Art. 63 Kodeksu karnego określa szczegółowe zasady zaliczania okresu rzeczywistego pozbawienia wolności na poczet orzeczonych kar i środków karnych. § 1 wskazuje, że okres przebywania w więzieniu jest liczony na poczet kary pozbawienia wolności, ograniczenia wolności oraz grzywny wyrażonej w stawkach dziennych, przy czym faktyczny czas pozbawienia wolności zaokrągla się w górę do pełnego dnia. Jeden dzień odbywania kary równa się jednemu dniowi kary pozbawienia wolności, dwóm dniom ograniczenia wolności lub dwóm dziennym stawkom grzywnym. W § 2 przepis uściśla, że przy zaliczaniu okresu pozbawienia wolności na poczet kary grzywny kwotowej, jeden dzień pozbawienia odpowiada dwukrotności stawki dziennej grzywny, co wynika z reguł ustalonych w art. 33 § 3 KK. § 3 i § 4 rozszerzają zakres stosowania zasady zaliczania okresu stosowania środków zapobiegawczych oraz zatrzymania prawa jazdy na poczet orzeczonych środków karnych, które zostały wymienione w art. 39 pkt 2 i 3 KK. Wreszcie § 5 precyzuje definicję „dnia” w kontekście zaliczania okresu jako 24-godzinny czas liczony od chwili pozbawienia wolności.
Przepis ten ma zastosowanie w sytuacji, gdy dana osoba była już wcześniej pozbawiona wolności, a następnie orzeczono wobec niej kolejna karę lub środek karny. Dzięki temu okresy te mogą być uwzględniane, aby uniknąć wielokrotnego karania za ten sam czas. Dotyczy to zarówno kary pozbawienia wolności, jak i kary ograniczenia wolności lub grzywny, a także środków karnych przewidzianych w innych przepisach KK dotyczących środków o charakterze zabezpieczającym lub karnym, jak np. zatrzymanie prawa jazdy.
Przykładowo, jeśli osoba odbywała tymczasowe aresztowanie przez 5 dni, a potem została skazana na karę pozbawienia wolności, to te 5 dni zostaną zaliczone na poczet orzeczonej kary. Podobnie jeśli grzywna została wymierzona w zakresie dziennych stawek, czas pozbawienia wolności może być przeliczony na ich równowartość. Jeżeli ktoś był pozbawiony wolności przez 24 godziny i kara wynosi 10 dni pozbawienia wolności, to podstawa do odliczenia będzie uwzględniać ten jeden dzień, co skraca wymiar wyroku.
Często pojawiają się nieporozumienia dotyczące zaliczania okresów krótszych niż doba (np. kilka godzin), które nie są automatycznie traktowane jako pełny dzień, dopóki nie zostanie przekroczony próg 24 godzin. Mylona jest także zasada równoważności dni pozbawienia wolności z innymi rodzajami kar np. dniami ograniczenia wolności czy stawkami grzywny. Przepis wyraźnie wskazuje proporcje, które trzeba respektować. Ponadto, nie zawsze jest jasne, jak traktować okresy, gdy stosowano różne środki zapobiegawcze i jakie konkretnie ich okresy można zaliczać na poczet środków karnych wymienionych w art. 39. Dlatego ważne jest dokładne odwoływanie się do brzmienia art. 63 KK przy praktycznym stosowaniu.
Podsumowując, Art. 63 KK zapewnia klarowne ramy dla uwzględniania wcześniejszych okresów pozbawienia wolności lub innych środków na poczet nowych kar i środków karnych. W konkretnej sprawie, by właściwie ustalić zaliczenie tych okresów, wskazane jest zasięgnięcie porady prawnej u specjalisty.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.