Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.

Art. 299.

§ 1.Kto środki płatnicze, instrumenty finansowe, papiery wartościowe, wartości dewizowe, prawa majątkowe lub inne mienie ruchome lub nieruchomości, pochodzące z korzyści związanych z popełnieniem czynu zabronionego, przyjmuje, posiada, używa, przekazuje lub wywozi za granicę, ukrywa, dokonuje ich transferu lub konwersji, pomaga do przenoszenia ich własności lub posiadania albo podejmuje inne czynności, które mogą udaremnić lub znacznie utrudnić stwierdzenie ich przestępnego pochodzenia lub miejsca umieszczenia, ich wykrycie, zajęcie albo orzeczenie przepadku, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 2.Karze określonej w § 1 podlega, kto będąc pracownikiem lub działając w imieniu lub na rzecz banku, instytucji finansowej lub kredytowej lub innego podmiotu, na którym na podstawie przepisów prawa ciąży obowiązek rejestracji transakcji i osób dokonujących transakcji, przyjmuje, wbrew przepisom, środki płatnicze, instrumenty finansowe, papiery wartościowe, wartości dewizowe, dokonuje ich transferu lub konwersji, lub przyjmuje je w innych okolicznościach wzbudzających uzasadnione podejrzenie, że stanowią one przedmiot czynu określonego w § 1, lub świadczy inne usługi mające ukryć ich przestępne pochodzenie lub usługi w zabezpieczeniu przed zajęciem.

§ 3.(uchylony)

§ 4.(uchylony)

§ 5.Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w § 1 lub 2, działając w porozumieniu z innymi osobami, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 6.Karze określonej w § 5 podlega sprawca, jeżeli dopuszczając się czynu określonego w § 1 lub 2, osiąga znaczną korzyść majątkową.

§ 6a.Kto czyni przygotowania do przestępstwa określonego w § 1 lub 2, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 7.W razie skazania za przestępstwo określone w § 1 lub 2, sąd orzeka przepadek przedmiotów pochodzących bezpośrednio albo pośrednio z przestępstwa, a także korzyści z tego przestępstwa lub ich równowartość, chociażby nie stanowiły one własności sprawcy. Przepadku nie orzeka się w całości lub w części, jeżeli przedmiot, korzyść lub jej równowartość podlega zwrotowi pokrzywdzonemu lub innemu podmiotowi.

§ 8.Nie podlega karze za przestępstwo określone w § 1 lub 2, kto dobrowolnie ujawnił wobec organu powołanego do ścigania przestępstw informacje dotyczące osób uczestniczących w popełnieniu przestępstwa oraz okoliczności jego popełnienia, jeżeli zapobiegło to popełnieniu innego przestępstwa; jeżeli sprawca czynił starania zmierzające do ujawnienia tych informacji i okoliczności, sąd stosuje nadzwyczajne złagodzenie kary.

Wyjaśnienie przepisu

Art. 299 Kodeksu karnego dotyczy przestępstwa zwanego potocznie praniem pieniędzy. Przepis określa, jakie czynności wobec środków pochodzących z przestępstwa są karalne oraz jakie sankcje grożą za ich popełnienie. W paragrafie pierwszym wskazano, że karane jest przyjmowanie, posiadanie, używanie, przekazywanie, wywożenie za granicę, ukrywanie, dokonywanie transferu lub konwersji środków płatniczych, instrumentów finansowych, papierów wartościowych, wartości dewizowych, praw majątkowych lub innego mienia ruchomego i nieruchomości pochodzących z korzyści związanych z przestępstwem. Ponadto karalne jest udzielanie pomocy w przenoszeniu ich własności lub posiadania oraz podejmowanie innych czynności mogących utrudnić wykrycie, stwierdzenie pochodzenia, miejsca przechowywania, zajęcie lub orzeczenie przepadku tego mienia. Za takie działania grozi kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat.

Paragraf drugi rozszerza odpowiedzialność na pracowników i osoby działające w imieniu banku, instytucji finansowej lub innych podmiotów z obowiązkiem rejestracji transakcji. Wskazuje, że przyjmowanie, transfer, konwersja lub inne usługi związane z mieniem podejrzanym o przestępne pochodzenie, a także takie działania sprzeczne z przepisami, są karalne na zasadach paragrafu pierwszego.

W paragrafach piątym i szóstym mowa jest o sytuacji, gdy czynności wymienione w paragrafach pierwszym i drugim zostały popełnione w porozumieniu z innymi osobami lub gdy sprawca uzyskuje z tego znaczną korzyść majątkową. W takich przypadkach przewidziana kara wzrasta do pozbawienia wolności od roku do 10 lat.

Paragraf szósty a wprowadza karę do lat 3 za przygotowanie do tych przestępstw. Paragraf siódmy przewiduje orzeczenie przepadku mienia pochodzącego bezpośrednio lub pośrednio z przestępstwa lub jego równowartości nawet, gdy nie jest własnością sprawcy, z zastrzeżeniem możliwości zwrotu pokrzywdzonemu. Paragraf ósmy wprowadza okoliczność wyłączającą odpowiedzialność karną, gdy sprawca dobrowolnie ujawnia informacje o innych uczestnikach przestępstwa i okolicznościach jego popełnienia, co zapobiega innemu przestępstwu.

Przepis znajduje zastosowanie w sytuacjach, gdy osoba dysponuje majątkiem zdobytym w wyniku działalności przestępczej, a mimo to próbuje go legalizować, ukrywać lub przenosić. Dotyczy to również działalności osób powiązanych z instytucjami finansowymi, które świadomie naruszają przepisy lub ignorują podejrzenia, ułatwiając ukrycie przestępnego pochodzenia majątku. Często sprawy dotyczą transferów pieniędzy, zakupów nieruchomości lub innych transakcji mających na celu wprowadzenie nielegalnych środków do legalnego obrotu.

Przykładowo, osoba, która otrzymała środki z przestępstwa i przelewa je przez różne konta bankowe, przekazując je dalej lub wydając na zakup nieruchomości, może zostać pociągnięta do odpowiedzialności na podstawie art. 299. Podobnie bankier, który mimo podejrzeń co do pochodzenia środków nie zgłasza tego organom i ułatwia ich transfer, również popełnia przestępstwo.

Najczęstszym błędem przy stosowaniu art. 299 KK jest nieprecyzyjne rozumienie pojęcia „pochodzących z korzyści związanych z popełnieniem czynu zabronionego”, co czasem prowadzi do braku odpowiedniej reakcji i zgłoszenia podejrzenia. Ponadto, niedostateczna świadomość obowiązków osób związanych z instytucjami finansowymi skutkuje naruszeniami przepisów. Często spotyka się także niepełne ujawnienie informacji przez sprawców, co utrudnia wymierzenie sprawiedliwości.

W związku złożonością problematyki oraz koniecznością właściwego zastosowania norm prawnych w konkretnych przypadkach, wskazane jest skonsultowanie się z prawnikiem w indywidualnej sprawie dotyczącej tego przepisu.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co to jest pranie pieniędzy według art. 299 KK?

Pranie pieniędzy to czynności polegające na ukrywaniu pochodzenia mienia zdobytego z przestępstwa, np. poprzez przyjmowanie, przekazywanie lub konwersję takiego mienia.

Kto może odpowiadać za przestępstwa z art. 299 KK?

Odpowiedzialność ponosi osoba, która podejmuje działania z mieniem pochodzącym z przestępstwa oraz osoby związane z instytucjami finansowymi, które naruszają obowiązki w tym zakresie.

Jakie kary przewiduje art. 299 KK?

Za pranie pieniędzy grozi kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat, a gdy czyn jest popełniony w porozumieniu lub dla znacznej korzyści – od roku do 10 lat.

Czy dobrowolne ujawnienie może uchronić od kary?

Tak, jeśli sprawca ujawni informacje o innych uczestnikach przestępstwa i okolicznościach, a ujawnienie zapobiega dalszym przestępstwom, może uniknąć kary.

Czy przepadek mienia dotyczy tylko własności sprawcy?

Nie, sąd może orzec przepadek mienia pochodzącego z przestępstwa nawet jeśli nie stanowi własności sprawcy, z zastrzeżeniem możliwości zwrotu pokrzywdzonemu.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI