Art. 85a.

Art. 85a Kodeksu karnego wskazuje na kluczowe zasady, które sąd powinien uwzględnić przy orzekaniu kary łącznej. Przepis wyraźnie stawia na pierwszym miejscu cele społeczne kary, czyli jej wpływ na otoczenie i społeczeństwo. Następnie uwzględnia także cele zapobiegawcze skierowane wobec osoby skazanej, mające na celu ograniczenie ryzyka popełnienia przez nią kolejnych przestępstw. Norma prawna podkreśla więc, że kara łączna nie jest jedynie sumą kar za poszczególne przestępstwa, lecz powinna spełniać funkcję wychowawczą i prewencyjną, z naciskiem na ochronę społeczeństwa.

Przepis ma zastosowanie w sytuacji, gdy sąd orzeka karę łączną, czyli łączy kilka kar nałożonych za różne przestępstwa popełnione przez tego samego sprawcę. Jest to szczególnie ważne, gdy wyroki dotyczące różnych przestępstw mogłyby różnić się pod względem wymiaru i rodzaju kary. Mając na uwadze cele kary, sąd musi zrównoważyć ochronę społeczeństwa i zapobiec recydywie, co wpływa na ustalenie właścicznej długości i charakteru kary łącznej. Przepis stosuje się wyłącznie podczas orzekania kary łącznej, nie zaś przy orzekaniu pojedynczej kary.

Praktyczny przykład może dotyczyć sytuacji, gdy skazany został prawomocnie ukarany za dwa przestępstwa: kradzież i nielegalne posiadanie broni. Sądy pierwszej instancji orzekły dwie kary, jednak w celu wymierzenia kary łącznej sąd rozważając Art. 85a KK, przede wszystkim oceni, jak kara wpłynie na poprawę skazanego i uniknięcie dalszych naruszeń prawa. Zwróci także uwagę na aspekty społeczne, tj. na zagrożenie, jakie sprawca może stanowić dla społeczeństwa. Zatem kara łączna nie powinna być jedynie mechanistycznym sumowaniem kar, ale uwzględniać jej zapobiegawczy i społeczny wymiar.

Często pojawiające się błędy w stosowaniu Art. 85a KK to uproszczone podejście do kary łącznej, traktowane jako suma kar bez analizy ich funkcji społecznej. Czasem pomija się cele zapobiegawcze wobec skazanego, co prowadzi do wymierzenia kary nieadekwatnej do potrzeb resocjalizacji. Innym błędem może być niedostateczne uwzględnienie zagrożenia dla społeczeństwa, przez co kara łączna może okazać się zbyt łagodna lub zbyt surowa. Wreszcie, niekiedy sądy nie wyrażają się w uzasadnieniu wyroku o uwzględnieniu wskazanych celów kary. Artykuł 85a KK przypomina więc o konieczności kompleksowego podejścia podczas wydawania wyroku łącznego. W indywidualnej sprawie zastosowanie przepisu wymaga dokładnej analizy faktycznej, dlatego warto skonsultować się z prawnikiem, aby zrozumieć konsekwencje kary łącznej.