Art. 1147.

Co stanowi przepis

Art. 1147 KPC wskazuje zestaw dokumentów, które musi przedłożyć osoba powołująca się w Polsce na uznanie orzeczenia sądu państwa obcego. Zgodnie z § 1 są to: urzędowy odpis orzeczenia, dokument stwierdzający, że orzeczenie jest prawomocne, oraz uwierzytelniony przekład tych dokumentów na język polski. Przepis przewiduje jeden wyjątek: dokumentu o prawomocności nie trzeba dołączać, jeżeli prawomocność wynika już z samej treści orzeczenia, na przykład z zamieszczonej w nim wzmianki. Paragraf 2 dodaje dalszy wymóg dla sytuacji, w której orzeczenie zapadło w postępowaniu, gdzie pozwany nie wdał się w spór co do istoty sprawy - wówczas należy przedstawić dokument stwierdzający, że pismo wszczynające postępowanie zostało mu doręczone. Przekład na język polski obejmuje również ten ostatni dokument, co wprost wynika z § 1 pkt 3.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się wtedy, gdy ktoś chce, aby skutki zagranicznego orzeczenia zostały uwzględnione w Polsce - czy to w postępowaniu sądowym, czy przed organem administracji, urzędem stanu cywilnego lub innym podmiotem badającym stan prawny. Art. 1147 KPC nie rozstrzyga, czy orzeczenie podlega uznaniu; określa jedynie wymogi dowodowe, czyli to, czym należy wykazać istnienie i cechy orzeczenia. Znajduje zastosowanie tam, gdzie uznanie następuje z mocy prawa, a także jako punkt odniesienia przy badaniu przesłanek uznania. Jeżeli sprawę reguluje umowa międzynarodowa lub przepisy prawa unijnego, mogą one przewidywać własne, odrębne wymagania dokumentowe.

Przykład

Osoba, wobec której zagraniczny sąd orzekł rozwód, chce, aby w polskich aktach stanu cywilnego odnotowano zmianę stanu cywilnego. Powinna uzyskać urzędowy odpis wyroku wydany przez sąd zagraniczny oraz dokument potwierdzający, że wyrok jest prawomocny, chyba że informacja o prawomocności widnieje już w treści wyroku. Następnie zleca sporządzenie uwierzytelnionego przekładu obu dokumentów na język polski i składa je wraz z wnioskiem. Jeżeli druga strona nie brała udziału w postępowaniu i nie wdała się w spór, konieczne będzie dodatkowo przedstawienie dokumentu potwierdzającego doręczenie jej pisma wszczynającego postępowanie.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że wystarczy zwykła kopia orzeczenia lub wydruk - przepis wymaga urzędowego odpisu. Drugim jest pomijanie tłumaczenia albo posługiwanie się przekładem, który nie jest uwierzytelniony. Trzecim nieporozumieniem bywa założenie, że dokument o prawomocności zawsze można pominąć; zwolnienie dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy prawomocność wynika z treści orzeczenia. Wreszcie strony niekiedy zapominają o § 2, choć brak wdania się pozwanego w spór to typowa sytuacja przy orzeczeniach zaocznych. Warto też pamiętać, że spełnienie wymogów art. 1147 KPC nie przesądza jeszcze o samym uznaniu, bo ocenia się także dalsze przesłanki. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.