumentu, wynikające z jego treści, a także takie, które przysługują mu osobiście przeciwko wierzycielowi. Ponadto, dłużnik ma prawo powołać się na zarzuty, które przysługują mu przeciwko poprzedniemu wierzycielowi, lecz pod warunkiem że nabywca dokumentu działał świadomie na jego szkodę. W praktyce oznacza to, że dłużnik nie jest ograniczony tylko do zarzutów wobec aktualnego wierzyciela, ale także może bronić się wykorzystując informacje i zarzuty związane z wcześniejszym obrotem wierzytelnością, jeśli nabywca zachował się nieuczciwie.

Przepis znajduje zastosowanie przede wszystkim przy dokumentach, które potwierdzają zobowiązania np. wekslach, czekach czy innych papierach wartościowych lub dokumentach przelewów wierzytelności. Kluczowa jest możliwość ochrony dłużnika przed nieuczciwym nabywcą takiego dokumentu, który wiedząc o problemach prawnych lub wadach dokumentu, mimo to kontynuuje dochodzenie roszczeń. Art. 92113 KC określa zatem granice obrony dłużnika i stanowi zabezpieczenie przed nadużyciami wierzycieli.

W codziennej sytuacji przykładem zastosowania tego przepisu może być dłużnik, który otrzymał wezwanie do zapłaty od nowego wierzyciela wobec dokumentu, który uprzednio był przedmiotem sporu z poprzednim wierzycielem. Jeśli dłużnik może wykazać, że nowy wierzyciel nabył te roszczenia wiedząc o wadach dokumentu lub wcześniejszych zastrzeżeniach, wówczas może użyć tych samych zarzutów przeciwko nowemu wierzycielowi. To pozwala mu skutecznie się bronić i nie płacić niewłaściwie należności, chroniąc swoje interesy.

Popularnym błędem przy stosowaniu art. 92113 KC jest przekonanie, że dłużnik może powołać się na wszystkie zarzuty wobec poprzednich wierzycieli bez ograniczeń, co jest nieprawdziwe. Kluczowe jest działanie nabywcy dokumentu w złej wierze – bez niej dłużnik nie może powoływać się na zarzuty względem poprzednich wierzycieli. Ponadto często myli się zarzuty dotyczące ważności dokumentu i te wynikające z samej treści, podczas gdy każdy z tych przypadków ma inne konsekwencje prawne. Znajomość tego przepisu pozwala dłużnikowi lepiej zrozumieć swoją sytuację prawną i świadomie bronić swoich praw. W sprawach indywidualnych zawsze warto skonsultować się z prawnikiem, by ocenić możliwość powołania się na zarzuty wynikające z art. 92113 KC.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Na jakie zarzuty może powołać się dłużnik wobec wierzyciela?

Dłużnik może podnosić zarzuty dotyczące ważności dokumentu, wynikające z treści dokumentu lub służące mu osobiście przeciw wierzycielowi.

Czy dłużnik może powołać się na zarzuty przeciw poprzedniemu wierzycielowi?

Tak, ale tylko gdy nabywca dokumentu działał świadomie na szkodę dłużnika.

Co oznacza, że nabywca działał świadomie na szkodę dłużnika?

Oznacza to, że nabywca wiedział o wadach dokumentu lub zarzutach i mimo to próbował wyegzekwować roszczenie.

Czy dłużnik zawsze może powołać się na zarzuty względem poprzednich wierzycieli?

Nie, tylko wtedy gdy istnieje świadome działanie na jego szkodę ze strony obecnego wierzyciela.

Czy można stosować art. 92113 KC do wszystkich dokumentów potwierdzających zobowiązania?

Przepis odnosi się do dokumentów potwierdzających zobowiązania, takich jak weksle czy czeki, jeśli zawierają wady albo istnieją wobec nich zarzuty.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI