Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.

Art. 262.

§ 1.Stronę obciążają te koszty postępowania, które:

1)wynikły z winy strony;

2)zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie.

§ 2.W uzasadnionych przypadkach organ administracji publicznej może zażądać od strony złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania.

Wyjaśnienie przepisu

Art. 262 Kodeksu postępowania administracyjnego reguluje kwestie związane z kosztami, które mogą być obciążone stronę postępowania administracyjnego. Zgodnie z § 1 tego przepisu, strony ponoszą koszty tylko wtedy, gdy wynikły one z ich winy lub jeśli zostały poniesione na ich żądanie bądź w ich interesie, pod warunkiem że nie wynikały z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Oznacza to, że standardowe koszty niepodlegające takim wymogom nie mogą być automatycznie przerzucane na stronę. W ten sposób ustawa chroni strony przed nieuzasadnionym obciążeniem kosztami postępowania administracyjnego, które nie były ich zawinione lub wymagane przepisami prawa.

Przepis ma zastosowanie w sytuacjach, gdy powstają konkretne koszty postępowania, takie jak np. opłaty związane z czynnościami dowodowymi, sporządzeniem dokumentów czy innymi działaniami organizacyjnymi. Zasada odpowiedzialności za te koszty opiera się na winie strony lub jej żądaniu, a nie na samej procedurze administracyjnej. Dodatkowo, § 2 tego artykułu przewiduje, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach organ administracji może żądać od strony wpłacenia zaliczki na pokrycie kosztów, co zapewnia zabezpieczenie koniecznych środków na wydatki związane z postępowaniem już na etapie jego prowadzenia.

Przykładem zastosowania tego przepisu może być sytuacja, w której strona składa wniosek o przeprowadzenie dodatkowej ekspertyzy lub opinii biegłego, co generuje koszty. Jeśli koszty te nie są obowiązkiem organu i wynikają z wniosku strony, to zgodnie z art. 262 KPA strona powinna je pokryć. Organ może też poprosić o zaliczkę na te koszty przed wykonaniem ekspertyzy, aby zabezpieczyć środki na jej przeprowadzenie. Takie rozwiązanie umożliwia sprawne przeprowadzenie postępowania bez ryzyka niepokrycia kosztów przez organ.

Częstym błędem w stosowaniu art. 262 KPA jest nieprawidłowe przypisywanie kosztów stronie bez wykazania ich powstania z jej winy lub w jej interesie. Innym niedopatrzeniem jest pomijanie możliwości żądania zaliczki przez organ w uzasadnionych przypadkach. Należy także uważać, by nie obciążać strony kosztami, które wynikają z obowiązków ustawowych organu, gdyż byłoby to sprzeczne z intencją normy. W praktyce ważne jest dokładne ustalenie i udokumentowanie podstaw do obciążenia kosztami, co zapobiega konfliktom i proceduralnym problemom.

Ostatecznie, w indywidualnych sprawach i wątpliwościach związanych z kosztami postępowania administracyjnego, wskazane jest skonsultowanie się z prawnikiem, który pomoże właściwie zinterpretować przepisy i zastosować je w konkretnym przypadku.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy strona ponosi koszty postępowania administracyjnego?

Strona ponosi koszty, gdy wynikają one z jej winy lub zostały poniesione na jej żądanie lub w jej interesie, a nie tylko z obowiązku organu.

Czy organ może żądać zaliczki na koszty postępowania?

Tak, w uzasadnionych przypadkach organ administracji publicznej może zażądać od strony złożenia zaliczki na pokrycie kosztów.

Czy koszty wynikające z ustawowego obowiązku organu zawsze obciążają stronę?

Nie, koszty wynikające z ustawowego obowiązku organu nie obciążają strony i nie są traktowane jako koszty poniesione przez nią.

Co oznacza, że koszty muszą wynikać z winy strony?

Oznacza to, że strona musi być odpowiedzialna za powstanie kosztów, np. poprzez swoje działania lub zaniechania, które je spowodowały.

Czy można kwestionować żądanie zapłaty kosztów postępowania?

Tak, jeśli strona uważa, że koszty nie wynikły z jej winy ani nie zostały poniesione na jej żądanie lub w jej interesie, warto skonsultować się z prawnikiem.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI