Art. 273.

Art. 273 Kodeksu karnego wprost stanowi, że kto używa dokumentu wskazanego w artykułach 271 lub 272, podlega karze grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat dwóch. Przepis ten określa konsekwencje prawne związane z wykorzystaniem dokumentów, które w świetle wcześniejszych artykułów są przedmiotem ochrony prawnej - mogą być to dokumenty sfałszowane lub uzyskane wbrew prawu. W praktyce oznacza to, że posiadanie dokumentu nieuprawnionego oraz jego używanie może skutkować odpowiedzialnością karną. Przepis odnosi się do każdej formy używania takiego dokumentu, co obejmuje zarówno używanie osobiste, jak i przekazywanie go dalej w celu posłużenia się tym dokumentem przez inne osoby.

Przepis znajdzie zastosowanie wtedy, gdy dana osoba posługuje się dokumentem wymienionym w art. 271 lub 272, czyli dokumentem sfałszowanym, przerobionym, podrobionym albo w inny sposób nielegalnie pozyskanym. Działanie to musi mieć charakter użycia, czyli wykorzystywania dokumentu w realnym celu, na przykład w celu potwierdzenia danych, uwiarygodnienia swojej osoby lub uzyskania korzyści majątkowej bądź innej. Nie jest tu wymagane formalne przedstawienie dokumentu, ale też sama jego obecność bez zamiaru używania nie musi podlegać karze. Artykuł 273 chroni autentyczność obrotu dokumentami i eliminuje z niego dokumenty fałszywe i nadużywane.

Przykładem zastosowania artykułu 273 KK może być sytuacja, kiedy osoba posługuje się podrobionym dowodem osobistym lub fałszywym zaświadczeniem, aby zarejestrować się w miejscu pracy, uzyskać świadczenia społeczne lub wykonać inną czynność prawną wymagającą autentycznego dokumentu tożsamości. Nawet jeśli osoba ta nie sporządziła dokumentu, samo jego użycie jest zabronione i podlega karze określonej w tym przepisie. Może to mieć miejsce także w codziennych sytuacjach, na przykład przy składaniu wniosku czy identyfikacji swojej osoby przed instytucją publiczną.

Powszechnym błędem w stosowaniu artykułu 273 jest mylenie go z karą za posiadanie dokumentu fałszywego, które to działanie jednak nie zawsze skutkuje karą za używanie. Nierzadko też pomija się różnice pomiędzy używaniem a jedynie posiadaniem dokumentu, co wpływa na kwalifikację czynu i konsekwencje prawne. Ponadto osoby stosujące przepisy mogą nie dostrzegać, że prawo przewiduje różne formy kary, a nie tylko pozbawienie wolności. Z powyższych powodów w każdej konkretnej sytuacji zaleca się konsultację z prawnikiem, który precyzyjnie oceni, czy zachowanie spełnia znamiona przestępstwa określonego w art. 273 KK.