Jakie należności mają pierwszeństwo przy zaspokajaniu z egzekucji?

Pierwszeństwo mają koszty egzekucyjne z wyjątkiem kosztów zastępstwa prawnego oraz wymagalne należności alimentacyjne.

Czy koszty zastępstwa prawnego są zaspokajane jako pierwsze?

Nie, koszty zastępstwa prawnego przyznane przez komornika zaspokajane są wraz z odsetkami i kosztami postępowania, a nie jako koszty egzekucyjne.

Jakie jest znaczenie przepisów dotyczących alimentów przyszłych w egzekucji?

Należności alimentacyjne przyszłe zaspokajane są w wysokości odpowiadającej minimalnemu wynagrodzeniu za pracę na okres roku dla każdego wierzyciela prowadzącego egzekucję.

Czy przepis reguluje zaspokajanie roszczeń związanych z umową deweloperską?

Tak, roszczenia nabywcy związane z umową deweloperską zaspokajane są z egzekucji z nieruchomości związanej z przedsięwzięciem deweloperskim lub inwestycyjnym, zgodnie z określonymi zasadami.

Co zrobić, gdy pojawią się wątpliwości co do właściwej kolejności zaspokojenia należności?

W przypadku wątpliwości dotyczących stosowania kolejności zaspokojenia warto skonsultować się z prawnikiem, który doradzi właściwe rozwiązanie.

PREV - Art. 1025 KPC - kolejność zaspokajania z kwoty egzekucji

§ 1.Z kwoty uzyskanej z egzekucji zaspokaja się w następującej kolejności:

1)koszty egzekucyjne z wyjątkiem kosztów zastępstwa prawnego przyznanych przez komornika w postępowaniu egzekucyjnym;

2)należności alimentacyjne wymagalne; 2¹) należności alimentacyjne przyszłe – w wysokości stanowiącej równowartość minimalnego wynagrodzenia za pracę za okres roku – na każdego wierzyciela prowadzącego egzekucję;

3)należności za pracę za okres 3 miesięcy do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, renty z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa albo śmierci, należności zasądzone na rzecz pokrzywdzonego lub osób wykonujących prawa pokrzywdzonego w postępowaniu karnym i koszty zwykłego pogrzebu dłużnika;

4)należności zabezpieczone hipoteką morską lub przywilejem na statku morskim;

5)należności zabezpieczone hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym i zastawem skarbowym albo korzystające z ustawowego pierwszeństwa oraz prawa, które ciążyły na nieruchomości przed dokonaniem w księdze wieczystej wpisu o wszczęciu egzekucji lub przed złożeniem do zbioru dokumentów wniosku o dokonanie takiego wpisu;

6)należności za pracę niezaspokojone w kolejności trzeciej;

7)należności, do których stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, o ile nie zostały zaspokojone w kolejności piątej;

8)(uchylony)

9)należności wierzycieli, którzy prowadzili egzekucję;

10)inne należności.

§ 2.Po zaspokojeniu wszystkich należności ulegają zaspokojeniu kary pieniężne oraz grzywny sądowe i administracyjne.

§ 3.W równym stopniu z należnością ulegają zaspokojeniu odsetki i koszty postępowania oraz przyznane przez komornika koszty zastępstwa prawnego w postępowaniu egzekucyjnym. Z pierwszeństwa równego należnościom kategorii czwartej i piątej korzystają wszystkie roszczenia o świadczenia uboczne objęte zabezpieczeniem na mocy odrębnych przepisów. Roszczenia o świadczenia uboczne nieobjęte zabezpieczeniem zaspokaja się w kategorii dziesiątej, chyba że należność podlegałaby zaspokojeniu w kategorii wcześniejszej. To samo dotyczy roszczeń o świadczenia należne dożywotnikowi.

§ 3¹.Z pierwszeństwa równego należnościom kategorii siódmej korzystają należności celne, o których mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającym unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 269 z 10.10.2013, str. 1, z późn. zm.³²⁾), dochodzone na podstawie tytułu wykonawczego innego niż jednolity tytuł wykonawczy państwa członkowskiego Unii Europejskiej albo zagraniczny tytuł wykonawczy określone w ustawie z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych. Po zaspokojeniu należności celnych ulegają zaspokojeniu koszty egzekucyjne i koszty upomnienia powstałe w egzekucji tych należności, a następnie odsetki od należności celnych.

§ 3².Sumy przypadające na poczet należności alimentacyjnych niewymagalnych w dniu sporządzenia planu podziału pozostawia się na rachunku depozytowym Ministra Finansów. Komornik podejmuje zdeponowane środki, jeżeli zaspokojenie bieżących należności alimentacyjnych nie jest możliwe w inny sposób.

§ 4.Jeżeli przedmiotem egzekucji jest spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, wierzytelność spółdzielni mieszkaniowej z tytułu niewniesionego wkładu budowlanego związana z tym prawem ulega zaspokojeniu przed należnością zabezpieczoną na tym prawie hipotecznie.

§ 5.Roszczenia nabywcy wynikające z:

1)odstąpienia od umowy deweloperskiej, o której mowa w art. 5 pkt 6 ustawy z dnia 20 maja 2021 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 695, z 2025 r. poz. 758, 1077, 1167 i 1669 oraz z 2026 r. poz. 27), albo jednej z umów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, 3 lub 5 tej ustawy, lub

2)przekształcenia roszczenia z umowy deweloperskiej, o której mowa w art. 5 pkt 6 ustawy z dnia 20 maja 2021 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym, albo jednej z umów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, 3 lub 5 lub ust. 2 tej ustawy, w toku postępowania restrukturyzacyjnego lub upadłościowego – podlegają zaspokojeniu z kwoty uzyskanej z egzekucji z nieruchomości, na której jest prowadzone przedsięwzięcie deweloperskie lub zadanie inwestycyjne, o których mowa w art. 5 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 20 maja 2021 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym, na takich samych zasadach, jak roszczenie z umowy deweloperskiej albo jednej z umów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, 3 lub 5 tej ustawy, z pierwszeństwem wynikającym z ujawnienia w księdze wieczystej przysługującego nabywcy roszczenia wynikającego z tych umów także w przypadku, gdy wpis o ujawnieniu tego roszczenia został wykreślony.

§ 6.Roszczenie Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego wynikające z art. 48 ust. 8 ustawy z dnia 20 maja 2021 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym podlega zaspokojeniu z kwoty uzyskanej z egzekucji z nieruchomości, na której jest prowadzone przedsięwzięcie deweloperskie lub zadanie inwestycyjne, o których mowa w art. 5 pkt 7 i 8 tej ustawy, z pierwszeństwem wynikającym z ujawnienia w księdze wieczystej przysługującego Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu roszczenia także w przypadku, gdy wpis o ujawnieniu roszczenia z umowy deweloperskiej, o której mowa w art. 5 pkt 6 tej ustawy, albo jednej z umów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, 3 lub 5 lub ust. 2 tej ustawy, został wykreślony.

§ 7.Z kwoty przypadającej dłużnikowi po zaspokojeniu wszystkich wierzytelności, o których mowa w § 1–6, pozostawia się na rachunku depozytowym Ministra Finansów sumę stanowiącą równowartość minimalnego wynagrodzenia za pracę za okres roku – na każdego wierzyciela prowadzącego egzekucję należności alimentacyjnych, o ile zachodzą podstawy do przyjęcia, że należności zabezpieczone zgodnie z § 1 pkt 2¹ nie wystarczą na pełne zaspokojenie przyszłych należności tych wierzycieli. Przepis § 3² zdanie drugie stosuje się odpowiednio.

§ 8.Przepisów § 1 pkt 2¹ oraz § 7 nie stosuje się w przypadku, jeżeli w wyniku prowadzonych wcześniej egzekucji przeciwko dłużnikowi pozostawiono na rachunku depozytowym Ministra Finansów sumę stanowiącą równowartość minimalnego wynagrodzenia za pracę za okres dwóch lat – na każdego wierzyciela prowadzącego egzekucję należności alimentacyjnych. W razie potrzeby zdeponowana kwota podlega jednak uzupełnieniu do wysokości określonej w zdaniu pierwszym.

Art. 1025 Kodeksu postępowania cywilnego precyzuje szczegółową kolejność, w jakiej z uzyskanej kwoty z egzekucji dłużnika należy zaspokajać zobowiązania. Przepis wymienia w ustępie 1 poszczególne kategorie należności, zaczynając od kosztów egzekucyjnych, przechodząc przez różne rodzaje należności alimentacyjnych, pracowniczych, zabezpieczonych hipotecznie, podatkowych i innych. Ważne jest rozróżnienie, że niektóre kategorie mają pierwszeństwo przed innymi, a w niektórych sytuacjach z pierwszeństwa równego korzystają określone świadczenia uboczne. Przepis zawiera również regulacje dotyczące pozostawiania na depozycie części środków na pokrycie przyszłych należności alimentacyjnych oraz szczególne zasady dotyczące roszczeń z tytułu umów deweloperskich i roszczeń Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego. Dodatkowo przepis reguluje sposób zaspokojenia kar pieniężnych oraz grzywien po spłacie wszystkich należności. Szczególnym elementem jest również wskazanie, że koszty zastępstwa prawnego przyznane przez komornika nie są objęte pierwszą kategorią kosztów egzekucyjnych, lecz podlegają zaspokojeniu na równi z odsetkami i kosztami postępowania.

Przepis ma zastosowanie w każdej egzekucji z majątku dłużnika, kiedy zaspokajane są jego zobowiązania wobec wierzycieli. Określa on hierarchię zaspokajania roszczeń, co jest istotne dla komornika prowadzącego postępowanie egzekucyjne. Dzięki temu możliwa jest uporządkowana i zgodna z prawem realizacja świadczeń wobec różnych wierzycieli, z uwzględnieniem ich ważności i pierwszeństwa prawnego. Przepisy te mają charakter bezwzględny, co oznacza, że kolejność zaspokojenia musi być ściśle przestrzegana. Szczególna rola jest przyznana alimentom i ochronie praw nabywców lokali mieszkaniowych i domów jednorodzinnych, co podkreśla społeczną rolę tego przepisu.

Przykładem zastosowania art. 1025 KPC może być sytuacja, gdy komornik prowadzi egzekucję z wynagrodzenia dłużnika. Najpierw potrącane są koszty egzekucji (z wyłączeniem kosztów zastępstwa prawnego), następnie zaspokajane są wymagalne alimenty. Jeśli egzekucja trwa dłużej, zostaną też uwzględnione należności alimentacyjne przyszłe oraz inne należności, np. wynagrodzenie za pracę do trzech miesięcy w określonym limicie. Takie ustawienie pierwszeństwa gwarantuje ochronę najważniejszych kategorii wierzytelności i zapewnia, że środki są wykorzystywane w sposób uporządkowany.

Częstym błędem przy stosowaniu art. 1025 KPC jest pomijanie odrębnego traktowania kosztów zastępstwa prawnego, które nie są pokrywane w pierwszej kolejności. Niekiedy również dochodzi do nieprawidłowego klasyfikowania roszczeń, np. nieprawidłowego zaliczania roszczeń alimentacyjnych przyszłych lub stosowania nieaktualnych przepisów o pierwszeństwie. Ważne jest także właściwe pozostawianie kwot na rachunku depozytowym na przyszłe należności alimentacyjne i uwzględnianie przepisów szczególnych, np. dotyczących umów deweloperskich. Wszystkie te elementy wskazują, że przestrzeganie kolejności z art. 1025 jest niezbędne dla prawidłowego przebiegu egzekucji. W indywidualnych sprawach, zwłaszcza gdy występują wątpliwości co do klasyfikacji roszczeń, warto skonsultować się z prawnikiem, aby uniknąć błędów i zapewnić prawidłowe wykonanie postępowania egzekucyjnego.

Art. 1025.

Wyjaśnienie przepisu

Najczęściej zadawane pytania

Orzeczenia do tego artykułu

Obserwuj zmiany tego artykułu

Co oznacza ten artykuł?