Art. 979.

Art. 979 Kodeksu cywilnego normuje sytuację, w której przedmiotem zapisu windykacyjnego są rzeczy oznaczone jedynie co do gatunku, a nie co do tożsamości konkretnej rzeczy. Zapisobierca w takim przypadku otrzymuje rzeczy, które spełniają wymogi co do gatunku, lecz nie są to rzeczy indywidualnie wyznaczone. Przepis nakłada na osobę zobowiązaną do zapisu świadczenie rzeczy o średniej jakości, a także uwzględnienie potrzeb osoby, dla której zapis został ustanowiony. Oznacza to, że zapisobierca nie może żądać rzeczy z najwyższej półki jakościowej ani najgorszych, lecz takich, które odpowiadają przeciętnemu standardowi na rynku dla danego gatunku rzeczy, a także powinny odpowiadać celowi i potrzebom zapisobiorcy, jeśli są one znane. Przepis ten ma swoje źródło w zasadzie uczciwości i równowagi między stronami, chroniąc zapisobiorcę przed otrzymaniem nieodpowiedniego świadczenia oraz zobowiązanego przed nadmiernym obciążeniem. Zastosowanie art. 979 ma miejsce w sytuacji, gdy zapis dotyczy rzeczy oznaczonych co do gatunku, na przykład określonej ilości towaru czy surowca, natomiast nie wskazuje konkretnej, indywidualnie oznaczonej rzeczy, tak jak ma to miejsce przy zapisie konkretnych przedmiotów. Konieczne jest także, by między stronami istniał stosunek prawny zapisu windykacyjnego, a ustanowienie zapisu w testamencie lub innym dokumencie spadkowym miało na celu przekazanie rzeczy zazwyczaj mającej określoną wartość i charakter. Przykładem zastosowania omawianego przepisu jest sytuacja, gdy spadkodawca w testamencie zapisuje określoną ilość zboża istniejącego na magazynie, nie wskazując które dokładnie worki powinny zostać wydane. Wówczas osoba obciążona zapisem powinna dostarczyć zboże o średniej jakości dostępnej w magazynie, biorąc pod uwagę, czy zboże ma być przeznaczone na posiew, jako pasza czy do produkcji żywności - czyli uwzględniając potrzeby zapisobiercy. Taka regulacja sprawia, że zapisobiorca nie otrzyma ani najgorszego zboża, które mogłoby naruszać sens zapisu, ani wyjątkowo dobrej jakości, która mogłaby nie być dostępna i byłaby niewspółmiernym obciążeniem dla obligata. Częstym nieporozumieniem przy stosowaniu art. 979 jest mylenie świadczenia rzeczy średniej jakości z obowiązkiem dostarczenia rzeczy o najwyższej możliwej jakości lub też rzeczy pochodzących od konkretnego dostawcy czy z konkretnego źródła. Również pojawia się błędne przekonanie, że zapisobierca może samodzielnie wybierać rzeczy spełniające warunki zapisu według własnego uznania, co nie jest zgodne z wymaganiem uwzględniania potrzeb oraz obowiązkiem świadczenia średniej jakości. Innym błędem jest pomijanie potrzeby uściślenia jakości lub przeznaczenia rzeczy, co może skutkować sporami między stronami. W przypadku wątpliwości dotyczących zastosowania artykułu 979 Kodeksu cywilnego lub w indywidualnej sytuacji spadkowej warto skonsultować się z prawnikiem, aby właściwie zabezpieczyć swoje prawa i obowiązki wynikające z zapisu.