Art. 90.

Art. 90 Kodeksu karnego porusza kwestię stosowania środków karnych, środków przepadku, środków kompensacyjnych, środków zabezpieczających oraz dozoru w przypadku, gdy osoba została skazana za więcej niż jedno przestępstwo – czyli mamy do czynienia ze zbiegiem przestępstw. § 1 przepisu jednoznacznie stanowi, że środki te mogą być orzekane nawet wtedy, gdy dotyczą jednego z popełnionych przestępstw. Oznacza to, że sąd ma prawo wymierzyć na przykład dozór lub środki zabezpieczające za jedną wykroczenie, mimo iż skazanie obejmuje również inne czynności zabronione. Dzięki temu przepisy dają możliwość elastycznego i adekwatnego reagowania na konkretne przewinienia, bez konieczności ich łączenia w całość na poziomie środków karnych czy zabezpieczających.

§ 2 tego artykułu reguluje specyficzną sytuację, gdy sąd orzeka za kilka zbiegających się przestępstw środki karne tego samego rodzaju, zwłaszcza dotyczące pozbawienia praw publicznych, zakazów lub obowiązków. W takich przypadkach stosuje się odpowiednio przepisy o karze łącznej, które służą określeniu, jak połączyć i ujednolicić orzeczone środki. Daje to sądowi narzędzia do racjonalnego i spójnego wymierzenia sankcji wobec osoby, której dotyczy wiele wyroków za różne czyny zabronione, unikając jednocześnie powielania środków tego samego rodzaju na podstawie każdego przestępstwa osobno.

Przyjmijmy przykład osoby skazanej za popełnienie kilku różnych przestępstw, np. kradzieży i uszkodzenia mienia. Sąd może orzec dozór nad tą osobą w związku z jednym z tych czynów, ale także zastosować inne środki zabezpieczające lub karne właściwe tylko wobec jednego z przestępstw, bez konieczności powielania tych samych środków. W przypadku zaś, gdy ten sam sąd nałożyłby zakaz udziału w określonych funkcjach publicznych za oba przestępstwa, zgodnie z § 2 zasady łączenia kar będą musiały zostać zastosowane, by uniknąć rozbieżności i nadmiernego nakładania kar za te same obowiązki lub prawa.

Często pojawiają się błędy interpretacyjne dotyczące tego przepisu, gdyż niektórzy uważają, że środki karne zawsze muszą być orzekane łącznie tylko wtedy, gdy dotyczą wszystkich przestępstw. Tymczasem Art. 90 wskazuje na możliwość stosowania ich nawet tylko do jednego z czynów. Ponadto istnieje mylne założenie, że przepisy o karze łącznej dotyczą wszystkich środków karnych, podczas gdy w rzeczywistości dotyczą wyłącznie środków tego samego rodzaju, takich jak np. pozbawienie praw publicznych. Warto zaznaczyć, że w indywidualnych stanach faktycznych interpretacja poszczególnych środków i ich łączenia wymaga staranności i znajomości całokształtu orzecznictwa oraz szczegółów sprawy. Dlatego w przypadku wątpliwości co do zastosowania środków karnych przy zbiegu przestępstw wskazane jest skonsultowanie się z prawnikiem.