Art. 14 Kodeksu karnego precyzuje zasady wymierzania kary za usiłowanie popełnienia przestępstwa oraz wprowadza możliwość nadzwyczajnego złagodzenia kary albo nawet odstąpienia od jej wymierzenia w szczególnych okolicznościach. W § 1 tego artykułu wskazano, że sąd wymierza karę za usiłowanie, jednak nie przekracza ona górnej granicy zagrożenia przewidzianej w ustawie dla danego przestępstwa. Oznacza to, że sankcja za usiłowanie jest ograniczona i nie może być surowsza niż za popełnienie samego czynu zabronionego. W § 2 uregulowano zaś sytuację szczególną: gdy zachodzą warunki z art. 13 § 2 KK, sąd może zastosować tzw. nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od wymierzenia kary całkowicie. Przytoczony przepis odnosi się do przypadków, gdy sprawca podjął czynność zmierzającą do popełnienia przestępstwa, lecz nie doszło do jego ukończenia z powodu okoliczności niezależnych od jego woli. Przepis ten ma zastosowanie w sytuacjach, kiedy sprawca zaniechał dalszego działania lub zapobiegł skutkowi, co pozwala na zmniejszenie lub zaniechanie kary. Przykładem zastosowania art. 14 KK może być osoba, która podjęła próbę kradzieży, np. usiłowała włamać się do mieszkania, lecz została przerwana i nie zdołała zabrać żadnych przedmiotów. Sąd wymierzy wtedy karę w granicach przewidzianych za włamanie, ale może ją złagodzić lub odstąpić od niej, jeśli uwzględni, że sprawca zaniechał dalszego działania. Często w praktyce występują nieporozumienia dotyczące wymiaru kary za usiłowanie, ponieważ czasami sąd lub strony oczekują kary równej tej za przestępstwo ukończone. Innym błędem jest nieuwzględnianie przepisów o nadzwyczajnym złagodzeniu kary, które pozwalają na łagodniejsze traktowanie sprawców usiłowania, gdy istnieją ku temu podstawy. Niezrozumienie związku z art. 13 § 2 KK może prowadzić też do błędnej oceny, kiedy możliwe jest odstąpienie od wymierzenia kary. Warto pamiętać, że zrozumienie regulacji z art. 14 KK jest ważne zarówno dla wymiaru sprawiedliwości, jak i dla osób potencjalnie odpowiedzialnych w sprawach karnych. W każdej indywidualnej sytuacji dotyczącej usiłowania przestępstwa przydatna jest konsultacja z prawnikiem, który pomoże właściwie zinterpretować i zastosować przepisy w praktyce.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.