Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 104.

Aktualizacja: 12 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • Orzecznictwo

Koszty procesu, w którym zawarto ugodę, znosi się wzajemnie, jeżeli strony nie postanowiły inaczej.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

V GC 129/14Sąd Rejonowy w Tarnowie

Zapłata ceny za materiały budowlane – ciężar dowodu

Streszczenie

Sąd Rejonowy w Tarnowie oddalił powództwo o zapłatę za materiały budowlane, bo powód nie udowodnił ani zawarcia skutecznej sprzedaży, ani wydania towaru. Wyrok pokazuje, że w sporze o cenę sprzedawca musi wykazać podstawę roszczenia, a brak dowodów obciąża stronę, która z faktu wywodzi skutki prawne.
  • ciężar dowodu
Czytaj orzeczenie
I CSK 67/13Wydział I

Zwrot ceny za niedostarczony towar – wyrok SN z 2013 r.

Fragment uzasadnienia

… Sąd Okręgowy przyjął więc trafnie, że czynność potrącenia dokonanego przed procesem nie została prawidłowo wykazana oraz że oświadczenie złożone przez D. W. było nieważne (art. 104 zd. 1 k.c.). Dokonując wykładni umowy uznał także, że niezasadne było stanowisko strony pozwanej, iż powód nie wywiązał się z umowy z dnia 29 stycznia 2002 r., co jej zdaniem uzasadniało naliczenie kary umownej przedstawionej do potrącenia. W…
III CZP 55/12Wydział III

Uchwała SN o zaskarżalności uchwał spółdzielni mieszkaniowej

Fragment uzasadnienia

… 119, poz. 1116 ze zm.). Uzasadnienie 3 Wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2011 r. Sąd Okręgowy oddalił powództwo o zobowiązanie pozwanej Spółdzielni na podstawie art. 64 k.c. w zw. z art. 1047 § 1 k.p.c., art. 491 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r., o spółdzielniach mieszkaniowych (jedn. tekst: Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1116 ze zm. dalej: „u.s.m.”) do złożenia oświadczenia woli o ustanowieniu odrębnej własności lokalu…
III CZP 135/10Wydział III

Wypowiedzenie udziału w spółce cywilnej a nieruchomość - wyrok SN

Fragment uzasadnienia

… uchylał się od tego obowiązku, pozostali wspólnicy mogliby dochodzić zobowiązania go przez sąd do złożenia zastępczego oświadczenia woli na podstawie art. 64 k.c. w związku z art. 1047 k.p.c. Wbrew temu poglądowi należy stwierdzić, że wspólnik, nie mając prawa do określonego udziału w majątku wspólnym, nie mógłby nim dysponować, w tym także przez przeniesienie na rzecz pozostałych w spółce wspólników. Nie miałby zresztą…

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 104: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 104 Kodeksu postępowania cywilnego wskazuje na szczególną zasadę dotyczącą kosztów postępowania, w którym doszło do zawarcia ugody. Zgodnie z tym przepisem, koszty procesu są znoszone wzajemnie, co oznacza, że każda ze stron pokrywa własne wydatki i nie dochodzi do wzajemnych roszczeń związanych z kosztami. Jednakże istnieje możliwość odmiennego ustalenia przez strony co do podziału tych kosztów, jeżeli tak postanowią. Przepis ten ma na celu uproszczenie i usprawnienie rozliczenia kosztów procesowych po dobrowolnym zakończeniu sporu, co jest korzystne zwłaszcza w sytuacji ugody, gdzie strony osiągają porozumienie bez konieczności dalszego prowadzenia sporu sądowego.

Przepis znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy postępowanie sądowe zostało zakończone zawarciem ugody pomiędzy stronami procesu. Ugoda jest dobrowolnym porozumieniem, które powoduje definitywne zakończenie sporu, a art. 104 KPC reguluje konsekwencje finansowe tego zdarzenia w zakresie kosztów procesu. Warunkiem zastosowania tego przepisu jest brak odmiennej umowy stron dotyczącej rozłożenia kosztów. W praktyce oznacza to, że jeśli strony nie przewidzą inaczej w ugodzie, automatycznie następuje zniesienie wzajemne kosztów, co eliminuje konieczność ich egzekwowania między sobą.

Przykładem zastosowania art. 104 KPC może być sytuacja, gdy dwie strony sporu cywilnego postanawiają zakończyć proces poprzez zawarcie ugody. W konsekwencji nie dochodzi do rozstrzygnięcia sądowego, a strony decydują, że każdy z nich ponosi własne koszty postępowania, chyba że w ugodzie postanowią inaczej. Dzięki temu nie musi dochodzić do sporów o to, kto powinien zwrócić drugiej stronie wydatki na opłaty czy koszty zastępstwa procesowego, co upraszcza i przyspiesza zakończenie kwestii finansowych.

Jednym z częstych nieporozumień przy stosowaniu art. 104 KPC jest przekonanie, że zawarcie ugody zawsze wiąże się z koniecznością podziału kosztów według specjalnych zasad sądowych. Tymczasem przepis jasno stanowi, że jeśli strony nic odmiennie nie postanowią, koszty procesu są zniesione wzajemnie, co oznacza brak dalszych roszczeń między stronami w tym zakresie. Innym błędem jest nieprawidłowe odróżnianie ugody od innych form zakończenia postępowania, które mogą mieć inne konsekwencje kosztowe. W kwestiach indywidualnych spraw warto skonsultować się z prawnikiem, który pomoże właściwie zinterpretować i zastosować ten przepis.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza zniesienie wzajemne kosztów procesu?

Zniesienie wzajemne oznacza, że każda strona ponosi swoje koszty i nie dochodzi do zwrotu tych kosztów między stronami.

Czy strony mogą inaczej ustalić podział kosztów po ugodzie?

Tak, art. 104 KPC przewiduje możliwość odmiennego ustalenia podziału kosztów przez strony w ugodzie.

Kiedy stosuje się art. 104 KPC?

Przepis ma zastosowanie, gdy postępowanie sądowe zakończy się zawarciem ugody, która reguluje spór między stronami.

Czy ugoda automatycznie zwalnia z kosztów sądowych?

Ugoda nie zwalnia automatycznie z kosztów sądowych, lecz powoduje zniesienie wzajemne kosztów, jeśli strony nie postanowią inaczej.

Co zrobić w przypadku wątpliwości co do kosztów po ugodzie?

W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który wyjaśni prawidłowy sposób rozliczenia kosztów.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 104