Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.

Art. 60.

§ 1.Sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary w wypadkach przewidzianych w ustawie oraz w stosunku do młodocianego, jeżeli przemawiają za tym względy określone w art. 54 § 1.

§ 2.Sąd może również zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary w szczególnie uzasadnionych wypadkach, kiedy nawet najniższa kara przewidziana za przestępstwo byłaby niewspółmiernie surowa, w szczególności:

1)jeżeli pokrzywdzony pojednał się ze sprawcą, szkoda została naprawiona albo pokrzywdzony i sprawca uzgodnili sposób naprawienia szkody,

2)ze względu na postawę sprawcy, zwłaszcza gdy czynił starania o naprawienie szkody lub o jej zapobieżenie,

3)jeżeli sprawca przestępstwa nieumyślnego lub jego najbliższy poniósł poważny uszczerbek w związku z popełnionym przestępstwem.

§ 3.Na wniosek prokuratora sąd stosuje nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet może warunkowo zawiesić jej wykonanie w stosunku do sprawcy współdziałającego z innymi osobami w popełnieniu przestępstwa, jeżeli ujawni on wobec organu powołanego do ścigania przestępstw informacje dotyczące osób uczestniczących w popełnieniu przestępstwa oraz istotne okoliczności jego popełnienia.

§ 4.Na wniosek prokuratora sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet warunkowo zawiesić jej wykonanie w stosunku do sprawcy przestępstwa, który, niezależnie od wyjaśnień złożonych w swojej sprawie, ujawnił przed organem ścigania i przedstawił istotne okoliczności, nieznane dotychczas temu organowi, przestępstwa zagrożonego karą powyżej 5 lat pozbawienia wolności.

§ 5.W wypadkach określonych w § 3 i 4 sąd, wymierzając karę pozbawienia wolności do lat 5, może warunkowo zawiesić jej wykonanie na okres próby wynoszący do 10 lat, jeżeli uzna, że pomimo niewykonania kary sprawca nie popełni ponownie przestępstwa; przepisu art. 69 § 1 nie stosuje się, a przepisy art. 71–76 stosuje się odpowiednio.

§ 6.Nadzwyczajne złagodzenie kary polega na wymierzeniu kary poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, kary łagodniejszego rodzaju albo na odstąpieniu od wymierzenia kary i orzeczeniu środka karnego, środka kompensacyjnego lub przepadku według następujących zasad:

1)(uchylony)

2)jeżeli czyn stanowi zbrodnię, sąd wymierza karę pozbawienia wolności nie niższą od jednej trzeciej dolnej granicy ustawowego zagrożenia,

3)jeżeli czyn stanowi występek, przy czym dolną granicą ustawowego zagrożenia jest kara pozbawienia wolności nie niższa od roku, sąd wymierza grzywnę, karę ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności,

4)jeżeli czyn stanowi występek, przy czym dolną granicą ustawowego zagrożenia jest kara pozbawienia wolności niższa od roku, a górną – kara pozbawienia wolności nie niższa od lat 3, sąd wymierza grzywnę albo karę ograniczenia wolności,

5)jeżeli czyn stanowi występek, przy czym górną granicą ustawowego zagrożenia jest kara pozbawienia wolności nieprzekraczająca 2 lat, sąd odstępuje od wymierzenia kary i orzeka środek karny wymieniony w art. 39 pkt 2–3, 7 lub 8, środek kompensacyjny lub przepadek; przepisu art. 61 § 2 nie stosuje się.

§ 7.Jeżeli czyn jest zagrożony karą pozbawienia wolności oraz karą ograniczenia wolności lub grzywną, stosuje się odpowiednio przepis § 6.

§ 7a.Jeżeli czyn nie jest zagrożony karą pozbawienia wolności, stosuje się odpowiednio przepis § 6 pkt 5.

§ 8.(uchylony)

Wyjaśnienie przepisu

Art. 60 Kodeksu karnego wprowadza instytucję nadzwyczajnego złagodzenia kary, umożliwiającą sądowi wymierzenie łagodniejszej sankcji w określonych przez ustawę przypadkach. Przepis definiuje, że nadzwyczajne złagodzenie kary polega na wymierzeniu kary poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, zastosowaniu łagodniejszego rodzaju kary lub odstąpieniu od wymierzenia kary na rzecz szerszego repertuaru środków karnych, kompensacyjnych lub przepadków. Ponadto przepis umożliwia również zawieszenie wykonania kary oraz nakreśla szczególne sytuacje, kiedy ta instytucja powinna zostać rozważona przez sąd.

Art. 60 stosuje się w sytuacjach przewidzianych ustawą oraz wobec młodocianych, jeśli przemawiają za tym szczególne względy, takie jak wskazane w art. 54 § 1. Sąd może także zastosować nadzwyczajne złagodzenie w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy nawet najniższa kara byłaby nadmiernie surowa. Do takich przypadków należą: pojednanie się pokrzywdzonego ze sprawcą, naprawienie szkody lub uzgodnienie sposobu jej naprawienia, pozytywna postawa sprawcy czy poniesienie poważnego uszczerbku przez sprawcę lub jego najbliższego w następstwie przestępstwa nieumyślnego.

Przepis wskazuje dodatkowo, że na wniosek prokuratora sąd może złagodzić karę albo warunkowo zawiesić jej wykonanie w przypadku współdziałania sprawcy ze śledztwem lub ujawnienia istotnych wcześniej nieznanych okoliczności poważnych przestępstw. Nadto, w wymierzaniu kary poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia istnieją konkretne limity i wymogi w zależności od rodzaju przestępstwa (zbrodnia lub występek) i wymiaru kary podstawowej.

Przykładowo, jeśli sprawca dopuści się występku i naprawi szkodę, a pokrzywdzony wyrazi na to zgodę, sąd może orzec złagodzoną karę, np. grzywnę zamiast pozbawienia wolności. W takiej sytuacji możliwe jest nawet odstąpienie od kary i zastosowanie środków kompensacyjnych lub przepadku. Innym przykładem jest młodociany, wobec którego występują okoliczności łagodzące wymienione w art. 54 § 1, gdyż sąd ma wówczas wyjątkową możliwość zastosowania instytucji opisywanej w art. 60.

W praktyce często występują nieporozumienia dotyczące zakresu zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia, zwłaszcza w odniesieniu do limitów kar poniżej ustawowych granic. Błędem bywa także mylenie tej instytucji z zawieszeniem wykonania kary jako standardowym środkiem łagodzącym. Należy pamiętać, że przepis stosuje się tylko w ściśle określonych przesłankach, m.in. na wniosek prokuratora lub gdy za tym przemawiają okoliczności sprawy. Wreszcie, stosowanie nadzwyczajnego złagodzenia w przypadku współpracy ze śledztwem wymaga spełnienia konkretnych warunków dotyczących ujawnienia istotnych informacji. W indywidualnych sprawach zaleca się więc konsultację z prawnikiem, który pomoże ocenić, czy przesłanki do zastosowania art. 60 KK są spełnione i jak mogą być interpretowane.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czym jest nadzwyczajne złagodzenie kary według art. 60 KK?

Jest to możliwość wymierzenia kary łagodniejszej niż najniższa ustawowa granica, zastosowania innej, łagodniejszej kary lub odstąpienia od wymierzenia kary w określonych ustawowo przypadkach.

Kiedy sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary wobec młodocianego?

Jeżeli przemawiają za tym względy określone w art. 54 § 1, sąd może złagodzić karę wyjątkowo wobec osoby młodocianej.

Czy nadzwyczajne złagodzenie może być stosowane bez wniosku prokuratora?

Sąd może stosować to złagodzenie w przypadkach przewidzianych ustawą oraz wobec młodocianych, jednak niektóre formy wymagają wniosku prokuratora.

Jakie okoliczności mogą usprawiedliwić nadzwyczajne złagodzenie kary?

M.in. pojednanie się z pokrzywdzonym, naprawienie szkody przez sprawcę, pozytywna postawa sprawcy, lub gdy sprawca lub jego najbliższy poniósł uszczerbek w wyniku przestępstwa.

Czy możliwe jest zawieszenie wykonania kary w trybie art. 60 KK?

Tak, w szczególnych sytuacjach określonych w przepisie sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary, zwłaszcza na wniosek prokuratora i przy odpowiedniej współpracy sprawcy.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI

← Wróć do pełnej ustawy