Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.
§ 1.Kto, będąc powołanym do pełnienia służby w obronie cywilnej, nie zgłasza się do odbywania tej służby w określonym terminie i miejscu, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2.W wypadku mniejszej wagi, sprawca podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
Art. 144a Kodeksu karnego ustanawia odpowiedzialność karną za niewykonanie obowiązku stawienia się do służby w obronie cywilnej. W paragrafie 1 tego przepisu przewidziana jest kara pozbawienia wolności do lat 3 dla osoby, która mając obowiązek służby, nie zgłasza się w wyznaczonym terminie i miejscu. Przepis ten wyraźnie dotyczy sytuacji, w której dana osoba została powołana do pełnienia służby i zignorowała ten obowiązek, co stanowi poważne naruszenie prawa. Paragraf 2 natomiast przewiduje alternatywne, łagodniejsze sankcje w przypadku, gdy czyn ten ma mniejszą wagę – sprawca może wówczas podlegać grzywnie, karze ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do roku.
Przepis znajduje zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy dana osoba została formalnie powołana do odbycia służby w obronie cywilnej i wbrew temu obowiązkowi nie stawia się do niej. Obowiązek ten jest związany z obowiązkami państwowymi w kontekście obrony, co oznacza, że pominiecie go stanowi naruszenie obowiązującego porządku prawnego. Przepis zabezpiecza wykonanie tych zobowiązań służbowych, chroniąc interes państwa w zakresie gotowości do obrony cywilnej. Mniejsza waga czynu może być oceniona na podstawie okoliczności sprawy, dlatego sankcje przewidziane w paragrafie 2 służą proporcjonalnemu karaniu.
Przykładem zastosowania art. 144a KK może być sytuacja, gdy pracownik został powołany do udziału w ćwiczeniach obrony cywilnej w wyznaczonym terminie i miejscu, np. na szkolenie trwające kilka dni, a pomimo otrzymanego zawiadomienia nie stawia się bez uzasadnionej przyczyny. Wówczas odpowiednie organy mogą wszcząć postępowanie karne. Jeśli zaniedbanie nie jest rażące lub zostało spowodowane okolicznościami łagodzącymi, kara może być złagodzona, np. przez wymierzenie grzywny zamiast kary więzienia. Przepis ma na celu zapewnienie skuteczności działań obrony cywilnej i dyscypliny wśród osób zobowiązanych do służby.
Często pojawiają się nieporozumienia dotyczące zakresu obowiązku stawienia się do służby w obronie cywilnej, zwłaszcza w kontekście tego, kto i kiedy musi się stawić. Błędem jest np. nieuzasadnione ignorowanie wezwania lub przekonanie, że obowiązek ten nie dotyczy wszystkich powołanych. Nierzadko bywa też, że osoby powołane nie rozumieją konsekwencji prawnych związanych z brakiem stawienia się. Istotne jest również prawidłowe ustalenie, czy dana sytuacja podlega pod "mniejszą wagę", co wpływa na wymiar kary. Zawsze w razie wątpliwości co do zastosowania art. 144a KK w konkretnej sprawie należy zasięgnąć porady prawnika.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Osoba powołana do służby w obronie cywilnej, która nie zgłosi się w wyznaczonym terminie i miejscu.
Kara pozbawienia wolności do lat 3 lub, w przypadku mniejszej wagi, grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku.
Okoliczności, które powodują, że przewinienie nie jest rażące, co pozwala na zastosowanie łagodniejszych kar.
W indywidualnych przypadkach ważne powody mogą mieć znaczenie, ale warto skonsultować się z prawnikiem.
Tak, gdy osoba została powołana do odbycia służby lub ćwiczeń i nie stawi się bez uzasadnionej przyczyny.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.
Zapytaj AI