Art. 987.

Art. 987 Kodeksu cywilnego zajmuje się sytuacją, gdy osoba powołana na wykonawcę testamentu decyduje się nie przyjąć tego obowiązku. Przepis wskazuje, że w przypadku odmowy, wykonawca powinien złożyć odpowiednie oświadczenie przed sądem bądź notariuszem. Oznacza to formalne potwierdzenie swojej decyzji o nieprzyjmowaniu roli wykonawcy testamentu, co pozwala na dalsze procedury prawne związane z wykonaniem testamentu, np. powołanie innego wykonawcy albo zarządzanie masą spadkową bez osoby wyznaczonej szczególnie do tego celu.

Przepis znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy wyznaczona osoba nie chce lub nie może wykonywać obowiązków wynikających z funkcji wykonawcy testamentu. Przyczyny odmowy mogą być różne, np. brak czasu, wiedzy, kompetencji, czy też konflikt interesów. Ważne jest, aby odmowa była wyrażona formalnie, ponieważ tylko wtedy jest skuteczna wobec sądu i osób zainteresowanych spadkiem. Bez złożenia takiego oświadczenia wykonawca może być traktowany jako osoba akceptująca swoje powołanie i tym samym zobowiązana do wykonania testamentu.

Przykładowo, jeśli Jan powołany w testamencie na wykonawcę spadku po zmarłym swojemu przyjacielowi nie chce przejąć tej roli, musi udać się do sądu lub do notariusza i złożyć oświadczenie o odmowie. Pozwoli to sądowi na podjęcie dalszych kroków, np. powołanie innego wykonawcy albo zarządzanie spadkiem w inny sposób. Brak takiego oświadczenia mógłby prowadzić do nieporozumień, ponieważ inni spadkobiercy i sąd mogliby traktować go jako wykonawcę i oczekiwać realizacji jego obowiązków.

Często przy stosowaniu art. 987 KC pojawiają się błędy polegające na braku formalnego złożenia oświadczenia o odmowie, co może skutkować niejasnościami prawnymi. Inny powszechny problem to mylenie odmowy z rezygnacją już podjętej funkcji wykonawcy, która rządzi się innymi zasadami. Ponadto nie zawsze jest jasne, czy oświadczenie powinno być kierowane do sądu czy notariusza, a przepis pozwala na obie formy, co należy mieć na uwadze. Warto pamiętać o tym artykule przy przyjmowaniu lub odmowie roli wykonawcy testamentu, aby uniknąć konsekwencji wynikających z milczenia czy braku formalności. W sprawach indywidualnych dotyczących tej materii zaleca się konsultację z prawnikiem, który pomoże prawidłowo sformułować oświadczenie i doradzi w postępowaniu.