Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 931.

§ 1.W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.

§ 2.Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.

Wyjaśnienie przepisu

Artykuł 931 Kodeksu cywilnego precyzuje zasady dziedziczenia ustawowego dotyczące dzieci spadkodawcy oraz jego małżonka. W pierwszej kolejności do spadku powołani są właśnie oni, dziedzicząc w częściach równych. Jednakże przepis wprowadza ważne ograniczenie - udział małżonka nie może być mniejszy niż jedna czwarta całości spadku, co stanowi zabezpieczenie jego praw majątkowych. W drugiej części normy wskazano regułę dotycząca sytuacji, gdy dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku. Wówczas udział, który by przypadał temu dziecku, przechodzi na jego dzieci, czyli wnuki spadkodawcy, i dziedziczą one w równych częściach. Przepis ten stosuje się także odpowiednio do dalszych zstępnych, co oznacza, że zasada ta odnosi się również do kolejnych pokoleń potomków, zapewniając integralność dziedziczenia w linii potomkowej.

Przepis ma zastosowanie w sytuacji, gdy spadkodawca nie pozostawił testamentu, a jego majątek podlega dziedziczeniu na mocy ustawy. Reguluje kolejność powołania do spadku i sposób podziału udziałów pomiędzy dzieci i małżonka, a także następstwo uczestnictwa w spadku w przypadku śmierci dziecka przed otwarciem spadku. Zasady te mają na celu sprawiedliwe i przejrzyste uregulowanie praw majątkowych członków rodziny pozostających po spadkodawcy.

Przykładem zastosowania art. 931 KC jest sytuacja, gdy zmarły pozostawił żonę oraz trójkę dzieci. Wszystkie te osoby dziedziczą po równo, z tym że udział żony będzie nie mniejszy niż jedna czwarta spadku. Jeśli jedno z dzieci zmarło przed spadkodawcą, jego udział przypada jego własnym dzieciom w równych częściach. Dzięki temu wnuki mogą odziedziczyć majątek dziadka, zapewniając ciągłość dziedziczenia w rodzinie.

Częstym błędem w stosowaniu art. 931 jest mylenie udziałów dzieci z udziałem małżonka lub nieuwzględnianie minimalnego udziału małżonka. Niektórzy zakładają, że wszystkie części dzielone są po równo bez ograniczeń. Ponadto nie zawsze prawidłowo stosuje się zasady dotyczącą zstępnych, gdy dziecko nie dożyło otwarcia spadku – często nie uwzględnia się, że jego udział przypada potomkom. Dlatego poprawne rozumienie art. 931 jest kluczowe dla prawidłowego ustalenia kręgu spadkobierców i podziału spadku. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza złożonej, warto skonsultować sytuację z profesjonalnym prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kto dziedziczy na podstawie art. 931 KC?

Na podstawie art. 931 KC do spadku powołane są w pierwszej kolejności dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek.

Czy udział małżonka może być mniejszy niż jedna czwarta spadku?

Nie, udział małżonka nie może być mniejszy niż jedna czwarta całości spadku, nawet jeśli dzieci dziedziczą w częściach równych.

Co się dzieje, gdy dziecko spadkodawcy nie dożyje otwarcia spadku?

Wówczas jego udział przypada jego dzieciom (wnukom spadkodawcy) w równych częściach. Przepis stosuje się także do dalszych zstępnych.

Czy zasady art. 931 KC dotyczą też dalszych potomków?

Tak, przepis stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych, czyli zarówno wnuków, jak i kolejnych generacji.

Czy art. 931 stosuje się przy dziedziczeniu na podstawie testamentu?

Nie, art. 931 odnosi się do dziedziczenia ustawowego, gdy brak jest ważnego testamentu.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI