Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.

Art. 229.

§ 1.Kto udziela albo obiecuje udzielić korzyści majątkowej lub osobistej osobie pełniącej funkcję publiczną w związku z pełnieniem tej funkcji, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 2.W wypadku mniejszej wagi, sprawca podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 3.Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 działa, aby skłonić osobę pełniącą funkcję publiczną do naruszenia przepisów prawa lub udziela albo obiecuje udzielić takiej osobie korzyści majątkowej lub osobistej za naruszenie przepisów prawa, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 4.Kto osobie pełniącej funkcję publiczną, w związku z pełnieniem tej funkcji, udziela albo obiecuje udzielić korzyści majątkowej znacznej wartości, podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 15.

§ 4a.Kto osobie pełniącej funkcję publiczną, w związku z pełnieniem tej funkcji, udziela albo obiecuje udzielić korzyści majątkowej wielkiej wartości, podlega karze pozbawienia wolności od lat 3 do 20.

§ 5.Karom określonym w § 1–4a podlega odpowiednio także ten, kto udziela albo obiecuje udzielić korzyści majątkowej lub osobistej osobie pełniącej funkcję publiczną w państwie obcym lub w organizacji międzynarodowej, w związku z pełnieniem tej funkcji.

§ 6.Nie podlega karze sprawca przestępstwa określonego w § 1–5, jeżeli korzyść majątkowa lub osobista albo ich obietnica zostały przyjęte przez osobę pełniącą funkcję publiczną, a sprawca zawiadomił o tym fakcie organ powołany do ścigania przestępstw i ujawnił wszystkie istotne okoliczności przestępstwa, zanim organ ten o nim się dowiedział.

Wyjaśnienie przepisu

Art. 229 Kodeksu karnego określa odpowiedzialność karną za udzielanie lub obiecywanie korzyści majątkowej lub osobistej osobom pełniącym funkcje publiczne, w związku z wykonywaniem przez nie tych funkcji. Norma ta wyróżnia kilka kwalifikacji czynu, w zależności od wartości korzyści oraz celu działania sprawcy. Zasadniczo, w § 1 przewidziano karę pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat za samo udzielenie lub obietnicę korzyści w związku z funkcją publiczną. § 2 wprowadza wyjątek w postaci łagodniejszych sankcji, takich jak grzywna, ograniczenie wolności lub kara do 2 lat więzienia, gdy czyn ma mniejszą wagę. § 3 natomiast zaostrza odpowiedzialność, gdy celem czynu jest skłonienie osoby pełniącej funkcję do naruszenia prawa albo gdy korzyść udziela się właśnie za takie naruszenie; sankcje sięgają wtedy od roku do 10 lat pozbawienia wolności. W § 4 i 4a dodatkowo wyznaczono wyższe dolne i górne granice kar, gdy korzyść majątkowa jest znacznej lub wielkiej wartości, odpowiednio od 2 do 15 oraz od 3 do 20 lat więzienia. § 5 rozszerza odpowiedzialność na sytuacje, gdy korzyść udzielana jest osobie pełniącej funkcję publiczną w państwie obcym lub w organizacji międzynarodowej. Istotne jest także § 6, który przewiduje możliwość uniknięcia kary, jeśli sprawca, mimo przekazania korzyści, niezwłocznie poinformuje właściwy organ ścigania i ujawni wszystkie istotne okoliczności, zanim organ dowie się o przestępstwie. Art. 229 ma zastosowanie w sytuacji, gdy ktoś z prywatnej osoby lub przedsiębiorcy przekazuje korzyść osobie pełniącej publiczną funkcję w zamian lub obietnicę za działalność tę; przesłanką jest związek z wykonywaną funkcją. Przepis dotyczy zarówno pieniędzy, jak i innych wartości materialnych lub niematerialnych, a także działań zmierzających do popełnienia przestępstwa przez funkcjonariusza. Przykład zastosowania to sytuacja, w której przedsiębiorca obiecuje urzędnikowi korzyść w zamian za przyspieszenie decyzji administracyjnej, a urzędnik taką obietnicę przyjmuje. Wówczas można mówić o przestępstwie z Art. 229 § 1 lub § 3, w zależności czy urzędnik narusza prawo. Często przy stosowaniu przepisu pojawia się nieporozumienie dotyczące rozróżnienia wartości korzyści – znaczna czy wielka wartość, co wpływa na wymiar kary. Ponadto bywa mylone, czy sam fakt obietnicy korzyści już rodzi odpowiedzialność, co jest jednak w przepisie wyraźnie ujęte i samo w sobie jest przestępstwem. Przepis ten jest rozbudowany i wymaga uważnej analizy, dlatego w konkretnej sytuacji, zwłaszcza przy różnorodnych okolicznościach, zalecana jest konsultacja z prawnikiem. Art. 229 KK chroni prawidłowość działania administracji i innych funkcjonariuszy publicznych przez penalizację korupcji w różnych jej przejawach.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co grozi za udzielenie korzyści majątkowej osobie pełniącej funkcję publiczną?

Za udzielenie korzyści osobie pełniącej funkcję publiczną grozi kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat, zgodnie z Art. 229 § 1 KK.

Czy obietnica udzielenia korzyści jest karalna?

Tak, zarówno udzielenie, jak i obiecanie udzielenia korzyści osobie pełniącej funkcję publiczną jest karalne na podstawie Art. 229 KK.

Jakie kary obowiązują, gdy korzyść ma znaczna wartość?

Za udzielenie korzyści majątkowej znacznej wartości grozi kara od 2 do 15 lat pozbawienia wolności, zgodnie z § 4 Art. 229 KK.

Czy mogę uniknąć kary, jeśli ujawnię korupcję samodzielnie?

Tak, jeśli sprawca zawiadomi właściwy organ ścigania i ujawni wszystkie istotne okoliczności przed jego dowiedzeniem się, nie ponosi kary (Art. 229 § 6).

Czy przepis obowiązuje też w relacjach międzynarodowych?

Tak, odpowiedzialność dotyczy także udzielania korzyści osobom pełniącym funkcje publiczne w państwie obcym lub organizacji międzynarodowej (Art. 229 § 5).

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI